प्रोथदश्वो न यवसेऽविष्यन्यदा महः संवरणाद्व्यस्थात् । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध स्म ते व्रजनं कृष्णमस्ति
अग्ने, तुझी ज्वाळ वाऱ्यासोबत पसरते, जणू काही मोठा घोडा ताब्यातून सुटून ताज्या गवतावर चरण्यास जातो. मग तुझा काळा मार्ग सर्वांना दिसू लागतो.
उद्यस्य ते नवजातस्य वृष्णोऽग्ने चरन्त्यजरा इधानाः । अच्छा द्यामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान्
अग्ने, जेव्हा तू नव्याने जन्मलेला आणि बलवान असतोस, तेव्हा तुझ्या अमर ज्वाळा सर्वत्र फिरतात. तुझा लाल धूर आकाशाकडे जातो, आणि तू दूतासारखा देवांकडे पोहोचतोस.
वि यस्य ते पृथिव्यां पाजो अश्रेत्तृषु यदन्ना समवृक्त जम्भैः । सेनेव सृष्टा प्रसितिष्ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि
तुझी शक्ती पृथ्वीवर सर्वत्र पसरते, जेव्हा तू तुझ्या भक्ष करणाऱ्या जबड्यांनी अन्नाचा यज्ञ करतोस. सैन्याप्रमाणे तू पुढे जातोस आणि अद्भुत अग्ने, तुझ्या जिभेने जणू ज्वारी निवडतोस.
तमिद्दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः । निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वृष्णः
संध्याकाळी आणि पहाटे, माणसे सर्वात तरुण आणि तेजस्वी अग्नीला, जणू घोड्याला स्वच्छ करतात तसे, स्वच्छ करतात. तो नेहमीच आपल्या घरात पाहुण्यासारखा उजळतो, बलवानाचा ज्वाळ यज्ञात प्रज्वलित होते.
सुसंदृक्ते स्वनीक प्रतीकं वि यद्रुक्मो न रोचस उपाके । दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः प्रति चक्षि भानुम्
सुंदरतेने सजलेला आणि तेजस्वी चेहरा असलेला, तू सोन्यासारखा वेदीवर उजळतोस. तुझी शक्ती आकाशातील गडगडाटासारखी घुमते, आणि सूर्याप्रमाणे तू तुझ्या तेजाने सर्व काही प्रकाशित करतोस.
यथा वः स्वाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घृतवद्भिश्च हव्यैः । तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि
जसे आम्ही तुझी स्तुती आणि तुपयुक्त आहुती देऊन सेवा करतो, तसेच अग्ने, तुझ्या अपार सामर्थ्याने आम्हाला शंभर लोखंडी किल्ल्यांनी सुरक्षित ठेव.
या वा ते सन्ति दाशुषे अधृष्टा गिरो वा याभिर्नृवतीरुरुष्याः । ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि स्मत्सूरीञ्जरितॄञ्जातवेदः
तुझ्याकडे जी अपराजेय स्तोत्रे भक्तांसाठी आहेत, किंवा ज्यांनी तू संतुष्ट होतोस, त्या सर्वांनी, हे वीर्यशाली अग्ने जातवेद, आमच्या स्वामी आणि गायकांचे रक्षण कर.
निर्यत्पूतेव स्वधितिः शुचिर्गात्स्वया कृपा तन्वा रोचमानः । आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः
जसा धारदार कुऱ्हाड लाकडातून चमकते, तसा तू स्वतःच्या तेजाने प्रकट होतोस. जो देवतेच्या विशाल गर्भातून जन्मला, तो शुद्ध, बुद्धिमान आणि देवपूजेस योग्य आहे.
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
हे अग्ने, आम्हाला हे सौभाग्य दे. आम्ही सुज्ञ आणि विवेकी होऊ. सर्व उत्तम गोष्टी स्तोत्र करणाऱ्याला आणि गाणाऱ्याला मिळू देत. तुम्ही सर्व नेहमीच आमचे कल्याण करा.
प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति
तेजस्वी आणि शुद्ध आहुती व शुद्ध भावना अग्नीला अर्पण करा, जो देव आणि माणसांचे सर्व ज्ञानाने जिंकतो.
स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः
तो चतुर अग्नी, अगदी तरुण असतानाही, जिथूनही जन्मला असेल तिथून येथे असू दे. जो शुद्ध आहे, तो लगेचच अनेक आहुती प्रज्वलित करतो आणि भरपूर अन्न क्षणात भक्षण करतो.
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच
या देवाच्या सभेत, जिथे माणसे स्थान घेतात, अग्नीने मानवी बीज सांगितले आणि दूर असणाऱ्यांसाठी तो शोधणाऱ्यासाठी तेजाने प्रकट झाला.
अयं कविरकविषु प्रचेता मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम
हा ज्ञानी, ज्ञानी लोकांमध्ये, माणसांमध्ये अमर अग्नी म्हणून स्थिर आहे. हे बलवान, आम्ही येथे नेहमी तुझ्या प्रति शुभचिंतन ठेवू, आणि कधीही अपाय होऊ देऊ नको.
आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति
तो देवांनी केलेल्या गर्भात बसला आहे; आपल्या सामर्थ्याने अग्नी अमरत्व ओलांडतो; अंधार, वनस्पती, जंगलातील संतती आणि सर्व काही धारण करणारी पृथ्वी त्याला धारण करते.
ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः
कारण अग्नी अमर संपत्तीचा स्वामी आहे, तो धनाचा आणि वीर्य देणाऱ्याचा स्वामी आहे. हे बलवान, आम्ही कधीही पुत्र किंवा सामर्थ्य नसलेले तुझ्यापासून किंवा तुझ्या कृपेपासून दूर जाऊ नये.
परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः स्याम । न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः
हे अग्ने, आम्ही नेहमीच नव्याने मिळणाऱ्या, न संपणाऱ्या वनसंपत्तीचे स्वामी होऊ. अचेतनासाठी दुसरे जन्म नाही; आम्हाला तुझ्या मार्गापासून दूर जाऊ देऊ नको.
नहि ग्रभायारणः सुशेवोऽन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ । अधा चिदोकः पुनरित्स एत्या नो वाज्यभीषाळेतु नव्यः
कारण वनातील अग्नी सहज पकडता येत नाही, आणि दुसऱ्याच्या पोटाने किंवा मनाने तो समजून येत नाही. तरीही, तो पुन्हा घरात परततो; नवीन, बलवान अग्नी आमच्याकडे कुठलाही अपाय न करता येऊ दे.
त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयि स्पृहयाय्यः सहस्री
हे अग्ने, तू आमचे शत्रूं पासून रक्षण कर, आणि हे बलवान, आम्हाला दोषापासून वाचव. जसा धूर एकत्र येतो, तसा तुझ्यासाठी मार्ग एकत्र येऊ दे, आणि इच्छित, भरपूर संपत्ती तुझ्याकडे येऊ दे.
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
अग्ने, आमच्या जीवनात हे सौभाग्य उजळव. आम्ही सुज्ञ आणि जागरूक मनाने वागू दे. सर्व स्तुती करणाऱ्यांना तुझ्या कृपेचे फळ मिळू दे. तू नेहमी आमचे कल्याण कर आणि आमचे रक्षण कर.
प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः
अग्नीसाठी, आकाश आणि पृथ्वीच्या सहाय्यासाठी, तुमची वाणी अर्पण करा. वैश्वानर, अमरांमध्ये बळकट झालेला, जागृत असलेल्या भक्तांसोबत तेजस्वी आहे.
पृष्टो दिवि धाय्यग्निः पृथिव्यां नेता सिन्धूनां वृषभ स्तियानाम् । स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वावृधानो वरेण
अग्नी आकाशात स्थिर आहे, पृथ्वीवर मार्गदर्शक आहे, नद्यांमध्ये बळकट व प्रमुख आहे. वैश्वानर आपल्या तेजाने मानवांच्या कुळांमध्ये उजळतो आणि श्रेष्ठतेने वाढतो.
त्वद्भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि । वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः
तुझ्या भीतीने सर्व जमाती एकत्र येतात, आपले जेवण सोडतात. वैश्वानर, तू पूरूंसाठी तेजाने प्रकट होतोस; अग्ने, जेव्हा तू किल्ले नष्ट करतोस, तेव्हा तुझी स्तुती केली जाते.
तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः
वैश्वानर अग्ने, पृथ्वी आणि आकाश तुझ्या नियमाचे पालन करतात. तुझ्या तेजाने तू या दोन जगांना व्यापतोस आणि अखंड ज्वाळेने उजळतोस.
त्वामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घृताचीः । पतिं कृष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम्
अग्ने, तुझ्याकडे सुवर्ण रंगाच्या स्तुती एकत्र येतात, तुपाने घुसळलेली आहुती अर्पण होते. तू लोकांचा स्वामी, संपत्तीचा मार्गदर्शक, वैश्वानर, उषांचा आणि पराक्रमाचा दीप आहेस.
त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय
अग्ने, तुझ्यातच वसुंनी प्रभुत्व ठेवले आहे; मित्राचा सखा म्हणून तुझी बुद्धी त्यांनी स्वीकारली आहे. तू दस्यू आणि अंधार दूर करतोस, आर्यांसाठी विशाल प्रकाश निर्माण करतोस.
स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन्
तू सर्वोच्च आकाशात जन्मलेला, वाऱ्यासारखा मार्गांचे रक्षण करतोस. जातवेदास, तू जगांची निर्मिती करतोस आणि संततीसाठी समृद्धी देतोस.
तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय
अग्ने, वैश्वानर, जातवेदास, आम्हाला तेजस्वी आणि इच्छित संपत्ती दे. या संपत्तीने तू दानशूरांना पोसतोस आणि भक्त माणसाला मोठे कीर्ती देतोस.
तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं श्रुत्यं युवस्व । वैश्वानर महि नः शर्म यच्छ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः
अग्ने, दानशूरांसाठी भरपूर आणि प्रसिद्ध संपत्ती आम्हाला दे, बळ आणि कीर्ती मिळवून दे. वैश्वानर, रुद्र आणि वसुंसह आम्हाला मोठे संरक्षण दे.
प्र सम्राजो असुरस्य प्रशस्तिं पुंसः कृष्टीनामनुमाद्यस्य । इन्द्रस्येव प्र तवसस्कृतानि वन्दे दारुं वन्दमानो विवक्मि
मी सर्व लोकांचा अधिपती असलेल्या असुराच्या महिमेचे स्तवन करतो. इंद्रासारखी त्याची पराक्रमाची कृत्ये मी मानतो; स्तुती करणारा म्हणून मी पवित्र समिधेचे वर्णन करतो.
कविं केतुं धासिं भानुमद्रेर्हिन्वन्ति शं राज्यं रोदस्योः । पुरंदरस्य गीर्भिरा विवासेऽग्नेर्व्रतानि पूर्व्या महानि
मी त्या ऋषी, दीप, आणि पर्वतावरून प्रकाश आणणाऱ्या तेजस्वी अग्नीला बोलावतो. पृथ्वी आणि आकाश राजाश्रय देतात; मी गाण्यांनी किल्ले उद्ध्वस्त करणाऱ्या अग्नीच्या प्राचीन आणि महान व्रतांना आवाहन करतो.