उभे द्यावापृथिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता । भगो नृशंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानं जुषन्त
दोन्ही, आकाश आणि पृथ्वी, सर्व व्यापणारे, अर्यमन, देव, अदिती, विधाता, भाग, नरशंस, विशाल अंतराळ आणि सर्व देव — हे शुद्ध सोम, त्यांनी तुझा आनंद घ्यावा.
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम्
तपकिरीट, तेजस्वी सोम आपल्या दोन सुंदर घोड्यांवर आरूढ होऊन, जणू एखादा बलाढ्य राजा गर्जतो तसा, मोठ्या गर्जनेने वाहतो आहे. शुद्ध होऊन तो अखंड गाळणीत वळण घेतो, जणू एखादा गरुड आपल्या तुपाने भरलेल्या घरट्यात पोहोचतो.
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम्
हे प्रेरणादायक सोम, तू ज्ञानी सृष्टीकर्त्याच्या महानतेचा शोध घेतोस; जणू सुंदर सजवलेला घोडा बक्षिसाकडे धावतो तसा, तूही वेगाने धावतोस. सोम, आमच्यावर कृपा कर, वाईट दूर कर, तुपात न्हालेला तू गाळणीतून फिरतोस.
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे
पर्जन्य हा शिंग असलेल्या हिरव्यागार वृषभाचा पिता आहे; पृथ्वीच्या नाभीमध्ये, पर्वतांमध्ये त्याने आपले निवासस्थान केले आहे. त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या एकत्र आल्या आहेत, त्या यज्ञस्थळी दगडांजवळ बसल्या आहेत.
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि
पत्नी जशी पतीसाठी प्रिय असते, तशीच आमच्या कल्याणासाठी तू कृपावंत हो. सामर्थ्याच्या गर्भा, ऐक, मी तुला बोलतो आहे. पात्रांमध्ये फिर, उत्तम आयुष्यासाठी, दोषरहित सोम, लोकांमध्ये जागृत हो.
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते
जसा पूर्वी तू शेकडो-हजारो बक्षिसे न चुकता दिलीस, तसा आता नव्या समृद्धीसाठी स्वतःला शुद्ध कर. तुझ्या आज्ञेने नद्या तुझ्या मागे येतात.
पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः । अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तस्तत्समाशत
हे प्रार्थनेचे अधिपती, तुझे गाळणे पसरले आहे; तू सर्व रूपांना व्यापणारा बलवान आहेस. ज्या माणसाचे शरीर अग्नीने भाजले गेले नाही, त्याला कोणतीही हानी होत नाही; जे तुला गाळतात, ते सर्व मिळून त्या शक्तीला वहातात.
तपोष्पवित्रं विततं दिवस्पदे शोचन्तो अस्य तन्तवो व्यस्थिरन् । अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवस्पृष्ठमधि तिष्ठन्ति चेतसा
तपस्येचे गाळणे आकाशाच्या आसनावर पसरले आहे; त्याच्या तेजस्वी तारा विखुरल्या आहेत. वेगवान लोक मनाने शुद्ध करणाऱ्याचे रक्षण करतात, ते आकाशाच्या स्पर्शाजवळ उभे राहतात.
अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा बिभर्ति भुवनानि वाजयुः । मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमा दधुः
प्रभातकाळी तेजस्वी, पांढरट वृषभ प्रकट झाला आहे, तो जगांना पेलतो, सामर्थ्यासाठी उत्सुक आहे. मायावी लोकांनी त्याला आपल्या मायेमुळे मोजले, मानवदृष्टी असलेल्या पितरांनी त्यात गर्भ ठेवला.
गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत
गंधर्व अशा प्रकारे त्या स्थानाचे रक्षण करतो, तो अद्भुत देव जन्मांचे रक्षण करतो. धनाचा स्वामी शत्रूला पकडतो, मधुर अंशाचा तो सर्वोत्तम भाग आस्वादतो.
हविर्हविष्मो महि सद्म दैव्यं नभो वसानः परि यास्यध्वरम् । राजा पवित्ररथो वाजमारुहः सहस्रभृष्टिर्जयसि श्रवो बृहत्
अर्पणयुक्त हविर्भाग मोठ्या दैवी निवासात फिरतो, आकाशात गुंडाळलेला, तू यज्ञात फिरतोस. राजा, गाळण्याच्या रथावर आरूढ होऊन, सामर्थ्य मिळवतोस, हजारो प्रवाहांनी तू मोठी कीर्ती मिळवतोस.
पवस्व देवमादनो विचर्षणिरप्सा इन्द्राय वरुणाय वायवे । कृधी नो अद्य वरिवः स्वस्तिमदुरुक्षितौ गृणीहि दैव्यं जनम्
देवतांना आनंद देणारा, सर्व लोकांत बुद्धिमान असलेला सोम, तू स्वतःला शुद्ध कर, पाण्यात राहून, इंद्र, वरुण आणि वायूसाठी. आज आम्हाला विस्तृत रक्षण आणि कल्याण दे, दूरदृष्टी असलेल्या, दैवी वंशाचे स्तवन कर.
आ यस्तस्थौ भुवनान्यमर्त्यो विश्वानि सोमः परि तान्यर्षति । कृण्वन्संचृतं विचृतमभिष्टय इन्दुः सिषक्त्युषसं न सूर्यः
जो अमर सोम सर्व जगांत उभा आहे, तो या सर्व गोष्टींना वेढून वाहतो. गोळा केलेले आणि विखुरलेले निर्माण करतो, तो इच्छा पूर्ण करतो, प्रातःकाळच्या सूर्याप्रमाणे तो तेजाने चमकतो.
आ यो गोभिः सृज्यत ओषधीष्वा देवानां सुम्न इषयन्नुपावसुः । आ विद्युता पवते धारया सुत इन्द्रं सोमो मादयन्दैव्यं जनम्
जो गायींसह, औषधींमध्ये पिळला जातो, देवांच्या कृपेची इच्छा करतो, तो ज्ञानी जवळ येतो. सोम, वीजेसह पिळला गेलेला, प्रवाहात वाहतो, इंद्र आणि दैवी वंशाला आनंद देतो.
एष स्य सोमः पवते सहस्रजिद्धिन्वानो वाचमिषिरामुषर्बुधम् । इन्दुः समुद्रमुदियर्ति वायुभिरेन्द्रस्य हार्दि कलशेषु सीदति
हा सोम शुद्ध होतो, हजारो विजय मिळवतो, प्रेरणादायक वाणी जागृत करतो, मौनाला हलवतो. तो वारा घेऊन समुद्राकडे उचलतो, इंद्राच्या हृदयात, कलशांत बसतो.
अभि त्यं गावः पयसा पयोवृधं सोमं श्रीणन्ति मतिभिः स्वर्विदम् । धनंजयः पवते कृत्व्यो रसो विप्रः कविः काव्येना स्वर्चनाः
दूधाने समृद्ध असलेल्या गायी, हा सोम, दूध वाढवणारा, याच्याकडे आपल्या विचारांनी येतात, सूर्य जाणणारे. विजयी रस शुद्ध होतो, ऋषी, कवी, काव्याने सूर्यप्रकाशासारखा चमकतो.
इन्द्राय सोम सुषुतः परि स्रवापामीवा भवतु रक्षसा सह । मा ते रसस्य मत्सत द्वयाविनो द्रविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः
इंद्रासाठी उत्तम प्रकारे पिळलेला सोम, तू सर्वत्र वाह, अपायापासून मुक्त राहा, दुष्टांचा पराभव कर. तुझ्या रसाचा द्वेष करणाऱ्यांना आनंद होऊ देऊ नकोस, दानशूर थेंब येथेच राहू देत.
अस्मान्समर्ये पवमान चोदय दक्षो देवानामसि हि प्रियो मदः । जहि शत्रूँरभ्या भन्दनायतः पिबेन्द्र सोममव नो मृधो जहि
हे शुद्ध झालेल्या सोम, युद्धात आम्हाला प्रेरणा दे, कारण तू देवांचा प्रिय आनंद आहेस. आमचे शत्रू नष्ट कर, बंधने तोड, इंद्राने सोम पिऊ दे, आम्हाला वाचव, शत्रूंना हरव.
अदब्ध इन्दो पवसे मदिन्तम आत्मेन्द्रस्य भवसि धासिरुत्तमः । अभि स्वरन्ति बहवो मनीषिणो राजानमस्य भुवनस्य निंसते
हे अपराजित सोम, तू शुद्ध होत आहेस, सर्वात अधिक आनंददायक आहेस. तू इंद्रासाठी सर्वोच्च प्रेरणा होतोस. अनेक ज्ञानी लोक तुला, राजाला, गातात, तू जगाच्या हृदयात स्थान घेतोस.
सहस्रणीथः शतधारो अद्भुत इन्द्रायेन्दुः पवते काम्यं मधु । जयन्क्षेत्रमभ्यर्षा जयन्नप उरुं नो गातुं कृणु सोम मीढ्वः
हजार धारा असलेला, शंभर वाटांनी वाहणारा, अद्भुत असा सोम, इंद्रासाठी प्रिय, हव्या त्या गोडाईने शुद्ध होतो; विजय मिळवून तो शेताकडे येतो, पाण्यांवरही जिंकतो—हे उदार सोम, आम्हाला विशाल मार्ग दे.
कनिक्रदत्कलशे गोभिरज्यसे व्यव्ययं समया वारमर्षसि । मर्मृज्यमानो अत्यो न सानसिरिन्द्रस्य सोम जठरे समक्षरः
घंटा वाजवत, गोमयाने भरलेल्या पात्रात तुला दाबतात; तू गाळातून जातो, अशुद्धता दूर करतो; शुद्ध होत, जणू जुआ काढलेला घोडा, सोम, तू इंद्राच्या पोटात वाहतोस.
स्वादुः पवस्व दिव्याय जन्मने स्वादुरिन्द्राय सुहवीतुनाम्ने । स्वादुर्मित्राय वरुणाय वायवे बृहस्पतये मधुमाँ अदाभ्यः
देवत्वाच्या जन्मासाठी गोड वाह, इंद्रासाठी, दान देणाऱ्यासाठी गोड वाह; मित्र, वरुण, वायू, बृहस्पती यांच्यासाठीही गोड वाह—हे कधीही न चुकणाऱ्या, मधुर सोम.
अत्यं मृजन्ति कलशे दश क्षिपः प्र विप्राणां मतयो वाच ईरते । पवमाना अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिमेन्द्रं विशन्ति मदिरास इन्दवः
दहा बोटांनी तुला पात्रात स्वच्छ करतात; ऋषींच्या भावना त्यांच्या वाणीने उमटतात; शुद्ध झालेले सोम स्तुतीसह येतात—मदिरा सोम इंद्रात प्रवेश करतात.
पवमानो अभ्यर्षा सुवीर्यमुर्वीं गव्यूतिं महि शर्म सप्रथः । माकिर्नो अस्य परिषूतिरीशतेन्दो जयेम त्वया धनंधनम्
शुद्ध होऊन, तू मोठ्या सामर्थ्याकडे, गायींनी भरलेल्या विस्तीर्ण जागेकडे, मोठ्या आश्रयाकडे पुढे जातोस; त्याच्या कुंपणाने आम्हाला अडवू नये—हे सोम, तुझ्याबरोबर आम्ही संपत्तीवर संपत्ती जिंकू.
अधि द्यामस्थाद्वृषभो विचक्षणोऽरूरुचद्वि दिवो रोचना कविः । राजा पवित्रमत्येति रोरुवद्दिवः पीयूषं दुहते नृचक्षसः
शहाणा वृषभ आकाशावर चढला; ऋषीने दोन तेजस्वी लोकांत प्रकाश पसरवला; राजा, गडगडत, गाळातून जातो—दृष्टी असलेले पुरुष स्वर्गातील अमृत काढतात.
दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । अप्सु द्रप्सं वावृधानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मा मधुमन्तं पवित्र आ
आकाशाच्या कड्यावर, मधुर जिभेने, तेजस्वी देवता पर्वतावर वसणाऱ्या वृषभाचे दूध काढतात; पाण्यात वाढणारा थेंब, समुद्रात, नदीच्या लाटेत, मधुर गाळात येतो.
नाके सुपर्णमुपपप्तिवांसं गिरो वेनानामकृपन्त पूर्वीः । शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं हिरण्ययं शकुनं क्षामणि स्थाम्
आकाशात, अनेक जुनी गीते उडणाऱ्या गरुडाचे गुणगान करतात; विचार त्या सोन्याच्या पक्ष्याचा, त्या बालकाचा, तेजस्वी, पृथ्वीवर उभा असलेल्या, शोध घेतात.
ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थाद्विश्वा रूपा प्रतिचक्षाणो अस्य । भानुः शुक्रेण शोचिषा व्यद्यौत्प्रारूरुचद्रोदसी मातरा शुचिः
वर, गंधर्व आकाशात आपले स्थान घेतो, सर्व रूपे पाहतो; त्याचा तेज, शुद्ध प्रकाशाने चमकतो, शुद्ध असलेला पृथ्वी आणि आकाश या दोन्ही मातांना प्रकाशित करतो.
प्र त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव त्मना । दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते
हे शुद्ध सोम, तुझे मदाने भरलेले प्रवाह वेगाने, जणू त्वरित धावणारे घोडे, वाहतात; दिव्य, मधुर सोम, सर्वात मदिर, पात्राभोवती स्थिरावतात.
प्र ते मदासो मदिरास आशवोऽसृक्षत रथ्यासो यथा पृथक् । धेनुर्न वत्सं पयसाभि वज्रिणमिन्द्रमिन्दवो मधुमन्त ऊर्मयः
तुझे मदाने भरलेले, मदिर, वेगवान प्रवाह, प्रत्येक आपापल्या मार्गाने, जणू रथासारखे, वाहतात; जशी गाय वासराला दूध देते, तशी मधुर सोमलहरी इंद्रासाठी, वज्रधारीसाठी, दूधासह वाहतात.