यस्मिन्विश्वानि काव्या चक्रे नाभिरिव श्रिता । त्रितं जूती सपर्यत व्रजे गावो न संयुजे युजे अश्वाँ अयुक्षत नभन्तामन्यके समे
ज्याच्यात सर्व कर्मे नाभीसारखी स्थिर आहेत; त्रिताने सारथ्य करत त्याची पूजा केली; गोठ्यात गायी जुळल्या, घोडे जोखले गेले; सभेत दुसरे कुणीही आपल्याला अडथळा आणू नये.
य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम् । परि धामानि मर्मृशद्वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु व्रतं नभन्तामन्यके समे
जो आपल्या निवासस्थानी बसून या सर्व सृष्टींचं निरीक्षण करतो; जो वरुणाच्या निवासांची मोजणी करतो, नगरांपुढे जातो; सर्व देव त्याच्या नियमाचे पालन करतात; सभेत दुसरे कुणीही आपल्याला अडथळा आणू नये.
स समुद्रो अपीच्यस्तुरो द्यामिव रोहति नि यदासु यजुर्दधे । स माया अर्चिना पदास्तृणान्नाकमारुहन्नभन्तामन्यके समे
तो समुद्रासारखा खाली वाहतो, पण आकाशात जणू उंचावतो, जेव्हा त्यांच्यात यज्ञमंत्र स्थिर होतो. आपल्या तेजस्वी मायेमुळे तो पावलोपावली स्वर्ग चढतो; इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
यस्य श्वेता विचक्षणा तिस्रो भूमीरधिक्षितः । त्रिरुत्तराणि पप्रतुर्वरुणस्य ध्रुवं सदः स सप्तानामिरज्यति नभन्तामन्यके समे
ज्याच्या तीन शुभ्र, जाणिवा असलेल्या भूमी आहेत, त्या वरुणाच्या स्थिर निवासात तिळवेळा फिरल्या; तो सात जणांमध्ये आनंदी असतो, इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
यः श्वेताँ अधिनिर्णिजश्चक्रे कृष्णाँ अनु व्रता । स धाम पूर्व्यं ममे य स्कम्भेन वि रोदसी अजो न द्यामधारयन्नभन्तामन्यके समे
ज्याने शुभ्रांना शुद्ध केले, काळ्यांच्या मागे नियमाने गेला, तो प्राचीन स्थानाचा अधिकारी आहे; आपल्या आधाराने तो दोन्ही जगांना धरतो, जणू अजन्मा आकाश धारण करतो; इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
अस्तभ्नाद्द्यामसुरो विश्ववेदा अमिमीत वरिमाणं पृथिव्याः । आसीदद्विश्वा भुवनानि सम्राड्विश्वेत्तानि वरुणस्य व्रतानि
सर्वज्ञ, बलवान अशा त्या देवाने आकाश धरले, पृथ्वीचे मोजमाप केले. तो सम्राट सर्व जग एकत्र बसला; ही सगळी वरुणाचीच वचने आहेत.
एवा वन्दस्व वरुणं बृहन्तं नमस्या धीरममृतस्य गोपाम् । स नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसत्पातं नो द्यावापृथिवी उपस्थे
म्हणून वरुणाला मोठ्या आदराने वंदन कर, अमरत्वाचा रक्षक असलेल्या त्या ज्ञानी देवतेला नमस्कार कर. तो आपल्याला त्रिकडून सुरक्षितता देवो; आकाश आणि पृथ्वी आपल्याला आपल्या कुशीत जपोत.
इमां धियं शिक्षमाणस्य देव क्रतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि । ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणमधि नावं रुहेम
हे वरुणा, मला समज, निर्धार आणि कौशल्य दे, जेणेकरून मी योग्य ज्ञान मिळवू शकेन. या गुणांनी आपण सर्व दु:ख पार करू; आपण उत्तम बांधलेल्या नौकेत बसू.
आ वां ग्रावाणो अश्विना धीभिर्विप्रा अचुच्यवुः । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे
हे अश्विनीद्वय, प्रार्थनेने प्रेरित होऊन दगडांनी तुम्हाला बोलावले आहे. हे नासत्या, सोमपानासाठी, इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
यथा वामत्रिरश्विना गीर्भिर्विप्रो अजोहवीत् । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे
जसे त्या ऋषीने गाण्यांनी तुम्हाला, अश्विनीद्वय, बोलावले, हे नासत्या, सोमपानासाठी, इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे
जसे ज्ञानी पूर्वी तुम्हाला मदतीसाठी बोलावले, तसे मीही आज तुम्हाला हाक मारतो; हे नासत्या, सोमपानासाठी, इतरांनीही त्याच ठिकाणी आनंद मानावा.
इमे विप्रस्य वेधसोऽग्नेरस्तृतयज्वनः । गिर स्तोमास ईरते
या स्तुती त्या बुद्धिमान, यज्ञाच्या पुरोहित अग्नीला, कवीच्या प्रेरणेने अर्पण केल्या आहेत.
अस्मै ते प्रतिहर्यते जातवेदो विचर्षणे । अग्ने जनामि सुष्टुतिम्
हे जातवेदसा, विवेकी अग्नी, तुझ्यासाठी या अर्पण दिल्या जातात; अग्नी, मी ही उत्तम स्तुती सांगतो.
आरोका इव घेदह तिग्मा अग्ने तव त्विषः । दद्भिर्वनानि बप्सति
हे अग्नी, तुझ्या तेजस्वी किरणांसारखे तुझे धारदार तेज चमकते; तुझ्या दातांनी तू लाकडे खाऊन टाकतोस.
हरयो धूमकेतवो वातजूता उप द्यवि । यतन्ते वृथगग्नयः
पिवळसर, धुराचा झेंडा धारण करणाऱ्या ज्या ज्वाळा आहेत, त्या वाऱ्याने वर जातात; अग्नीच्या ज्वाळा वेगवेगळ्या दिशांनी पसरतात.
एते त्ये वृथगग्नय इद्धासः समदृक्षत । उषसामिव केतवः
या पेटलेल्या अग्नीच्या ज्वाळा एकत्र दिसतात, जणू उषेच्या किरणांसारख्या.
कृष्णा रजांसि पत्सुतः प्रयाणे जातवेदसः । अग्निर्यद्रोधति क्षमि
काळसर आकाशरूपी जागा जातवेदसाचा पुत्र ओलांडतो; जेव्हा अग्नी पृथ्वीवर पसरतो.
धासिं कृण्वान ओषधीर्बप्सदग्निर्न वायति । पुनर्यन्तरुणीरपि
पोषण निर्माण करत, अग्नी वनस्पतींचा भक्षण करतो; तो पुढे सरकतो आणि लालसर वनस्पती पुन्हा येतात.
जिह्वाभिरह नन्नमदर्चिषा जञ्जणाभवन् । अग्निर्वनेषु रोचते
तो ज्वाळेच्या जिभांनी चाटतो, तेजाने चमकतो, आणि घरघर आवाज करतो; अग्नी जंगलात उजळतो.
अप्स्वग्ने सधिष्टव सौषधीरनु रुध्यसे । गर्भे सञ्जायसे पुनः
पाण्यात, हे अग्नी, तू स्थिर आहेस; औषधींना तू थांबवतोस. गर्भात पुन्हा जन्म घेतोस.
उदग्ने तव तद्घृतादर्ची रोचत आहुतम् । निंसानं जुह्वो मुखे
अग्ने, तुझ्या तुपातून ती ज्वाळा तेजाने चमकते, जेव्हा आहुती टाकली जाते; तुझे जिव्हा तुझ्या तोंडाशी पसरतात.
उक्षान्नाय वशान्नाय सोमपृष्ठाय वेधसे । स्तोमैर्विधेमाग्नये
दूधाचे पदार्थ देणाऱ्यासाठी, मांसाचे पदार्थ देणाऱ्यासाठी, सोम पाठीवर असणाऱ्या ज्ञानीसाठी, आम्ही स्तोत्रांनी अग्निची सेवा करतो.
उत त्वा नमसा वयं होतर्वरेण्यक्रतो । अग्ने समिद्भिरीमहे
आणि तुझ्याकडे, अग्ने, श्रेष्ठ कर्म करणाऱ्या पुरोहिताकडे, आम्ही नम्रतेने समिधांनी येतो.
उत त्वा भृगुवच्छुचे मनुष्वदग्न आहुत । अङ्गिरस्वद्धवामहे
भृगुप्रमाणे शुद्ध असलेल्या, मनुष्यांनी आहुत केलेल्या अग्ने, आम्ही तुला अङ्गिरसासारखा हाक मारतो.
त्वं ह्यग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन्सता । सखा सख्या समिध्यसे
अग्ने, तुझ्यासाठी, अग्निसोबत ज्ञानी ज्ञानीशी, मित्र मित्राशी एकत्र पेटतो.
स त्वं विप्राय दाशुषे रयिं देहि सहस्रिणम् । अग्ने वीरवतीमिषम्
म्हणून, अग्ने, सेवा करणाऱ्या ज्ञानीसाठी, हजारो संपत्ती आणि वीरांनी भरलेले अन्न दे.
अग्ने भ्रातः सहस्कृत रोहिदश्व शुचिव्रत । इमं स्तोमं जुषस्व मे
अग्ने, बंधू, पराक्रमी, लाल घोड्यांवर आरूढ, शुद्ध व्रत असलेला, माझे हे स्तोत्र स्वीकार.
उत त्वाग्ने मम स्तुतो वाश्राय प्रतिहर्यते । गोष्ठं गाव इवाशत
अग्ने, मी केलेल्या स्तुतीने, बलवानांसाठी तुला आणले जाते; जसे गोठ्यात गायी एकत्र येतात तसे.
तुभ्यं ता अङ्गिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । अग्ने कामाय येमिरे
अंगिरसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अग्ने, सर्व समृद्ध घरांनी वेगवेगळ्या इच्छा तुझ्यासाठी अर्पण केल्या आहेत.
अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः । अद्मसद्याय हिन्विरे
ज्ञानी, विचारशील, बुद्धिमान, अंतर्दृष्टी असलेल्या ऋषींनी, अग्नीला यज्ञाच्या आसनासाठी जागृत केले आहे.