आत्मा ते वातो रज आ नवीनोत्पशुर्न भूर्णिर्यवसे ससवान् । अन्तर्मही बृहती रोदसीमे विश्वा ते धाम वरुण प्रियाणि
तुझा श्वास म्हणजे वारा, तुझे वस्त्र म्हणजे नेहमी नवीन राहणारे आकाश; तुझी शक्ती घोड्यासारखी बलवान आणि वेगवान आहे. या विशाल पृथ्वी आणि आकाशात, वरुणा, तुझी सर्व प्रिय निवासस्थाने आहेत.
परि स्पशो वरुणस्य स्मदिष्टा उभे पश्यन्ति रोदसी सुमेके । ऋतावानः कवयो यज्ञधीराः प्रचेतसो य इषयन्त मन्म
वरुणाने ठरवलेल्या सीमा पृथ्वी आणि आकाश या दोन्ही नीट पाहतात. सत्यप्रिय, ज्ञानी आणि यज्ञ करणारे, अंतःप्रज्ञ लोक त्याच्या इच्छेचा शोध घेतात.
उवाच मे वरुणो मेधिराय त्रिः सप्त नामाघ्न्या बिभर्ति । विद्वान्पदस्य गुह्या न वोचद्युगाय विप्र उपराय शिक्षन्
वरुणाने विचारशीलाला सांगितले: गाय तीन वेळा सात नावे धारण करते. मार्गाचे गूढ जाणणारा ते उघड करत नाही; प्रेरित कवी पुढील पिढीसाठी ते शिकतो.
तिस्रो द्यावो निहिता अन्तरस्मिन्तिस्रो भूमीरुपराः षड्विधानाः । गृत्सो राजा वरुणश्चक्र एतं दिवि प्रेङ्खं हिरण्ययं शुभे कम्
तीन आकाशे आत ठेवली आहेत, तीन पृथ्वी वर आहेत, अशा सहा रचना आहेत. ज्ञानी राजा वरुणाने हे सुवर्णाचे झुलते झोके आकाशात निर्माण केले.
अव सिन्धुं वरुणो द्यौरिव स्थाद्द्रप्सो न श्वेतो मृगस्तुविष्मान् । गम्भीरशंसो रजसो विमानः सुपारक्षत्रः सतो अस्य राजा
वरुणा, जसा आकाश नदीवर उभा असतो, तसा आहे; तेजस्वी, वेगवान, पांढरा प्राणी, थेंबासारखा शक्तिशाली, त्याचा आहे. खोल विचार करणारा, तो विश्वाचा विस्तार पाहतो; त्याचे राज्य श्रेष्ठ आहे, तो सर्व जगाचा राजा आहे.
यो मृळयाति चक्रुषे चिदागो वयं स्याम वरुणे अनागाः । अनु व्रतान्यदितेरृधन्तो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
जो चुकलेल्या व्यक्तीलाही दया दाखवतो—वरुणा, आम्ही तुझ्यासमोर निष्पाप राहू. अदितीच्या नियमांचे पालन करत, बल वाढवत, तुम्ही नेहमी आमचे कल्याण राखा.
प्र शुन्ध्युवं वरुणाय प्रेष्ठां मतिं वसिष्ठ मीळ्हुषे भरस्व । य ईमर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वृषणं बृहन्तम्
वसिष्ठा, वरुणासाठी तुझी सर्वात उत्तम स्तुती अर्पण कर, जो उदार आहे, जवळ असतो, पूजनीय आहे, हजारो दान देणारा, बलवान आणि महान आहे.
अधा न्वस्य संदृशं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि । स्वर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धोऽभि मा वपुर्दृशये निनीयात्
त्याचे दर्शन घेतल्यावर, मी अग्नीच्या सान्निध्यात आणि वरुणाच्या विचारात गेलो. जे स्वर्गीय अन्नाचे स्वामी आहेत, पोषणाचे अधिपती आहेत, त्यांनी त्यांचे रूप मला दिसू दे.
आ यद्रुहाव वरुणश्च नावं प्र यत्समुद्रमीरयाव मध्यम् । अधि यदपां स्नुभिश्चराव प्र प्रेङ्ख ईङ्खयावहै शुभे कम्
जेव्हा वरुणा आणि मी नौकेत बसलो, जेव्हा आम्ही समुद्राच्या मध्यभागी गेलो, जेव्हा आम्ही पाण्यात पताका चालवली, तेव्हा आपण तेजस्वी झुलता झोका झुलवूया.
वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधादृषिं चकार स्वपा महोभिः । स्तोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान्नु द्यावस्ततनन्यादुषासः
वरुणाने वसिष्ठाला नौकेतून ऋषी केले; ज्ञानी देवाने आपल्या महान शक्तीने. त्या गायकाला, प्रेरिताला, शुभ दिवस लाभले, ज्याला आकाश आणि उषा वाढवतात.
क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यदवृकं पुरा चित् । बृहन्तं मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते
आता कुठे आहेत ती आपली जुनी मैत्री, ज्या सोबत आपण पूर्वीही होतो? हे वरुणा, महान आणि स्वयंपूर्ण, मी तुझ्या हजारो दारांच्या घरात पोहोचलो आहे.
य आपिर्नित्यो वरुण प्रियः सन्त्वामागांसि कृणवत्सखा ते । मा त एनस्वन्तो यक्षिन्भुजेम यन्धि ष्मा विप्र स्तुवते वरूथम्
जो तुझा नेहमीचा, प्रिय मित्र आहे, वरुणा, आणि जो काही अपराध करतो, तो तुझा सोबती असू दे. आम्ही पापी होऊन तुझा कोप भोगू नये; जो कवी तुझी स्तुती करतो, त्याला तू संरक्षण दे.
ध्रुवासु त्वासु क्षितिषु क्षियन्तो व्यस्मत्पाशं वरुणो मुमोचत् । अवो वन्वाना अदितेरुपस्थाद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
या स्थिर जागांमध्ये आम्ही राहतो, त्या वेळी वरुणाने आम्हाला आपल्या फंदातून मुक्त करावे. जे कृपेसाठी प्रयत्न करतात, त्यांनी अदितीच्या कुशीत जावे. तुम्ही नेहमी आमचे कल्याण राखा.
मो षु वरुण मृन्मयं गृहं राजन्नहं गमम् । मृळा सुक्षत्र मृळय
राजा वरुणा, मला मातीच्या घरात जाऊ देऊ नकोस. दयाळू अधिपती, कृपा कर आणि मला क्षमा कर.
यदेमि प्रस्फुरन्निव दृतिर्न ध्मातो अद्रिवः । मृळा सुक्षत्र मृळय
मी जर थरथरत चाललो, कच्च्या भांड्यासारखा अस्थिर झालो, तरीही, वज्रधारी, दयाळू अधिपती, माझ्यावर कृपा कर.
क्रत्वः समह दीनता प्रतीपं जगमा शुचे । मृळा सुक्षत्र मृळय
माझा निश्चय कमी पडला, मी चुकीच्या वाटेवर गेलो, हे पवित्रा, दयाळू अधिपती, माझ्यावर कृपा कर.
अपां मध्ये तस्थिवांसं तृष्णाविदज्जरितारम् । मृळा सुक्षत्र मृळय
पाण्याच्या मध्ये उभा राहून, तहानलेला आणि थकलेला असताना, दयाळू अधिपती, माझ्यावर कृपा कर.
यत्किं चेदं वरुण दैव्ये जनेऽभिद्रोहं मनुष्याश्चरामसि । अचित्ती यत्तव धर्मा युयोपिम मा नस्तस्मादेनसो देव रीरिषः
वरुणा, आम्ही माणसे देवाच्या नियमांवर जे काही अपराध करतो, जाणून किंवा न जाणता, त्या पापामुळे आम्हाला त्रास होऊ नये, हे देव, अशी तुझी कृपा असू दे.
प्र वीरया शुचयो दद्रिरे वामध्वर्युभिर्मधुमन्तः सुतासः । वह वायो नियुतो याह्यच्छा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय
शुद्ध, मधुर सोम यज्ञकर्म्यांनी उत्साहाने वाहिले आहेत. वायो, तुझ्या संघासह ये, आणि हा द्राक्षरस आनंदाने प्या.
ईशानाय प्रहुतिं यस्त आनट् छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्यस्य
हे वायो, अधिपती, तुझ्यासाठी शुद्ध सोम अर्पण केला आहे. तू त्या अर्पण करणाऱ्याला लोकांत प्रसिद्ध करतोस, आणि प्रत्येक जन्मी त्याला बक्षीस मिळते.
राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् । अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा उत श्वेतं वसुधितिं निरेके
ज्याच्यासाठी हे दोन विश्व निर्माण झाले, ज्याला देवी धिषणा संपत्ती देते, त्यावेळी वायूच्या संघासोबत, उजळ, संपत्ती देणारा जोतला जातो.
उच्छन्नुषसः सुदिना अरिप्रा उरु ज्योतिर्विविदुर्दीध्यानाः । गव्यं चिदूर्वमुशिजो वि वव्रुस्तेषामनु प्रदिवः सस्रुरापः
उषा सुंदर दिवस घेऊन उगवतात, प्रकाश पसरवतात; गायीही विस्तृत माळावर विखुरल्या, आणि पाणी आपापल्या मार्गाने वाहू लागले.
ते सत्येन मनसा दीध्यानाः स्वेन युक्तासः क्रतुना वहन्ति । इन्द्रवायू वीरवाहं रथं वामीशानयोरभि पृक्षः सचन्ते
ते सत्य मनाने तेजस्वी होतात, आपल्या इच्छेने जोतले जातात, आणि इंद्र-वायूंचा वीरांनी भरलेला रथ ओढतात; जलद संघ त्यांच्यासाठी एकत्र येतात.
ईशानासो ये दधते स्वर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः । इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पृतनासु सह्युः
जे अधिपती सूर्य, गायी, घोडे, संपत्ती आणि सोने यांचे मालक आहेत, ते इंद्र-वायू, बलवान, आपल्या घोड्यांनी आणि वीरांनी सर्वत्र विजय मिळवतात.
अर्वन्तो न श्रवसो भिक्षमाणा इन्द्रवायू सुष्टुतिभिर्वसिष्ठाः । वाजयन्तः स्ववसे हुवेम यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
वेगवान घोड्यांसारखे कीर्ती मिळवू पाहणारे, हे इंद्र-वायू, वसिष्ठ उत्तम स्तुतीने तुमची पूजा करतात; आम्ही बळ मागतो, तुम्ही नेहमी आमचे कल्याण राखा.
कुविदङ्ग नमसा ये वृधासः पुरा देवा अनवद्यास आसन् । ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्नुषसं सूर्येण
कोण जाणे, ते प्राचीन, निर्दोष आणि सामर्थ्यशाली देव नम्रतेने पूजले गेले; त्यांनी वायू आणि संकटात असलेल्या मनूसाठी, सूर्याबरोबर उषा उगवली.
उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः । इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम्
ते तेजस्वी दूत, फसवू न शकणारे रक्षक, महिन्यांवर आणि अनेक ऋतूंवर लक्ष ठेवतात; हे इंद्र-वायू, तुमची स्तुती नेहमी नवी आहे, मी तुमची कृपा आणि नवे सौख्य मागतो.
पीवोअन्नाँ रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः । ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन्नरः स्वपत्यानि चक्रुः
समृद्ध अन्न, संपत्ती वाढवणारे, बुद्धिमान आणि तेजस्वी, संघांची कीर्ती मोठी आहे; ते सर्वजण वायूसाठी एकत्र येतात, आणि सर्व पुरुष आपल्या सामर्थ्याचे कार्य करतात.
यावत्तरस्तन्वो यावदोजो यावन्नरश्चक्षसा दीध्यानाः । शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतं बर्हिरेदम्
जितके तुमचे शरीर पोहोचते, जितकी तुमची ताकद आहे, जितके तुमचे दृष्टी तेजस्वी आहे, हे इंद्र-वायू, शुद्ध सोम आनंदाने प्या; या पवित्र कुशावर बसा.
नियुवाना नियुत स्पार्हवीरा इन्द्रवायू सरथं यातमर्वाक् । इदं हि वां प्रभृतं मध्वो अग्रमध प्रीणाना वि मुमुक्तमस्मे
शोभिवंत संघ जोतून, हे इंद्र-वायू, एकाच रथावर या; हे तुमच्यासाठी मधुर अर्पणाचे श्रेष्ठ भाग आहे, तुमची कृपा आम्हावर मुक्त होऊ दे.