एता चिकित्वो भूमा नि पाहि देवानां जन्म मर्ताँश्च विद्वान्
हे ज्ञानी, हे सर्व जाणून, तू विशाल पृथ्वीचे रक्षण कर; देवांचा आणि माणसांचा जन्म जाणणारा.
वर्धान्यं पूर्वीः क्षपो विरूपा स्थातुश्च रथमृतप्रवीतम्
तो अनेक रात्री वाढवतो, विविध रूपे घेतो, आणि सत्याने चालणाऱ्याचा रथ पुढे नेतो.
अराधि होता स्वर्निषत्तः कृण्वन्विश्वान्यपांसि सत्या
तो यज्ञकर्ता म्हणून प्रकाशात बसलेला आहे, आणि सर्व सत्य कर्मे पूर्ण करतो.
गोषु प्रशस्तिं वनेषु धिषे भरन्त विश्वे बलिं स्वर्णः
गायींमध्ये, वनेमध्ये, मी स्तुती अर्पण करतो; सर्वजण तेजस्वीला आपली भेट आणतात.
वि त्वा नरः पुरुत्रा सपर्यन्पितुर्न जिव्रेर्वि वेदो भरन्त
सर्वत्र पुरुष तुझी पूजा करतात, जशी मुले वडिलांची करतात, आणि ज्ञानाने अर्पण आणतात.
साधुर्न गृध्नुरस्तेव शूरो यातेव भीमस्त्वेषः समत्सु
तो खंबीर आहे, लोभी नाही, वीरासारखा आहे; युद्धात भयंकर आणि पराक्रमी आहे.
उप प्र जिन्वन्नुशतीरुशन्तं पतिं न नित्यं जनयः सनीळाः । स्वसारः श्यावीमरुषीमजुष्रञ्चित्रमुच्छन्तीमुषसं न गावः
उत्सुक भगिनी, जशा उषेच्या वेळी गायी तेजस्वीकडे जातात, त्या आपल्या नेहमीच्या स्वामीकडे गुप्तपणे जन्म देतात.
वीळु चिद्दृळ्हा पितरो न उक्थैरद्रिं रुजन्नङ्गिरसो रवेण । चक्रुर्दिवो बृहतो गातुमस्मे अहः स्वर्विविदुः केतुमुस्राः
मजबूत पित्यांसारखे, अंगिरसांनी आपल्या स्तोत्रांनी दगड फोडला; त्यांनी आपल्यासाठी विशाल आकाशाचा मार्ग केला, उषा दिवसभराचं चिन्ह ओळखतात.
दधन्नृतं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभृत्राः । अतृष्यन्तीरपसो यन्त्यच्छा देवाञ्जन्म प्रयसा वर्धयन्तीः
त्या सत्य टिकवतात, त्याच्या बुद्धीला समृद्ध करतात; प्राचीन इच्छुक दानशूर आहेत; पाणी कधीही न थकता पुढे जाते आणि देवांचा जन्म वाढवते.
मथीद्यदीं विभृतो मातरिश्वा गृहेगृहे श्येतो जेन्यो भूत् । आदीं राज्ञे न सहीयसे सचा सन्ना दूत्यं भृगवाणो विवाय
मातरिश्वान या वाहणाऱ्याने त्यांना घोटले, तेव्हा प्रत्येक घरात पांढरा, श्रेष्ठ जन्म झाला; मग राजासारखा बलवान तो जोडला गेला आणि भृगूंनी दूताचं काम स्वीकारलं.
महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात्
जेव्हा महान पित्याच्या साठी तुम्ही रस आकाशात नेला, तेव्हा वेगवान आणि बुद्धिमान पृथन्याने त्याच्यासाठी तेज पसरवले; देवाने आपल्या स्वतःच्या कन्येत तेज ठेवले.
स्व आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु द्यून् । वर्धो अग्ने वयो अस्य द्विबर्हा यासद्राया सरथं यं जुनासि
जो तुझ्या घरी उजळतो, तो भक्त असो वा नसो, आमचे वंदन स्वीकारो, अग्ने, ज्या माणसाचा तू धनाचा रथ चालवतोस, त्याची शक्ती वाढव.
अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान्
सर्व जाती अग्नीला शोधतात, जसे सात मोठ्या नद्या समुद्राकडे वाहतात; आपली ताकद आप्तांमध्ये कमी होत नाही—तो ज्ञानी देवांमध्ये समजूत शोधतो.
आ यदिषे नृपतिं तेज आनट् छुचि रेतो निषिक्तं द्यौरभीके । अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत्सूदयच्च
जेव्हा अग्ने, तू नरपतीची इच्छा केलीस, तेव्हा स्वच्छ बीज आकाशाच्या कुशीत टाकलेस; तू निर्दोष, तरुण, स्वयंसिद्ध सैन्य निर्माण केलेस आणि वाढवलेस.
मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा
जो मनासारखा, एकटा, मार्गावर लगेच जातो, तोच धनाचा स्वामी होतो; मित्र आणि वरुण हे सुंदर हात असलेले राजे, गायींमध्ये प्रिय अमराचे रक्षण करतात.
मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि प्र मर्षिष्ठा अभि विदुष्कविः सन् । नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि
अग्ने, आमच्या पित्यांचे स्नेह तुटू देऊ नकोस; जाणणारा असूनही आम्हाला दुर्लक्ष करू नकोस; जसे आकाशाचे रूप वृद्धत्वाने कमी होत नाही, तसे त्या जुन्या शापापासून आम्हाला वाचव.
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा
सदैव बुद्धिमानाच्या कार्यांनी अनेक उत्तम गोष्टी हातात घेतल्या आहेत; अग्नी सर्व धनांचा स्वामी झाला, एकत्रितपणे सर्व अमर वस्तू निर्माण करणारा.
अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः
अमर आणि वृद्धत्वरहित जण, शोधूनही, आपल्याभोवती फिरणारे वासरू सापडले नाही; दमलेले, मार्ग शोधणारे, ते अग्नीच्या सर्वोच्च पायरीवर उभे राहिले, ज्ञान घेऊन.
तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः
तीन शरद ऋतू, अग्ने, शुद्ध लोकांनी तूपाने तुझी पूजा करत तुला शोधले; त्यांनी यज्ञासाठी योग्य नावे घेतली आणि त्यांची सुंदर रूपे जागृत झाली.
आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम्
विशाल आणि जाणणारे रुद्रांचे लोक, यज्ञ उचलून आकाश आणि पृथ्वीवर पसरले; प्रयत्नाने ज्ञानी मर्त्याने अग्नीला सर्वोच्च पायरीवर उभा असताना शोधले.
संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः
ओळखून, त्यांनी आपल्या पत्नींसह एकत्र बसून पूज्याची पूजा केली; वाढविण्याची इच्छा ठेवून, त्यांनी आपली रूपे स्वतःची केली; मित्र म्हणून, मित्राचे रक्षण करत, ते डोळा न लवता पहारा देतात.
त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि
जेव्हा पूज्यांनी तुझ्यातील तीन वेळा सात गुप्त पावले शोधली, तेव्हा त्यांनी एकत्र येऊन अमराचे रक्षण केले; गुरे, उभे आणि चालणारे, आणि रथाचे रक्षण कर.
विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट्
अग्ने, लोकांच्या मार्गांची जाण ठेवून, तू जीवनासाठी भाग वाटतोस; देवयात्रेचे मार्ग जाणणारा, न थकता, तू दूत आणि हवन वाहणारा झालास.
स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट्
स्वयंसिद्ध सात बलाढ्य नद्या, आकाशातून, संपत्तीचे मार्ग जाणून, बाहेर आल्या; सरमा हिने घट्ट राखलेली गायी शोधली, ज्यामुळे आता मानव वस्तीदार आपला हिस्सा उपभोगतो.
आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः
ज्यांनी सर्व स्वामित्वे स्थापन केली, अमरत्वाकडे जाण्याचा मार्ग तयार केला, ते ठाम उभे राहिले; मोठ्यांच्या सामर्थ्याने पृथ्वी पसरली; अदिती ही माता आपल्या पुत्रांसह पोषणासाठी स्थिर झाली.
अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन्
अमरांनी आकाशात दिवस निर्माण केले, तेव्हा त्यांनी आपल्यावर सुंदर तेज ठेवले; मग सोडलेल्या नद्या वाहू लागल्या, आणि लाल रंगाच्या, अग्ने, खाली जन्माला आल्या.
रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत्
जो वारसासारखा धनाचा स्वामी आहे, जो बळ देतो, जो ज्ञानी मार्गदर्शक आहे, जो मैत्रीपूर्ण पाहुण्यासारखा प्रसन्न आहे, तो यजमानाला पुजाऱ्यासारखा सुखरूपपणे पार नेतो.
देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत्
जो देव सवित्यासारखा, सत्य विचाराने, आपल्या इच्छेने सर्व लोकांना प्रकट करतो; जो अनेकांनी स्तुत्य आहे, सत्य बुद्धीचा आहे, तो कल्याणकारी आत्म्यासारखा इच्छेस पात्र आहे.
देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी
जो पृथ्वीचे सर्व रूपांनी पालन करतो, देवासारखा, जो खरा मित्र आणि राजा म्हणून रक्षण करतो, जो वीरांसारखा पुढे बसतो आणि आश्रय देतो, तो निर्दोष पत्नीला पती जसा जपतो तसा जपतो.
तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम्
अग्ने, तुझ्याकडे लोक नेहमी आपल्या घरात येतात, तुला नेहमी प्रज्वलित करतात, टिकणाऱ्या घरांत तुझी पूजा करतात. तुल्यावर भरपूर कीर्ती ठेवतात—तू सर्वांचा आधार, संपत्तीचा पाया हो.