स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः
तो चतुर अग्नी, अगदी तरुण असतानाही, जिथूनही जन्मला असेल तिथून येथे असू दे. जो शुद्ध आहे, तो लगेचच अनेक आहुती प्रज्वलित करतो आणि भरपूर अन्न क्षणात भक्षण करतो.
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच
या देवाच्या सभेत, जिथे माणसे स्थान घेतात, अग्नीने मानवी बीज सांगितले आणि दूर असणाऱ्यांसाठी तो शोधणाऱ्यासाठी तेजाने प्रकट झाला.
अयं कविरकविषु प्रचेता मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम
हा ज्ञानी, ज्ञानी लोकांमध्ये, माणसांमध्ये अमर अग्नी म्हणून स्थिर आहे. हे बलवान, आम्ही येथे नेहमी तुझ्या प्रति शुभचिंतन ठेवू, आणि कधीही अपाय होऊ देऊ नको.
आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति
तो देवांनी केलेल्या गर्भात बसला आहे; आपल्या सामर्थ्याने अग्नी अमरत्व ओलांडतो; अंधार, वनस्पती, जंगलातील संतती आणि सर्व काही धारण करणारी पृथ्वी त्याला धारण करते.
ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः
कारण अग्नी अमर संपत्तीचा स्वामी आहे, तो धनाचा आणि वीर्य देणाऱ्याचा स्वामी आहे. हे बलवान, आम्ही कधीही पुत्र किंवा सामर्थ्य नसलेले तुझ्यापासून किंवा तुझ्या कृपेपासून दूर जाऊ नये.
परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः स्याम । न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः
हे अग्ने, आम्ही नेहमीच नव्याने मिळणाऱ्या, न संपणाऱ्या वनसंपत्तीचे स्वामी होऊ. अचेतनासाठी दुसरे जन्म नाही; आम्हाला तुझ्या मार्गापासून दूर जाऊ देऊ नको.
नहि ग्रभायारणः सुशेवोऽन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ । अधा चिदोकः पुनरित्स एत्या नो वाज्यभीषाळेतु नव्यः
कारण वनातील अग्नी सहज पकडता येत नाही, आणि दुसऱ्याच्या पोटाने किंवा मनाने तो समजून येत नाही. तरीही, तो पुन्हा घरात परततो; नवीन, बलवान अग्नी आमच्याकडे कुठलाही अपाय न करता येऊ दे.
त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयि स्पृहयाय्यः सहस्री
हे अग्ने, तू आमचे शत्रूं पासून रक्षण कर, आणि हे बलवान, आम्हाला दोषापासून वाचव. जसा धूर एकत्र येतो, तसा तुझ्यासाठी मार्ग एकत्र येऊ दे, आणि इच्छित, भरपूर संपत्ती तुझ्याकडे येऊ दे.
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
अग्ने, आमच्या जीवनात हे सौभाग्य उजळव. आम्ही सुज्ञ आणि जागरूक मनाने वागू दे. सर्व स्तुती करणाऱ्यांना तुझ्या कृपेचे फळ मिळू दे. तू नेहमी आमचे कल्याण कर आणि आमचे रक्षण कर.
प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः
अग्नीसाठी, आकाश आणि पृथ्वीच्या सहाय्यासाठी, तुमची वाणी अर्पण करा. वैश्वानर, अमरांमध्ये बळकट झालेला, जागृत असलेल्या भक्तांसोबत तेजस्वी आहे.
पृष्टो दिवि धाय्यग्निः पृथिव्यां नेता सिन्धूनां वृषभ स्तियानाम् । स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वावृधानो वरेण
अग्नी आकाशात स्थिर आहे, पृथ्वीवर मार्गदर्शक आहे, नद्यांमध्ये बळकट व प्रमुख आहे. वैश्वानर आपल्या तेजाने मानवांच्या कुळांमध्ये उजळतो आणि श्रेष्ठतेने वाढतो.
त्वद्भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि । वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः
तुझ्या भीतीने सर्व जमाती एकत्र येतात, आपले जेवण सोडतात. वैश्वानर, तू पूरूंसाठी तेजाने प्रकट होतोस; अग्ने, जेव्हा तू किल्ले नष्ट करतोस, तेव्हा तुझी स्तुती केली जाते.
तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः
वैश्वानर अग्ने, पृथ्वी आणि आकाश तुझ्या नियमाचे पालन करतात. तुझ्या तेजाने तू या दोन जगांना व्यापतोस आणि अखंड ज्वाळेने उजळतोस.
त्वामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घृताचीः । पतिं कृष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम्
अग्ने, तुझ्याकडे सुवर्ण रंगाच्या स्तुती एकत्र येतात, तुपाने घुसळलेली आहुती अर्पण होते. तू लोकांचा स्वामी, संपत्तीचा मार्गदर्शक, वैश्वानर, उषांचा आणि पराक्रमाचा दीप आहेस.
त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय
अग्ने, तुझ्यातच वसुंनी प्रभुत्व ठेवले आहे; मित्राचा सखा म्हणून तुझी बुद्धी त्यांनी स्वीकारली आहे. तू दस्यू आणि अंधार दूर करतोस, आर्यांसाठी विशाल प्रकाश निर्माण करतोस.
स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन्
तू सर्वोच्च आकाशात जन्मलेला, वाऱ्यासारखा मार्गांचे रक्षण करतोस. जातवेदास, तू जगांची निर्मिती करतोस आणि संततीसाठी समृद्धी देतोस.
तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय
अग्ने, वैश्वानर, जातवेदास, आम्हाला तेजस्वी आणि इच्छित संपत्ती दे. या संपत्तीने तू दानशूरांना पोसतोस आणि भक्त माणसाला मोठे कीर्ती देतोस.
तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं श्रुत्यं युवस्व । वैश्वानर महि नः शर्म यच्छ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः
अग्ने, दानशूरांसाठी भरपूर आणि प्रसिद्ध संपत्ती आम्हाला दे, बळ आणि कीर्ती मिळवून दे. वैश्वानर, रुद्र आणि वसुंसह आम्हाला मोठे संरक्षण दे.
प्र सम्राजो असुरस्य प्रशस्तिं पुंसः कृष्टीनामनुमाद्यस्य । इन्द्रस्येव प्र तवसस्कृतानि वन्दे दारुं वन्दमानो विवक्मि
मी सर्व लोकांचा अधिपती असलेल्या असुराच्या महिमेचे स्तवन करतो. इंद्रासारखी त्याची पराक्रमाची कृत्ये मी मानतो; स्तुती करणारा म्हणून मी पवित्र समिधेचे वर्णन करतो.
कविं केतुं धासिं भानुमद्रेर्हिन्वन्ति शं राज्यं रोदस्योः । पुरंदरस्य गीर्भिरा विवासेऽग्नेर्व्रतानि पूर्व्या महानि
मी त्या ऋषी, दीप, आणि पर्वतावरून प्रकाश आणणाऱ्या तेजस्वी अग्नीला बोलावतो. पृथ्वी आणि आकाश राजाश्रय देतात; मी गाण्यांनी किल्ले उद्ध्वस्त करणाऱ्या अग्नीच्या प्राचीन आणि महान व्रतांना आवाहन करतो.
न्यक्रतून्ग्रथिनो मृध्रवाचः पणीँरश्रद्धाँ अवृधाँ अयज्ञान् । प्रप्र तान्दस्यूँरग्निर्विवाय पूर्वश्चकारापराँ अयज्यून्
अग्नीने दुर्बल निश्चय असणारे, बढाईखोर, कठोर बोलणारे, श्रद्धाहीन, निष्फळ आणि यज्ञ न करणारे दूर केले. त्याने त्या दस्यूंना हाकलून दिले आणि जुने-नवे यज्ञ न करणारे बाजूला केले.
यो अपाचीने तमसि मदन्तीः प्राचीश्चकार नृतमः शचीभिः । तमीशानं वस्वो अग्निं गृणीषेऽनानतं दमयन्तं पृतन्यून्
जो अंधारात आनंद मानणाऱ्यांना पूर्वेकडे वळवतो, तो वीरश्रीने युक्त आहे. मी त्या संपत्तीच्या अधिपती, अजिंक्य आणि शत्रूंना वश करणाऱ्या अग्नीचे स्तवन करतो.
यो देह्यो अनमयद्वधस्नैर्यो अर्यपत्नीरुषसश्चकार । स निरुध्या नहुषो यह्वो अग्निर्विशश्चक्रे बलिहृतः सहोभिः
त्याने आपल्या सामर्थ्याने शत्रूंना त्यांच्या घरातून हाकलले; आर्यांच्या स्त्रियांना उषेसारखे तेजस्वी केले. तो तरुण आणि बलवान अग्नी, शत्रूंना रोखून जमातींना बळकट करतो.
यस्य शर्मन्नुप विश्वे जनास एवैस्तस्थुः सुमतिं भिक्षमाणाः । वैश्वानरो वरमा रोदस्योराग्निः ससाद पित्रोरुपस्थम्
सर्व लोक त्याच्या आश्रयाला येतात, त्याची कृपा मिळावी म्हणून इच्छितात. वैश्वानर, दोन जगांमध्ये श्रेष्ठ असलेला अग्नी, आपल्या पालकांच्या कुशीत विराजमान आहे.
आ देवो ददे बुध्न्या वसूनि वैश्वानर उदिता सूर्यस्य । आ समुद्रादवरादा परस्मादाग्निर्ददे दिव आ पृथिव्याः
वैश्वानर देव सूर्य उगवल्यावर खोल समुद्रातील संपत्ती देतो. अग्नीने समुद्रातून, दूरवरून, वरून आणि खाली, आकाश आणि पृथ्वीवरून सर्व काही दिले.
प्र वो देवं चित्सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः । भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान्त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः
मी अग्नीला, बलशाली देवतेला, वेगवान घोड्यासारखा, नम्रतेने पुकारतो. तू आमचा दूत हो, यज्ञ जाणणारा, देवांमध्ये समजून घेणारा, ज्ञानी आणि सत्यनिष्ठ अस.
आ याह्यग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः । आ सानु शुष्मैर्नदयन्पृथिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग्वनानि
अग्ने, योग्य मार्गांनी ये, देवांच्या मैत्रीत आनंद मान, त्यांची मैत्री स्वीकार. तुझ्या सामर्थ्याने, पृथ्वीच्या शिखरावर गर्जना करीत, तुझ्या प्रचंड झटक्यांनी सर्व वनस्पती आणि जीव हलवतोस.
प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः
यज्ञ पूर्वेकडे तोंड करून बसला आहे, सुंदरपणे मांडलेली कुशांची आसनं आनंद देतात; अग्नी, बोलावल्यावर, होतारासारखा तृप्त होतो. सर्व जगाला व्यापणाऱ्या मातांना हाक मारताना, हे सर्वात लहान, तू शुभत्वाने जन्म घेतोस.
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् । विशामधायि विश्पतिर्दुरोणेऽग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा
यज्ञात, ज्ञानी पुरुष लगेचच रथ चालवणारा निवडतात, जो त्यांच्यात सर्वात समजूतदार आहे. अग्नी, लोकांचा स्वामी, घरात स्थिरावतो, मधुर वाणी बोलतो, सत्य सांगतो आणि नीतीचे पालन करतो.
असादि वृतो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नृषदने विधर्ता । द्यौश्च यं पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम्
निवडलेली अग्नीची ज्वाळा आपल्या जागी बसली आहे, अग्नी आला आहे; अग्नी, पुरोहित, पुरुषांच्या सभेत आधार देणारा आहे. आकाश आणि पृथ्वी त्याला बळकट करतात, आणि होतार त्याची पूजा करतो, जो सर्वत्र व्यापलेला आहे.