यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा । ब्रह्म तेन पुनीहि नः
अग्ने, तुझे तेजस्वी गाळण अंतर्भागी पसरले आहे; त्या पवित्र शक्तीने आम्हाला शुद्ध कर.
यत्ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः । ब्रह्मसवैः पुनीहि नः
अग्ने, तुझ्या तेजस्वी गाळणीने आम्हाला शुद्ध कर; पवित्र स्तोत्रांनी आम्हाला शुद्ध कर.
उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च । मां पुनीहि विश्वतः
देव सविता, दोन्ही — गाळणीने आणि यज्ञाने — तू सर्व बाजूंनी मला शुद्ध कर.
त्रिभिष्ट्वं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः । अग्ने दक्षैः पुनीहि नः
देव सावितर, तुझ्या श्रेष्ठ तीन निवासांनी आणि सोमाच्या सामर्थ्यांनी, अग्ने, तुझ्या कौशल्याने आम्हाला शुद्ध कर.
पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया । विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा
देवताजन मला शुद्ध करो, वसूंनी बुद्धीने मला शुद्ध करावं, सर्व देवांनी मला शुद्ध करावं, जातवेद, तू मला शुद्ध कर.
प्र प्यायस्व प्र स्यन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः । देवेभ्य उत्तमं हविः
सोमा, सर्व तुझ्या धारांनी वाह आणि देवांना श्रेष्ठ अर्पण अर्पण कर.
उप प्रियं पनिप्नतं युवानमाहुतीवृधम् । अगन्म बिभ्रतो नमः
आम्ही आवडत्या, तरुण, अर्घ्य वाढवणाऱ्या देवाजवळ नम्रतेने आलो आहोत.
अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम । आखुं चिदेव देव सोम
देव सोम, अयोग्याचा कुऱ्हाड नष्ट करीत पुढे वाह, देव सोम, उंदरालाही नष्ट कर.
यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । सर्वं स पूतमश्नाति स्वदितं मातरिश्वना
जो पावमानी ऋचांचा पाठ करतो, ऋषींनी गोळा केलेला हा रस, तो सर्व शुद्ध आणि मधुर पदार्थ मातरिश्वनासह खातो.
पावमानीर्यो अध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । तस्मै सरस्वती दुहे क्षीरं सर्पिर्मधूदकम्
जो पावमानी ऋचांचा पाठ करतो, ऋषींनी गोळा केलेला हा रस, त्याला सरस्वती दूध, तूप आणि मधुर पाणी देते.
प्र देवमच्छा मधुमन्त इन्दवोऽसिष्यदन्त गाव आ न धेनवः । बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रिया निर्णिजं धिरे
मधुर थेंब, गायींसारखे, देवाजवळ वाहतात, जणू वासराला दूध देणाऱ्या गायी. ते पवित्र कुशांवर स्थिर होतात, बोलांनी आणि पात्रांनी, उजळ थेंब शुद्ध, निर्मळ अर्पण ठेवतात.
स रोरुवदभि पूर्वा अचिक्रददुपारुहः श्रथयन्स्वादते हरिः । तिरः पवित्रं परियन्नुरु ज्रयो नि शर्याणि दधते देव आ वरम्
तो मोठ्याने गर्जतो, पूर्वीच्यांना मागे टाकतो, पिवळसर देव आनंदाने वर चढतो, मधुरता सोडवतो. गाळणीतून जातो, मोठ्या शक्तीने फिरतो, देव आपली शस्त्रे ठेवतो, उत्तम गोष्टी शोधतो.
वि यो ममे यम्या संयती मदः साकंवृधा पयसा पिन्वदक्षिता । मही अपारे रजसी विवेविददभिव्रजन्नक्षितं पाज आ ददे
जो जुळ्या यमांना मोजतो, मिसळलेल्या मद्याने, दूधासह फुगतो, तो ज्ञानी आहे. तो महान, अथांग प्रदेश ओळखतो, पुढे जातो आणि अखंड बळ देतो.
स मातरा विचरन्वाजयन्नपः प्र मेधिरः स्वधया पिन्वते पदम् । अंशुर्यवेन पिपिशे यतो नृभिः सं जामिभिर्नसते रक्षते शिरः
तो आपल्या दोन मातांसह फिरतो, संपत्ती मिळवतो, ज्ञानी आहे, स्वतःच्या शक्तीने आपला मार्ग फुगवतो. जौने सजलेला थेंब, जिथे माणसं शुद्ध करतात, तो आप्तांसह बसतो आणि डोके जपतो.
सं दक्षेण मनसा जायते कविरृतस्य गर्भो निहितो यमा परः । यूना ह सन्ता प्रथमं वि जज्ञतुर्गुहा हितं जनिम नेममुद्यतम्
कौशल्य आणि मनाने ऋषी जन्मतो, सत्याचा गर्भ, संयम करणाऱ्यांनी ठेवलेला. तरुण असूनही, ते पहिले जन्मले, गुप्त ठेवले, त्यांचा जन्म अजून उगवलेला नाही.
मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः श्येनो यदन्धो अभरत्परावतः । तं मर्जयन्त सुवृधं नदीष्वाँ उशन्तमंशुं परियन्तमृग्मियम्
ज्ञानी लोकांनी आनंददायकाचा रूप ओळखले, जेव्हा गरुडाने दूरवरून थेंब आणला. ते त्याला, नेहमी वाढणारा, नद्यांमध्ये स्वच्छ करतात, तो उत्सुक थेंब, स्तोत्रासाठी योग्य, फिरतो.
त्वां मृजन्ति दश योषणः सुतं सोम ऋषिभिर्मतिभिर्धीतिभिर्हितम् । अव्यो वारेभिरुत देवहूतिभिर्नृभिर्यतो वाजमा दर्षि सातये
सोमा, दहा युवती तुला, ऋषींच्या विचारांनी आणि प्रार्थनांनी, शुद्ध करतात. पाण्यांनी, आवरणांनी आणि देवांच्या आह्वानांनी, माणसे, जिथे तू संपत्ती पाहतोस, तिथे प्राप्तीसाठी.
परिप्रयन्तं वय्यं सुषंसदं सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभः । यो धारया मधुमाँ ऊर्मिणा दिव इयर्ति वाचं रयिषाळमर्त्यः
ज्ञानी लोकांनी सोमा, उत्तम साथी, चांगली कीर्ती मिळवणारा, याला स्तुती केली. जो मधुर लाटेने, आपल्या प्रवाहाने, आपला आवाज उंचावतो, अमर, संपत्तीने परिपूर्ण.
अयं दिव इयर्ति विश्वमा रजः सोमः पुनानः कलशेषु सीदति । अद्भिर्गोभिर्मृज्यते अद्रिभिः सुतः पुनान इन्दुर्वरिवो विदत्प्रियम्
हा सोमा, शुद्ध होऊन, आकाशाच्या सर्व विस्तारात आपला आवाज पोहोचवतो, तो पात्रांत बसतो. पाण्यांनी, गायींनी धुतला जातो, दगडांनी पिळला जातो, शुद्ध होतो, हा थेंब, सोमा, प्रिय मार्ग शोधतो.
एवा नः सोम परिषिच्यमानो वयो दधच्चित्रतमं पवस्व । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम्
सोमा, जसा तू ओतला जातोस, तसा आम्हाला उत्तम तेज दे. आम्ही अखंड आकाश आणि पृथ्वीला हाक मारू, हे देवांनो, आम्हाला संपत्ती आणि शूर पुत्र द्या.
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते
जसा बाण धनुष्याला जोडतात, तशीच भावना अर्पणाकडे वळते. जसा वासरू गोठ्यात आईकडे धावते, तसा सोमा विधींमध्ये शोधला जातो, जशी गायी भरपूर दूध देते आणि पहिला ओघ मिळतो.
उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि । पवमानः संतनिः प्रघ्नतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति
मंत्रयुक्त विचार जवळ येतो, मधुर आणि गोड स्वरात ओतला जातो, तो पात्रात हलतो. शुद्ध झालेला, वाहणारा सोम, जणू काही मारणारा, गोड आणि समृद्ध थेंब गाळणीतून सहजपणे जातात.
अव्ये वधूयुः पवते परि त्वचि श्रथ्नीते नप्तीरदितेरृतं यते । हरिरक्रान्यजतः संयतो मदो नृम्णा शिशानो महिषो न शोभते
वराच्या प्रमाणे सोम त्वचेभोवती वाहतो, तिला सैल करतो, अदितीचे अपत्य सत्यासाठी प्रयत्न करते. पिवळसर, यज्ञातून जन्मलेला, संयमित सोम, सामर्थ्याने, महाबळवान बैलासारखा तेजाने झळकतो.
उक्षा मिमाति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् । अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत
बैल गडगडतो, गायी जवळ येतात, देवता देवाच्या स्थळी जातात. सोम उजळ गाळणी ओलांडतो, अडथळा पार करतो, धुतलेल्या वस्त्रासारखा पसरतो.
अमृक्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि व्यत । दिवस्पृष्ठं बर्हणा निर्णिजे कृतोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम्
अमर, उजळ वस्त्र घालून, पिवळसर, नाशरहित सोम शुद्ध होऊन सर्वत्र पसरतो. तो आकाशाच्या शिखराला स्पर्श करतो, त्याचे आसन तयार आहे, मेघाच्या आच्छादनासारखे, आकाशातून विणलेले.
सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन
सूर्याच्या किरणांसारखे, जलद, उत्कट, इच्छेने भरलेले ते एकत्र हालचाल करतात. तंतू ताणले गेले आहेत, प्रवाह सर्वत्र वाहतात, इंद्राच्या निवासाशिवाय काहीच शुद्ध होत नाही.
सिन्धोरिव प्रवणे निम्न आशवो वृषच्युता मदासो गातुमाशत । शं नो निवेशे द्विपदे चतुष्पदेऽस्मे वाजाः सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः
नदीच्या उतरण्यातील प्रवाहांसारखे, सामर्थ्याने चालवलेले प्रवाह आपल्या ध्येयाकडे धावतात. हे सोम, आमच्या घरात दोन पायांच्या आणि चार पायांच्या सर्वांसाठी कल्याण घडवो; धन आणि लोक आमच्याजवळ नांदो.
आ नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवदश्वावद्गोमद्यवमत्सुवीर्यम् । यूयं हि सोम पितरो मम स्थन दिवो मूर्धानः प्रस्थिता वयस्कृतः
सोम, आमच्यासाठी सोन्याचे, घोड्यांचे, गायींचे, ज्वारीचे आणि मोठ्या सामर्थ्याचे धन शुद्ध कर. कारण तूच आमचे पितर आहेस, आकाशाच्या शिखरावर उभा, जीवन देणारा.
एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव प्र ययुः सातिमच्छ । सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितो वृष्टिमच्छ
हे शुद्ध झालेले सोम इंद्राकडे विजयासाठी रथांसारखे गेले आहेत. पिळले गेलेले सोम गाळणीतून अडथळ्यांशिवाय जातात, आवरण सोडून, पिवळसर सोम पावसाकडे जातात.
इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः
इंद्रासाठी, महाबळशालीसाठी, सोम, शुद्ध हो, सौम्य आणि दोषरहित राहा, दान देणारा हो. गायकासाठी तेजस्वी संपत्ती आण, देवांसह आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला रक्षण करो.