महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात्
जेव्हा महान पित्याच्या साठी तुम्ही रस आकाशात नेला, तेव्हा वेगवान आणि बुद्धिमान पृथन्याने त्याच्यासाठी तेज पसरवले; देवाने आपल्या स्वतःच्या कन्येत तेज ठेवले.
स्व आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु द्यून् । वर्धो अग्ने वयो अस्य द्विबर्हा यासद्राया सरथं यं जुनासि
जो तुझ्या घरी उजळतो, तो भक्त असो वा नसो, आमचे वंदन स्वीकारो, अग्ने, ज्या माणसाचा तू धनाचा रथ चालवतोस, त्याची शक्ती वाढव.
अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान्
सर्व जाती अग्नीला शोधतात, जसे सात मोठ्या नद्या समुद्राकडे वाहतात; आपली ताकद आप्तांमध्ये कमी होत नाही—तो ज्ञानी देवांमध्ये समजूत शोधतो.
आ यदिषे नृपतिं तेज आनट् छुचि रेतो निषिक्तं द्यौरभीके । अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत्सूदयच्च
जेव्हा अग्ने, तू नरपतीची इच्छा केलीस, तेव्हा स्वच्छ बीज आकाशाच्या कुशीत टाकलेस; तू निर्दोष, तरुण, स्वयंसिद्ध सैन्य निर्माण केलेस आणि वाढवलेस.
मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा
जो मनासारखा, एकटा, मार्गावर लगेच जातो, तोच धनाचा स्वामी होतो; मित्र आणि वरुण हे सुंदर हात असलेले राजे, गायींमध्ये प्रिय अमराचे रक्षण करतात.
मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि प्र मर्षिष्ठा अभि विदुष्कविः सन् । नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि
अग्ने, आमच्या पित्यांचे स्नेह तुटू देऊ नकोस; जाणणारा असूनही आम्हाला दुर्लक्ष करू नकोस; जसे आकाशाचे रूप वृद्धत्वाने कमी होत नाही, तसे त्या जुन्या शापापासून आम्हाला वाचव.
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा
सदैव बुद्धिमानाच्या कार्यांनी अनेक उत्तम गोष्टी हातात घेतल्या आहेत; अग्नी सर्व धनांचा स्वामी झाला, एकत्रितपणे सर्व अमर वस्तू निर्माण करणारा.
अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः
अमर आणि वृद्धत्वरहित जण, शोधूनही, आपल्याभोवती फिरणारे वासरू सापडले नाही; दमलेले, मार्ग शोधणारे, ते अग्नीच्या सर्वोच्च पायरीवर उभे राहिले, ज्ञान घेऊन.
तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः
तीन शरद ऋतू, अग्ने, शुद्ध लोकांनी तूपाने तुझी पूजा करत तुला शोधले; त्यांनी यज्ञासाठी योग्य नावे घेतली आणि त्यांची सुंदर रूपे जागृत झाली.
आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम्
विशाल आणि जाणणारे रुद्रांचे लोक, यज्ञ उचलून आकाश आणि पृथ्वीवर पसरले; प्रयत्नाने ज्ञानी मर्त्याने अग्नीला सर्वोच्च पायरीवर उभा असताना शोधले.
संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः
ओळखून, त्यांनी आपल्या पत्नींसह एकत्र बसून पूज्याची पूजा केली; वाढविण्याची इच्छा ठेवून, त्यांनी आपली रूपे स्वतःची केली; मित्र म्हणून, मित्राचे रक्षण करत, ते डोळा न लवता पहारा देतात.
त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि
जेव्हा पूज्यांनी तुझ्यातील तीन वेळा सात गुप्त पावले शोधली, तेव्हा त्यांनी एकत्र येऊन अमराचे रक्षण केले; गुरे, उभे आणि चालणारे, आणि रथाचे रक्षण कर.
विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट्
अग्ने, लोकांच्या मार्गांची जाण ठेवून, तू जीवनासाठी भाग वाटतोस; देवयात्रेचे मार्ग जाणणारा, न थकता, तू दूत आणि हवन वाहणारा झालास.
स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट्
स्वयंसिद्ध सात बलाढ्य नद्या, आकाशातून, संपत्तीचे मार्ग जाणून, बाहेर आल्या; सरमा हिने घट्ट राखलेली गायी शोधली, ज्यामुळे आता मानव वस्तीदार आपला हिस्सा उपभोगतो.
आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः
ज्यांनी सर्व स्वामित्वे स्थापन केली, अमरत्वाकडे जाण्याचा मार्ग तयार केला, ते ठाम उभे राहिले; मोठ्यांच्या सामर्थ्याने पृथ्वी पसरली; अदिती ही माता आपल्या पुत्रांसह पोषणासाठी स्थिर झाली.
अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन्
अमरांनी आकाशात दिवस निर्माण केले, तेव्हा त्यांनी आपल्यावर सुंदर तेज ठेवले; मग सोडलेल्या नद्या वाहू लागल्या, आणि लाल रंगाच्या, अग्ने, खाली जन्माला आल्या.
रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत्
जो वारसासारखा धनाचा स्वामी आहे, जो बळ देतो, जो ज्ञानी मार्गदर्शक आहे, जो मैत्रीपूर्ण पाहुण्यासारखा प्रसन्न आहे, तो यजमानाला पुजाऱ्यासारखा सुखरूपपणे पार नेतो.
देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत्
जो देव सवित्यासारखा, सत्य विचाराने, आपल्या इच्छेने सर्व लोकांना प्रकट करतो; जो अनेकांनी स्तुत्य आहे, सत्य बुद्धीचा आहे, तो कल्याणकारी आत्म्यासारखा इच्छेस पात्र आहे.
देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी
जो पृथ्वीचे सर्व रूपांनी पालन करतो, देवासारखा, जो खरा मित्र आणि राजा म्हणून रक्षण करतो, जो वीरांसारखा पुढे बसतो आणि आश्रय देतो, तो निर्दोष पत्नीला पती जसा जपतो तसा जपतो.
तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम्
अग्ने, तुझ्याकडे लोक नेहमी आपल्या घरात येतात, तुला नेहमी प्रज्वलित करतात, टिकणाऱ्या घरांत तुझी पूजा करतात. तुल्यावर भरपूर कीर्ती ठेवतात—तू सर्वांचा आधार, संपत्तीचा पाया हो.
वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः
अग्ने, उदार लोकांनी आपली दाने वाटली आहेत; ज्ञानी लोकांनी सर्व जीवन वाटून दिले आहे. आम्ही सभेत बळ मिळवू, देवांसाठी आपला भाग देऊन कीर्ती मिळवू.
ऋतस्य हि धेनवो वावशानाः स्मदूध्नीः पीपयन्त द्युभक्ताः । परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम्
सत्याच्या गायी, भरलेल्या थनांनी, उत्सुकतेने आपल्याला पोसतात, दिवसभर वाटून घेतात. दूरवरून चांगली कृपा मागत, त्या नद्यासारख्या एकत्र वाहतात आणि खडक फोडतात.
त्वे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि श्रवो दधिरे यज्ञियासः । नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कृष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः
अग्ने, तुझी कृपा मिळवण्यासाठी पूजकांनी स्वर्गात कीर्ती ठेवली आहे. रात्र आणि पहाट, वेगवेगळ्या रूपांनी, काळा आणि लाल रंग निर्माण करतात आणि त्यांना एकत्र करतात.
यान्राये मर्तान्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम्
अग्ने, ज्या माणसांना तू आनंदाने संपन्न करतोस, आम्हीही त्या उदारांमध्ये असू दे. सावलीसारखा तू सर्व जगाचे रक्षण कर, पृथ्वी, आकाश आणि मध्यप्रदेश यांना धरून ठेव.
अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः
अग्ने, घोड्यांनी आम्ही घोड्यांवर विजय मिळवू, माणसांनी माणसांवर, वीरांनी वीरांवर तुझ्या मदतीने जिंकू. आम्ही पूर्वजांची संपत्तीचे स्वामी होऊ, शहाणे लोक शंभरपट संपत्ती मिळवोत.
एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः
हे अग्ने, हे ज्ञानी, ही तुझ्यासाठीची स्तुती तुझ्या मनाला आणि हृदयाला आवडू दे. आम्ही तुझी दैवी कीर्ती घेऊन देवांच्या कृपेने टिकणारी संपत्ती मिळवू.
उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते
आपण यज्ञाकडे जाताना, अग्नीला मंत्र बोलू या, जो दूरवरून ऐकतो आणि आपल्यासाठीही आहे.
यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु । अरक्षद्दाशुषे गयम्
जो मित्रांमध्ये जुना आहे, जो लोकांमध्ये आला आहे, त्याने भक्ताचे जीवन वाचवले आहे.
उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि । धनंजयो रणेरणे
सर्व जीव म्हणू देत: अग्नी, वृत्राचा संहार करणारा, जन्मला आहे, तो युद्धात युद्धात धन जिंकणारा आहे.
यस्य दूतो असि क्षये वेषि हव्यानि वीतये । दस्मत्कृणोष्यध्वरम्
ज्याच्या घरी तू दूत आहेस, त्याच्यासाठी तू समृद्धीसाठी हव्ये आणतोस; आमच्यासाठी यज्ञ घडवतोस.