चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत्
स्वर्गासाठी कुशल रस शुद्ध होतो, महान, अभेद्य, वरुणाचा आह्वान केला जातो. मित्र लोकांमध्ये उपस्थित असतो, यज्ञास योग्य, वळवातल्या बैलासारखा, सामर्थ्याने गर्जतो.
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम्
राजा, वाणी उत्पन्न करीत, उगवतो, पाण्यांनी वेष्टित, तो गायींकडे जातो. तो शत्रूला पकडतो, विरोधकांच्या बंधनांना, शुद्ध होऊन, तो देवांच्या सभेकडे जातो.
इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नृभिर्नृचक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने । पूर्वीर्हि ते स्रुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः
हे सोमया, पुरुषांनी इंद्रासाठी तुला ओतले जाते, लाटांनी दिसणारा, कवी, तू लाकडात शुद्ध होतोस. तुझ्या प्रवाहांची संख्या फार आहे, हजारो घोडे, आणि तुझे हरिद्वार सैन्य घेऊन येतात.
समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम्
समुद्रातील अप्सरा, ज्यांना मोठं ज्ञान आहे, त्या पाण्यात बसून सोमाला सोडतात. त्या त्याला घराच्या खांबापर्यंत नेतात आणि शुद्ध झालेल्या, कधीही न संपणाऱ्या कृपेची मागणी करतात.
गोजिन्नः सोमो रथजिद्धिरण्यजित्स्वर्जिदब्जित्पवते सहस्रजित् । यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं स्वादिष्ठं द्रप्समरुणं मयोभुवम्
गायी, रथ, सोनं, सूर्यप्रकाश, पाणी आणि हजारो गोष्टी जिंकणारा सोम शुद्ध होतो. देवांनी त्याला, अत्यंत मधुर, लालसर आणि आनंद देणारा असा, पिण्यासाठी तयार केलं.
एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि
हे शुद्ध सोम, ही खरी संपत्ती तू आम्हाला देतोस, आम्हाला धन मिळवून देतोस. शत्रू जवळचा असो वा दूरचा, त्याचा नाश कर. आम्हाला गायींसाठी मोठी कुरणे आणि निर्भयता दे.
अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः प्र सुवानासो बृहद्दिवेषु हरयः । वि च नशन्न इषो अरातयोऽर्यो नशन्त सनिषन्त नो धियः
कोणतीही प्रेरणा न घेता, हे तेजस्वी सोमाचे थेंब आमच्यासाठी वाहू देत. पोषणाची धार आमच्यासाठी पसरू दे, शत्रू दूर जाऊ देत, आर्यांचे वैरी नष्ट होऊ देत आणि आमच्या इच्छा पूर्ण होऊ देत.
प्र णो धन्वन्त्विन्दवो मदच्युतो धना वा येभिरर्वतो जुनीमसि । तिरो मर्तस्य कस्य चित्परिह्वृतिं वयं धनानि विश्वधा भरेमहि
वाहणारे हे सोमाचे थेंब आम्हाला धन मिळवून देऊ देत, ज्यामुळे आम्ही वेगवान घोडे जोडू शकू. कोणत्याही माणसाच्या लपवणुकीवर आम्ही विजय मिळवू, सर्व प्रकारचं धन मिळवू.
उत स्वस्या अरात्या अरिर्हि ष उतान्यस्या अरात्या वृको हि षः । धन्वन्न तृष्णा समरीत ताँ अभि सोम जहि पवमान दुराध्यः
तो स्वतःच्या आणि दुसऱ्याच्या वैराचा शत्रू आहे, कारण तो लांडगा आहे. वाहताना, तहान तुला जिंकू देऊ नकोस; हे शुद्ध सोम, जिंकता येत नाहीत असे शत्रू नष्ट कर.
दिवि ते नाभा परमो य आददे पृथिव्यास्ते रुरुहुः सानवि क्षिपः । अद्रयस्त्वा बप्सति गोरधि त्वच्यप्सु त्वा हस्तैर्दुदुहुर्मनीषिणः
स्वर्गात तुझं मूळ आहे, ते सर्वोच्च आहे; पृथ्वीवर तुझ्या कोंबांनी वाढ घेतली आहे. दगडांनी तुला गायीच्या कातडीवर दाबलं जातं; पाण्यात ज्ञानी लोक हातांनी तुला काढतात.
एवा त इन्दो सुभ्वं सुपेशसं रसं तुञ्जन्ति प्रथमा अभिश्रियः । निदंनिदं पवमान नि तारिष आविस्ते शुष्मो भवतु प्रियो मदः
हे थेंबा, तुझ्या सुंदर आणि तेजस्वी रसाला श्रेष्ठ अलंकार शोभा आणतात. हे शुद्ध सोम, प्रत्येक संकटातून आम्हाला पार ने, तुझं बळ आणि प्रिय आनंद प्रकट होऊ दे.
सोमस्य धारा पवते नृचक्षस ऋतेन देवान्हवते दिवस्परि । बृहस्पते रवथेना वि दिद्युते समुद्रासो न सवनानि विव्यचुः
सोमाचा प्रवाह, जो माणसांना दिसतो, सत्याने देवांना बोलावतो आणि आकाश व्यापतो. बृहस्पतीच्या गजरासारखा तो चमकतो; समुद्र, जणू आहुतीसारखे, हालचाल करतात.
यं त्वा वाजिन्नघ्न्या अभ्यनूषतायोहतं योनिमा रोहसि द्युमान् । मघोनामायुः प्रतिरन्महि श्रव इन्द्राय सोम पवसे वृषा मदः
तुला, बलवान सोम, गायींनी जवळ केलं आहे, तू तेजस्वी गर्भात चढतोस, कुठलाही अपाय न होता. दानशूरांचा आयुष्य आणि कीर्ती वाढू दे; सोम, तू इंद्रासाठी शक्तिमान आनंद देणारा शुद्ध होतोस.
एन्द्रस्य कुक्षा पवते मदिन्तम ऊर्जं वसानः श्रवसे सुमङ्गलः । प्रत्यङ्स विश्वा भुवनाभि पप्रथे क्रीळन्हरिरत्यः स्यन्दते वृषा
इंद्राच्या पोटात, सर्वात आनंददायक सोम शुद्ध होतो, पोषण घेऊन, शुभ कीर्ती मिळवतो. समोर पाहत, तो सर्व जगात पसरतो; खेळकर, पिवळसर, वेगवान वृषभ वाहतो.
तं त्वा देवेभ्यो मधुमत्तमं नरः सहस्रधारं दुहते दश क्षिपः । नृभिः सोम प्रच्युतो ग्रावभिः सुतो विश्वान्देवाँ आ पवस्वा सहस्रजित्
तुला, देवांसाठी सर्वात मधुर, दहा बोटांनी हजारो धारांनी काढतात. माणसांनी दगडांनी दाबलेला सोम, सर्व देवांसाठी वाह, हजारो वेळा विजयी हो.
तं त्वा हस्तिनो मधुमन्तमद्रिभिर्दुहन्त्यप्सु वृषभं दश क्षिपः । इन्द्रं सोम मादयन्दैव्यं जनं सिन्धोरिवोर्मिः पवमानो अर्षसि
तुला, मधुर सोम, दगडांनी आणि दहा बोटांनी पाण्यात वृषभासारखा काढतात. सोम, तू इंद्राला आणि देवांना आनंद देतोस; नदीच्या लाटेसारखा, शुद्ध होत वाहतोस.
प्र सोमस्य पवमानस्योर्मय इन्द्रस्य यन्ति जठरं सुपेशसः । दध्ना यदीमुन्नीता यशसा गवां दानाय शूरमुदमन्दिषुः सुताः
शुद्ध सोमाचे लाटा, सुंदर, त्या इंद्राच्या पोटात जातात. दही आणि कीर्तीने उंचावले गेले की, पिळलेले सोम वीराला गायींच्या दानासाठी आनंद देतात.
अच्छा हि सोमः कलशाँ असिष्यददत्यो न वोळ्हा रघुवर्तनिर्वृषा । अथा देवानामुभयस्य जन्मनो विद्वाँ अश्नोत्यमुत इतश्च यत्
सोम खरंच कलशात पोहोचला आहे, जसा अमर, वेगवान आणि बलवान रथवान घेऊन जातो. मग, देवांच्या दोन्ही जन्मांचा जाणकार, तो दोन्हीकडे पोहोचतो.
आ नः सोम पवमानः किरा वस्विन्दो भव मघवा राधसो महः । शिक्षा वयोधो वसवे सु चेतुना मा नो गयमारे अस्मत्परा सिचः
आमच्याकडे ये, हे शुद्ध सोम, आम्हाला धन दे; मोठ्या दानाचा दाता हो. आम्हाला बळ दे, हे बुद्धिमान, वसूंकरिता; मृत्यू आमच्यावर येऊ देऊ नकोस, आम्हाला दूर टाकू नकोस.
आ नः पूषा पवमानः सुरातयो मित्रो गच्छन्तु वरुणः सजोषसः । बृहस्पतिर्मरुतो वायुरश्विना त्वष्टा सविता सुयमा सरस्वती
आमच्याकडे येऊ देत, हे शुद्ध सोम, पुष्कळ दान करणारा पूषा, मित्र, वरुण, एकत्रितपणे; बृहस्पती, मरुत, वायू, अश्विनी, त्वष्टा, सविता, यम आणि सरस्वती.
उभे द्यावापृथिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता । भगो नृशंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानं जुषन्त
दोन्ही, आकाश आणि पृथ्वी, सर्व व्यापणारे, अर्यमन, देव, अदिती, विधाता, भाग, नरशंस, विशाल अंतराळ आणि सर्व देव — हे शुद्ध सोम, त्यांनी तुझा आनंद घ्यावा.
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम्
तपकिरीट, तेजस्वी सोम आपल्या दोन सुंदर घोड्यांवर आरूढ होऊन, जणू एखादा बलाढ्य राजा गर्जतो तसा, मोठ्या गर्जनेने वाहतो आहे. शुद्ध होऊन तो अखंड गाळणीत वळण घेतो, जणू एखादा गरुड आपल्या तुपाने भरलेल्या घरट्यात पोहोचतो.
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम्
हे प्रेरणादायक सोम, तू ज्ञानी सृष्टीकर्त्याच्या महानतेचा शोध घेतोस; जणू सुंदर सजवलेला घोडा बक्षिसाकडे धावतो तसा, तूही वेगाने धावतोस. सोम, आमच्यावर कृपा कर, वाईट दूर कर, तुपात न्हालेला तू गाळणीतून फिरतोस.
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे
पर्जन्य हा शिंग असलेल्या हिरव्यागार वृषभाचा पिता आहे; पृथ्वीच्या नाभीमध्ये, पर्वतांमध्ये त्याने आपले निवासस्थान केले आहे. त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या एकत्र आल्या आहेत, त्या यज्ञस्थळी दगडांजवळ बसल्या आहेत.
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि
पत्नी जशी पतीसाठी प्रिय असते, तशीच आमच्या कल्याणासाठी तू कृपावंत हो. सामर्थ्याच्या गर्भा, ऐक, मी तुला बोलतो आहे. पात्रांमध्ये फिर, उत्तम आयुष्यासाठी, दोषरहित सोम, लोकांमध्ये जागृत हो.
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते
जसा पूर्वी तू शेकडो-हजारो बक्षिसे न चुकता दिलीस, तसा आता नव्या समृद्धीसाठी स्वतःला शुद्ध कर. तुझ्या आज्ञेने नद्या तुझ्या मागे येतात.
पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः । अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तस्तत्समाशत
हे प्रार्थनेचे अधिपती, तुझे गाळणे पसरले आहे; तू सर्व रूपांना व्यापणारा बलवान आहेस. ज्या माणसाचे शरीर अग्नीने भाजले गेले नाही, त्याला कोणतीही हानी होत नाही; जे तुला गाळतात, ते सर्व मिळून त्या शक्तीला वहातात.
तपोष्पवित्रं विततं दिवस्पदे शोचन्तो अस्य तन्तवो व्यस्थिरन् । अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवस्पृष्ठमधि तिष्ठन्ति चेतसा
तपस्येचे गाळणे आकाशाच्या आसनावर पसरले आहे; त्याच्या तेजस्वी तारा विखुरल्या आहेत. वेगवान लोक मनाने शुद्ध करणाऱ्याचे रक्षण करतात, ते आकाशाच्या स्पर्शाजवळ उभे राहतात.
अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा बिभर्ति भुवनानि वाजयुः । मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमा दधुः
प्रभातकाळी तेजस्वी, पांढरट वृषभ प्रकट झाला आहे, तो जगांना पेलतो, सामर्थ्यासाठी उत्सुक आहे. मायावी लोकांनी त्याला आपल्या मायेमुळे मोजले, मानवदृष्टी असलेल्या पितरांनी त्यात गर्भ ठेवला.
गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत
गंधर्व अशा प्रकारे त्या स्थानाचे रक्षण करतो, तो अद्भुत देव जन्मांचे रक्षण करतो. धनाचा स्वामी शत्रूला पकडतो, मधुर अंशाचा तो सर्वोत्तम भाग आस्वादतो.