इयं या नीच्यर्किणी रूपा रोहिण्या कृता । चित्रेव प्रत्यदर्श्यायत्यन्तर्दशसु बाहुषु
ही जी खाली चमकणारी आहे, ती रोहिणीच्या रूपात घडवलेली आहे. ती उजळ प्रतिमेसारखी दिसते, दहा भुजांमध्ये पसरते.
प्रजा ह तिस्रो अत्यायमीयुर्न्यन्या अर्कमभितो विविश्रे । बृहद्ध तस्थौ भुवनेष्वन्तः पवमानो हरित आ विवेश
तीन पिढ्या पुढे गेल्या, तर इतरांनी सर्व बाजूंनी स्तोत्रात प्रवेश केला. तो विशाल, जगांत स्थिर राहिला, शुद्ध करणारा, सुवर्णमय आत प्रवेशला.
माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः । प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट
रुद्रांची माता, वसूंची कन्या, आदित्यांची बहीण, अमरत्वाचा आधार — मी ज्ञानी लोकांसाठी हे सांगतो: अदितीला हानी पोहोचवू नका, तिला दुखावू नका.
वचोविदं वाचमुदीरयन्तीं विश्वाभिर्धीभिरुपतिष्ठमानाम् । देवीं देवेभ्यः पर्येयुषीं गामा मावृक्त मर्त्यो दभ्रचेताः
वाणी जाणणारी, सर्व विचारांनी वेढलेली, देवी, देवांमध्ये फिरणारी — अल्प समज असणाऱ्या माणसाने गायीला अडवू नये.
त्वमग्ने बृहद्वयो दधासि देव दाशुषे । कविर्गृहपतिर्युवा
अग्ने, तू भक्तासाठी मोठे बळ ठेवतोस, देव, तू ज्ञानी, घराचा स्वामी आणि नेहमी तरुण आहेस.
स न ईळानया सह देवाँ अग्ने दुवस्युवा । चिकिद्विभानवा वह
तुझ्या कृपेने, अग्ने, देवांनो, आम्हाला सेवा मिळू दे. तू जाणता, तेजस्वी, आम्हाला एकत्र आण.
त्वया ह स्विद्युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य । अभि ष्मो वाजसातये
हे सर्वात तरुणा, तुझ्या बळाने प्रेरित होऊन, आम्ही बळ मिळवण्यासाठी प्रयत्न करतो.
और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे । अग्निं समुद्रवाससम्
और्व, भृगु, शुचि आणि अप्नवान यांच्यासारखा, मी समुद्रात वास करणाऱ्या अग्नीला हाक मारतो.
हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः । अग्निं समुद्रवाससम्
वाऱ्याचा आवाज असलेला, पर्जन्यासारखा गडगडणारा, बलशाली आणि ज्ञानी, समुद्रात वास करणारा अग्नी, त्याला मी हाक मारतो.
आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे । अग्निं समुद्रवाससम्
सवितृच्या सोमपानासाठी, किंवा भगाच्या वाट्यासाठी जसा हाक मारतात, तसा मी समुद्रात वास करणाऱ्या अग्नीला हाक मारतो.
अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् । अच्छा नप्त्रे सहस्वते
आम्ही त्या अग्नीला आमच्या शब्दांनी वंदन करतो, जो यज्ञ वाढवणारा आणि फार उदार आहे, तो बलवान वंशज आहे.
अयं यथा न आभुवत्त्वष्टा रूपेव तक्ष्या । अस्य क्रत्वा यशस्वतः
जसा सुतार वस्तू घडवतो, तसा हा आमच्यासाठी झाला आहे; त्या तेजस्वी परमेश्वराच्या इच्छेने.
अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते । आ वाजैरुप नो गमत्
हा अग्नी, देवांमध्ये श्रेष्ठ, सर्व तेजांवर मात करतो; तो आमच्याकडे बक्षिसांसह यावा.
विश्वेषामिह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम् । अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम्
सर्व पुरोहितांमध्ये सर्वात प्रसिद्ध असलेल्या, यज्ञातील प्राचीन अग्नीचे येथे स्तुती कर.
शीरं पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्वा । दीदाय दीर्घश्रुत्तमः
शुद्ध ज्वाळांनी तेजस्वी, घरांमध्ये ज्येष्ठ, तो अग्नी सर्वत्र प्रसिद्धतेने उजळतो.
तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् । मित्रं न यातयज्जनम्
त्या वेगवान, बलवान आणि प्रेरित अग्नीचे गाणे गा, जो धावणाऱ्या घोड्यासारखा आणि मित्रासारखा मार्ग दाखवतो.
उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः । वायोरनीके अस्थिरन्
तुझ्यासाठी, स्त्रिया आपल्या आवाजांनी आणि अर्पणांनी बोलावतात; त्या वायूच्या क्षेत्रात स्थिर झाल्या आहेत.
यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसंदिनम् । आपश्चिन्नि दधा पदम्
ज्याच्या त्रिकटी कुशावर, भक्कम ठेवलेल्या, अगदी पाण्यांनीही आपले पाऊल ठेवले आहे.
पदं देवस्य मीळ्हुषोऽनाधृष्टाभिरूतिभिः । भद्रा सूर्य इवोपदृक्
त्या दानशूर देवाचे पाऊल, अपराजित सहाय्यांसह, शुभ आणि सूर्याप्रमाणे पाहण्याजोगे आहे.
अग्ने घृतस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा । आ देवान्वक्षि यक्षि च
अग्ने, तुपाच्या विचारांनी, तेजस्वी देव, तुझ्या ज्वाळेने देवांना येथे घेऊन ये आणि त्यांची पूजा कर.
तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः । हव्यवाहममर्त्यम्
तुला मातांनी, देवांनी आणि अंगिरसांनी उत्पन्न केले, तू ऋषी आहेस, अमर हव्यवाहन आहेस.
प्रचेतसं त्वा कवेऽग्ने दूतं वरेण्यम् । हव्यवाहं नि षेदिरे
अग्ने, ज्ञानी ऋषी, तुला निवडलेला दूत आणि हव्यवाहन म्हणून स्थापित केले आहे.
नहि मे अस्त्यघ्न्या न स्वधितिर्वनन्वति । अथैतादृग्भरामि ते
माझ्याकडे वध करण्यासारखी गाय नाही, ना काही भाग लपवला आहे; तरीही मी तुला हेच अर्पण करतो.
यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि । ता जुषस्व यविष्ठ्य
अग्ने, आम्ही तुझ्यासाठी जी काही लाकडे ठेवतो, ती सर्व स्वीकार, हे सर्वात तरुणा.
यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति । सर्वं तदस्तु ते घृतम्
उपजिह्विका जे काही खाते, किंवा मुंगी ज्या लाकडावर सरकते, ते सर्व तुझे तूप होवो.
अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः । अग्निमीधे विवस्वभिः
जो मनाने आणि विचाराने अग्नी प्रज्वलित करतो, तो तेजस्वी लोकांसह अग्नीचे स्तवन करतो.
अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः । उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः
तो मार्ग जाणणारा श्रेष्ठ अग्नी दिसला, ज्याच्यात धर्मस्थापना आहे; आर्यजन्माचा वाढवणारा अग्नी, आमच्या स्तुत्या त्याच्याकडे जातात.
प्र दैवोदासो अग्निर्देवाँ अच्छा न मज्मना । अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य सानवि
दिवोदासपुत्र अग्नी, देवांनी आपल्या मार्गाने आमच्याकडे वळवले; त्याने आपल्या मातेस पृथ्वीला व्यापले आणि आकाशाच्या शिखरावर उभा राहिला.
यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत
ज्याच्यामुळे लोक घाबरतात, जो स्तुतीची कामे करतो, अशा अग्नीला आपल्या मनाने, जणू हजारो धनाचा मालक आहे, अशा श्रद्धेने पूजावे.
प्र यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत् । स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम्
अग्नी, तू ज्याला संपत्ती द्यायची इच्छा करतोस, जो माणूस तुला भक्तीने पूजतो, त्याला वीर पुत्र मिळतो, तो स्तोत्र गाणारा होतो आणि आपल्या गुणांनी हजारो लोकांना पोसतो.