एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य
हे तेजस्वी, सर्वांना मागे टाकतात; ज्यांनी श्रेष्ठ स्तोत्र तयार केले, ते कुशल पुरुष. जे सतत जागरूक राहून सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ ठरतात, जे माझ्यासाठी सत्याचा ज्वाला प्रज्वलित करतात.
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
आता, अग्ने, आम्ही वसिष्ठ तुझे आवाहन करतो, तू सामर्थ्याचा स्वामी, शक्तीचा पुत्र, सर्व संपत्तीमध्ये श्रेष्ठ आहेस. स्तुती करणाऱ्यांना, दानशूरांना, अखंड अन्न दे, नेहमी आमचे कल्याण कर.
इन्धे राजा समर्यो नमोभिर्यस्य प्रतीकमाहुतं घृतेन । नरो हव्येभिरीळते सबाध आग्निरग्र उषसामशोचि
राजा, अद्वितीय, भक्तीने प्रज्वलित होतो, ज्याचे मुख तुपाने बोलावले जाते. पुरुष हव्यांनी अग्नीची पूजा करतात; तो उषेच्या वेळी पुढे तेजाने चमकतो.
अयमु ष्य सुमहाँ अवेदि होता मन्द्रो मनुषो यह्वो अग्निः । वि भा अकः ससृजानः पृथिव्यां कृष्णपविरोषधीभिर्ववक्षे
हा महान अग्नी, खरोखर होतार म्हणून ओळखला गेला आहे, तो मनुष्यांमध्ये प्रिय आणि बलवान आहे. तो पृथ्वीवर प्रकाश पसरवतो, काळ्या टोकांच्या वनस्पतींनी सुशोभित होतो.
कया नो अग्ने वि वसः सुवृक्तिं कामु स्वधामृणवः शस्यमानः । कदा भवेम पतयः सुदत्र रायो वन्तारो दुष्टरस्य साधोः
अग्ने, कोणत्या मार्गाने तू आम्हाला उत्तम, भरपूर स्तुती देणार, आमच्या इच्छा पूर्ण करशील, जसे तुझी स्तुती केली जाते? केव्हा आम्ही चांगल्या सल्ल्याचे स्वामी, संपत्ती मिळवणारे, कठीण मार्गावर विजय मिळवू?
प्रप्रायमग्निर्भरतस्य शृण्वे वि यत्सूर्यो न रोचते बृहद्भाः । अभि यः पूरुं पृतनासु तस्थौ द्युतानो दैव्यो अतिथिः शुशोच
भरतांच्या अग्नीची कीर्ती सर्वत्र ऐकू येते, जसा सूर्य मोठ्या प्रकाशाने चमकतो. तो युद्धात पूरूच्या बाजूने उभा राहिला, तेजस्वी, दिव्य पाहुण्यासारखा उजळतो.
असन्नित्त्वे आहवनानि भूरि भुवो विश्वेभिः सुमना अनीकैः । स्तुतश्चिदग्ने शृण्विषे गृणानः स्वयं वर्धस्व तन्वं सुजात
तुझ्या आवाहनाच्या वेळी असंख्य हव्ये अर्पण केली जातात, अग्ने, तुझ्या सर्व सुंदर रूपांनी. अग्ने, स्तुती केली तरी तू ऐकतोस, आम्ही गातो, स्वतःच्या सामर्थ्याने वाढत जा, हे उत्तम जन्म घेणारा.
इदं वचः शतसाः संसहस्रमुदग्नये जनिषीष्ट द्विबर्हाः । शं यत्स्तोतृभ्य आपये भवाति द्युमदमीवचातनं रक्षोहा
हे वचन, शंभरपट, हजारपट, अग्नीकरिता रचले जावे, जो दोन आसनांवर आहे. जे स्तोत्र करणाऱ्यांना आनंद देते, तेच मदतीसाठी असो, तेजस्वी, दुःख दूर करणारे, संकटाचा नाश करणारे असो.
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
आता, अग्ने, आम्ही वसिष्ठ तुझे आवाहन करतो, तू सामर्थ्याचा स्वामी, शक्तीचा पुत्र, सर्व संपत्तीमध्ये श्रेष्ठ आहेस. स्तुती करणाऱ्यांना, दानशूरांना, अखंड अन्न दे, नेहमी आमचे कल्याण कर.
अबोधि जार उषसामुपस्थाद्धोता मन्द्रः कवितमः पावकः । दधाति केतुमुभयस्य जन्तोर्हव्या देवेषु द्रविणं सुकृत्सु
प्रेमळ होतार उषेच्या कुशीत जागा झाला आहे, तो आनंददायक, अत्यंत बुद्धिमान, शुद्ध आहे. तो दोन्ही प्रकारच्या जीवांसाठी चिन्ह ठेवीतो, देवांना हव्ये, आणि सत्कर्म करणाऱ्यांना संपत्ती पोहोचवतो.
स सुक्रतुर्यो वि दुरः पणीनां पुनानो अर्कं पुरुभोजसं नः । होता मन्द्रो विशां दमूनास्तिरस्तमो ददृशे राम्याणाम्
तो बुद्धिमान, जो कंजुषांच्या किल्ल्यांना भेदतो, स्तोत्र शुद्ध करतो, आपल्याला भरपूर अन्न मिळवून देतो. होतार, आनंददायक, लोकांचा स्वामी, अंधार दूर करतो, तेजस्वी लोकांमध्ये प्रकट होतो.
अमूरः कविरदितिर्विवस्वान्सुसंसन्मित्रो अतिथिः शिवो नः । चित्रभानुरुषसां भात्यग्रेऽपां गर्भः प्रस्व आ विवेश
कधीही न थकणारा, ऋषी, अदिती, तेजस्वी, मित्र, पाहुणा, तो आपल्या साठी मंगल आहे. तेजस्वी प्रकाशाने तो उषांच्या पुढे चमकतो; जलाचा गर्भ विस्तारात प्रवेश करतो.
ईळेन्यो वो मनुषो युगेषु समनगा अशुचज्जातवेदाः । सुसंदृशा भानुना यो विभाति प्रति गावः समिधानं बुधन्त
हे जातवेदास, तू युगानुयुगे माणसांत पूजनीय आहेस, शुद्ध आहेस. सुंदर प्रकाशाने तू चमकतोस; तुझ्या प्रज्वलनाने गायी जागतात.
अग्ने याहि दूत्यं मा रिषण्यो देवाँ अच्छा ब्रह्मकृता गणेन । सरस्वतीं मरुतो अश्विनापो यक्षि देवान्रत्नधेयाय विश्वान्
अग्ने, या कार्यासाठी ये, अपयश नको; स्तोत्र करणाऱ्यांच्या समूहासह देवांकडे जा. सरस्वती, मरुत, अश्विन, आप, सर्व देवांची पूजा कर, सर्व रत्नांसाठी.
त्वामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन्यक्षि राये पुरंधिम् । पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
वसिष्ठाने तुझ्या अग्नीच्या प्रज्वलनाने, रक्षण आणि समृद्धी मिळावी म्हणून प्रार्थना केली आहे. हे जातवेद, अनेक अर्पणांनी तू बळकट हो. तुम्ही सर्वजण नेहमी आमचे कल्याण राखा.
उषो न जारः पृथु पाजो अश्रेद्दविद्युतद्दीद्यच्छोशुचानः । वृषा हरिः शुचिरा भाति भासा धियो हिन्वान उशतीरजीगः
हे उषा, प्रियकरासारखी, विशाल तेजाने तू चमकत आहेस, तुझ्या प्रकाशाने सर्वत्र उजळून निघतेस. तेजस्वी, सुवर्णवर्ण, निर्मळ अशी तू, जागृत झालेल्यांना प्रेरणा देऊन, त्यांच्या विचारांना पुढे नेत आहेस.
स्वर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म । अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान्द्रवद्दूतो देवयावा वनिष्ठः
उषेने तेजस्वी लोकांना प्रकट केले आहे; जागृत झालेले, यज्ञ करीत, पुजाऱ्यांसारखे आपले विचार अर्पण करतात. सर्व जन्म जाणणारा अग्नी, दूतासारखा, देवांसाठी उत्सुक, सर्वांत कुशल येथे येतो.
अच्छा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहमरतिं मानुषाणाम्
देवतांना समर्पित स्तोत्रे आणि विचार संपत्तीच्या आशेने अग्नीला पोहोचतात. तो सुंदर दिसणारा, मनोहारी रूपाचा, कृपावान, अर्पण घेणारा आणि माणसांचा आनंद आहे.
इन्द्रं नो अग्ने वसुभिः सजोषा रुद्रं रुद्रेभिरा वहा बृहन्तम् । आदित्येभिरदितिं विश्वजन्यां बृहस्पतिमृक्वभिर्विश्ववारम्
हे अग्नी, वसुंसह इंद्राला आमच्याकडे आण, रुद्रांसह महान रुद्राला आण, आदित्यांसह सर्वांची माता अदितीला आण, ऋचांसह बृहस्पतीला, सर्वांना व्यापणारा, येथे आण.
मन्द्रं होतारमुशिजो यविष्ठमग्निं विश ईळते अध्वरेषु । स हि क्षपावाँ अभवद्रयीणामतन्द्रो दूतो यजथाय देवान्
जागृत झालेले यजमान यज्ञात सर्वांत तरुण, मनोहर होतार अग्नीचे स्तवन करतात. कारण तोच रात्रींचा आणि संपत्तीचा रक्षक, न थकणारा दूत, देवांची पूजा करण्यास योग्य ठरला आहे.
महाँ अस्यध्वरस्य प्रकेतो न ऋते त्वदमृता मादयन्ते । आ विश्वेभिः सरथं याहि देवैर्न्यग्ने होता प्रथमः सदेह
या यज्ञाची बुद्धी महान आहे; तुझ्याशिवाय, हे अग्नी, अमर देवांना आनंद मिळत नाही. सर्व देवांसह येथे ये आणि प्रथम होतार म्हणून येथे स्थान घे.
त्वामीळते अजिरं दूत्याय हविष्मन्तः सदमिन्मानुषासः । यस्य देवैरासदो बर्हिरग्नेऽहान्यस्मै सुदिना भवन्ति
तुझ्या दूतकार्याकरता, हे वेगवान अग्नी, माणसे नेहमी अर्पणांसह प्रार्थना करतात. ज्या यजमानासाठी देव तुझ्या यज्ञस्थळी बसतात, त्याला दिवस शुभ होतात.
त्रिश्चिदक्तोः प्र चिकितुर्वसूनि त्वे अन्तर्दाशुषे मर्त्याय । मनुष्वदग्न इह यक्षि देवान्भवा नो दूतो अभिशस्तिपावा
दिवसातून तिन्ही वेळा, दानशूर माणसासाठी तुझ्या अंतर्गत असलेल्या संपत्तीची इच्छा करतात. मनूसारखा, हे अग्नी, येथे देवांची पूजा कर आणि आमचा दूत, शापांपासून रक्षक हो.
अग्निरीशे बृहतो अध्वरस्याग्निर्विश्वस्य हविषः कृतस्य । क्रतुं ह्यस्य वसवो जुषन्ताथा देवा दधिरे हव्यवाहम्
अग्नी हा महान यज्ञाचा स्वामी आहे, सर्व अर्पणांचा स्वामी आहे. वसु त्याच्या सामर्थ्यात आनंद मानतात; म्हणून देवांनी त्याला अर्पण वाहणारा म्हणून निवडले आहे.
आग्ने वह हविरद्याय देवानिन्द्रज्येष्ठास इह मादयन्ताम् । इमं यज्ञं दिवि देवेषु धेहि यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
हे अग्नी, आजच्या अर्पणासाठी देवांना, इंद्र प्रमुख असताना, येथे आण, जेणेकरून ते आनंदित होतील. हा यज्ञ स्वर्गातील देवांमध्ये स्थापन कर. तुम्ही सर्वजण नेहमी आमचे कल्याण राखा.
अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे । चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम्
आम्ही मोठ्या भक्तीने, आपल्या घरात प्रज्वलित झालेल्या, तेजस्वी आणि तरुण अग्नीला पोहोचलो आहोत. तो अद्भुत तेजाने आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये, सर्व बाजूंनी बोलावलेला, आमच्याकडे तोंड करून प्रकट होतो.
स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्नि ष्टवे दम आ जातवेदाः । स नो रक्षिषद्दुरितादवद्यादस्मान्गृणत उत नो मघोनः
आपल्या महानतेने, हे जातवेद, अग्नी, तू घरासाठी सर्व संकटांवर मात करतोस. आमच्यावर आणि आमच्या दानशूरांवर संकट किंवा दोष येऊ नये, अशी तुझ्याकडे प्रार्थना.
त्वं वरुण उत मित्रो अग्ने त्वां वर्धन्ति मतिभिर्वसिष्ठाः । त्वे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
तूच अग्नी, वरुण आणि मित्र आहेस; वसिष्ठ आपली विचारांनी तुझे स्तवन करतात. तुझ्यात भरपूर संपत्ती असो. तुम्ही सर्वजण नेहमी आमचे कल्याण राखा.
प्राग्नये विश्वशुचे धियंधेऽसुरघ्ने मन्म धीतिं भरध्वम् । भरे हविर्न बर्हिषि प्रीणानो वैश्वानराय यतये मतीनाम्
सर्वांना शुद्ध करणाऱ्या अग्नीला आम्ही आपले विचार अर्पण करतो; असुरांचा नाश करणाऱ्यासाठी आपले स्तोत्र आणि प्रार्थना द्या. अर्पण घेऊन, यज्ञस्थळी आनंद देणाऱ्या, वैश्वानरासाठी आपले मन एकत्र करा.
त्वमग्ने शोचिषा शोशुचान आ रोदसी अपृणा जायमानः । त्वं देवाँ अभिशस्तेरमुञ्चो वैश्वानर जातवेदो महित्वा
हे अग्नी, तुझ्या ज्वाळांनी तू आकाश आणि पृथ्वी व्यापतोस, जन्म घेताच उजळून निघतोस. हे वैश्वानर, जातवेद, तुझ्या महानतेने आम्हाला शापांपासून मुक्त कर.