अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम्
पाण्याच्या लाटा, उसळत, आपल्या विचारांनी सोमाकडे जातात. वाकून, त्या जवळ येतात आणि एकत्र होतात; तेजस्वी त्या तेजस्वीमध्ये विलीन होतात.
तं मर्मृजानं महिषं न सानावंशुं दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । तं वावशानं मतयः सचन्ते त्रितो बिभर्ति वरुणं समुद्रे
त्याला, शुद्ध झालेल्या त्या महिषासारख्या, डोंगरावर राहणाऱ्या, वाहणाऱ्या आणि समृद्ध असणाऱ्या, ते दुध काढतात. तो वेगाने जात असताना विचार त्याच्याशी जोडले जातात; त्रित समुद्रात वरुणाला वाहतो.
इष्यन्वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि ष्या मनीषाम् । इन्द्रश्च यत्क्षयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयः स्याम
जसा उपवेदक पुजाऱ्यासाठी वाणी पुन्हा म्हणतो, तसा, शुद्ध झालेला इंद्र, तू समज वाढवतोस. जेव्हा तू आणि इंद्र एकत्र चांगल्या भाग्यासाठी राहता, तेव्हा आम्ही वीरशक्तीचे स्वामी होऊ.
प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना । भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते
सेनापती, वीर, रथांच्या पुढे उभा राहतो; त्याची सेना गायी मिळवण्यात आनंदी होते. इंद्राच्या आवाहनावर सोम मित्रांसाठी शुभाशीर्वाद देतो, त्यांना सुंदर वस्त्रं उत्साहाने देतो.
समस्य हरिं हरयो मृजन्त्यश्वहयैरनिशितं नमोभिः । आ तिष्ठति रथमिन्द्रस्य सखा विद्वाँ एना सुमतिं यात्यच्छ
त्याच्या पिवळसर रंगाच्या धारांनी, घोड्यांसारख्या शक्तीने, थकवा न येता, सर्वजण त्याला भक्तीने शुद्ध करतात. तो इंद्राच्या रथावर मित्रासारखा उभा राहतो, ज्ञानी, आणि त्या चांगल्या कृपेपर्यंत सरळ जातो.
स नो देव देवताते पवस्व महे सोम प्सरस इन्द्रपानः । कृण्वन्नपो वर्षयन्द्यामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः
देवा, आमच्या दैवी नात्यासाठी, इंद्रासाठी वाहणारा सोम, तू स्वतःला शुद्ध कर. पावसासाठी पाणी निर्माण कर, आकाश बरसव, आणि हे विशाल क्षेत्र आमच्या कल्याणासाठी शुद्ध कर.
अजीतयेऽहतये पवस्व स्वस्तये सर्वतातये बृहते । तदुशन्ति विश्व इमे सखायस्तदहं वश्मि पवमान सोम
विजयासाठी, अपाय टळण्यासाठी, कल्याणासाठी, सर्वांच्या रक्षणासाठी, आणि मोठेपणासाठी तू शुद्ध हो. हे सगळे मित्र याचं स्तुती करतात, आणि मीही, पवित्र सोम, तेच सांगतो.
सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पृथिव्याः । जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः
सोम शुद्ध होतो, तो विचारांचा जन्मदाता आहे, आकाशाचा, पृथ्वीचा, अग्नीचा, सूर्याचा, इंद्राचा आणि विष्णूचाही जन्मदाता आहे.
ब्रह्मा देवानां पदवीः कवीनामृषिर्विप्राणां महिषो मृगाणाम् । श्येनो गृध्राणां स्वधितिर्वनानां सोमः पवित्रमत्येति रेभन्
तो देवतांमध्ये पुजारी, ऋषींमध्ये मार्गदर्शक, ज्ञानींमध्ये द्रष्टा, पशूंमध्ये महिष, गिधाडांमध्ये गरुड, वनांमध्ये पोषण करणारा आहे; गर्जनाऱ्या सोमाने गाळण ओलांडली.
प्रावीविपद्वाच ऊर्मिं न सिन्धुर्गिरः सोमः पवमानो मनीषाः । अन्तः पश्यन्वृजनेमावराण्या तिष्ठति वृषभो गोषु जानन्
त्याने आपली वाणी नदीच्या लाटेसारखी पसरवली; शुद्ध झालेला सोम, त्याचे विचार गाण्यांसारखे आहेत. तो आतून पाहतो, नीच आणि उच्च ओळखतो; वृषभ गायींमध्ये उभा राहून जाणतो.
स मत्सरः पृत्सु वन्वन्नवातः सहस्ररेता अभि वाजमर्ष । इन्द्रायेन्दो पवमानो मनीष्यंशोरूर्मिमीरय गा इषण्यन्
तो आनंददायक, युद्धात जिंकणारा, नवा बळ देणारा, हजार प्रवाहांनी युक्त, बक्षीस मिळवतो. इंद्रासाठी शुद्ध झालेला इंद्र, तू लाट उसळव, गायी आणि पोषण मिळव.
परि प्रियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय । सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति
प्रिय, देवाच्या वाऱ्यावर चालणाऱ्या पात्रात, सोम इंद्रासाठी आनंद देणारा आहे. हजार प्रवाहांनी, शंभर बक्षिसांनी, तो इंद्रासारखा विजेता आपल्या संघासह स्पर्धा जिंकतो.
स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मृजानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ । अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद्गातुं ब्रह्मणे पूयमानः
तो प्राचीन, धन देणारा, जन्म घेतल्यावर पाण्यात शुद्ध होतो, दगडावरून वाहतो; तो शापांपासून रक्षण करणारा, जगाचा राजा, शुद्ध होऊन ब्राह्मणाला स्तोत्र देतो.
त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः । वन्वन्नवातः परिधीँरपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः
हे सोम, आमचे पूर्वज तुझ्या कृपेने, शुद्ध झालेल्या, बुद्धिमान होऊन, आपली कर्तव्ये पार पाडत होते; शत्रूंना जिंकणारा, अडथळे पार करणारा, वीर आणि घोड्यांसह आम्हाला मदत करणारा हो.
यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद्धविष्मान् । एवा पवस्व द्रविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि
जसा तू मनूंसाठी सामर्थ्य देणारा वाहिलास, शत्रूंचा नाश करणारा, मार्ग जाणणारा, तसाच आता संपत्ती घेऊन वाह, इंद्रासोबत ठाम उभा राहा आणि शस्त्रांची निर्मिती कर.
पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः
हे सोम, सत्याने मधुर, पाण्यात न्हालेला, अढळ शिखरावर वाह; तुपाने भरलेल्या पात्रांत उतर, अत्यंत मादक, इंद्रासाठी प्यायला उत्सुक.
वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः
आकाशातून शंभर धारांनी पाऊस पाड, हजार शक्तीने, देवांच्या सभेत विजय देणारा; नद्यांमध्ये मिसळ, पात्रात प्रवेश कर, प्रवाहांसह जीवनाला पोषण दे.
एष स्य सोमो मतिभिः पुनानोऽत्यो न वाजी तरतीदरातीः । पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमो न वोळ्हा
हा सोम, विचारांनी शुद्ध झालेला, घोड्यासारखा, वेगवान, शत्रूंना मागे टाकतो; गाय दूध देत असल्यासारखा, जलद वाहणारा, उत्तम मार्ग दाखवणारा वाहक आहे.
स्वायुधः सोतृभिः पूयमानोऽभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम । अभि वाजं सप्तिरिव श्रवस्याभि वायुमभि गा देव सोम
स्वतःच्या शस्त्रांनी सज्ज, पिळणाऱ्यांसह शुद्ध होऊन पुढे जा, सुंदर गुप्त नाव उघड कर; विजयाच्या रथासारखा, कीर्ती मिळवण्यासाठी, वाऱ्याजवळ जा, गायींकडे जा, हे सोमदेवा.
शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन । कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्सोमः पवित्रमत्येति रेभन्
नवजात, सुंदर, सोन्यासारख्या बालकाला मरुतगण स्वच्छ करतात, सजवतात; कवी आपल्या वाणीने, काव्याने, गर्जना करत सोम पवित्रातून जातो.
ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप्
ज्याचे मन ऋषीचे आहे, जो ऋषी घडवतो, तेजाने चमकतो, हजार मार्ग दाखवतो, तो ऋषींच्या वाटेने जातो; तिसरे स्थान शोधत, महिष सोम तेजाने उजळतो, तेजस्वी नियम पाळतो.
चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति
गरुड, पक्षी, पिळणारे दगड घेऊन, गायी शोधणारा, थेंब, शस्त्रे धरून; पाण्याच्या लाटेसोबत, समुद्रात, महिष चौथे स्थान ओळखतो.
मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश
उज्ज्वल तरुणासारखा, आपले रूप स्वच्छ करणारा, घोड्यासारखा, संपत्ती मिळवण्यासाठी वेगवान; वृषभासारखा, कळपासह पात्राभोवती फिरतो, गर्जना करीत मिश्रणपात्रात प्रवेश करतो.
पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु
हे इंदु, शुद्ध झालेला, मोठ्या शक्तीने, गर्जना करीत, अडथळे पार कर; मिश्रणपात्रात खेळत, शुद्ध होऊन, तुझा आनंददायक रस इंद्राला आनंद देऊ दे.
प्रास्य धारा बृहतीरसृग्रन्नक्तो गोभिः कलशाँ आ विवेश । साम कृण्वन्सामन्यो विपश्चित्क्रन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम्
तुझ्या मोठ्या धारांनी प्रवाह वाहिले, रात्री गायींसह पात्रात प्रवेश केला; संगीत निर्माण करीत, बुद्धिमान, मोठ्याने गात, मैत्रीसाठी बोलावतो, वैरासाठी नाही.
अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता
शत्रूंना दूर लोटत, शुद्ध झालेला सोम पुढे जातो, प्रिय पती जसा स्तुतीत गायला जातो तसा; वनात पक्ष्यासारखा बसतो, शुद्ध झालेला सोम पात्रांत विसावतो.
आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः । हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत्कलशे देवयूनाम्
शुद्ध सोमाच्या तेजस्वी धारांप्रमाणे, उत्तम दूध देणाऱ्या गायी जशा स्त्रीकडे जातात तशा तुझ्याकडे येतात; पिवळसर, अनेकदा आवाहन केलेला, पाण्यात गर्जना करीत देवांच्या पात्रात पोहोचला.
अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमान्ति होता
त्याच्या वेगवान, सोन्यासारख्या, शुद्ध झालेल्या धारांनी, देवाने देवांमध्ये आपला रस मिसळला; पिळून, तो पवित्रात फिरतो, गर्जना करतो, ज्ञानी पुरोहितासारखा, पशूंना घेऊन घरात प्रवेश करतो.
भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् । आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ
शुभ वस्त्रे एकत्र घालून, महान कवी स्तुतीचे शब्द सांगतो; शुद्ध झालेला, मिश्रणपात्रातून, दूरदृष्टी असलेला, जागरूक, देवसभाेत गौरवाने उच्चारला जावो.
समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे । अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
प्रिय, तो अढळ शिखरावर स्वच्छ होतो, सर्वात प्रसिद्ध, आमच्यासाठी कीर्तीमध्ये श्रेष्ठ; शुद्ध होऊन, मैदानावर आवाज कर, हे देवांनो, नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.