ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम् । मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन्महेम
हे असुरराजा, कुशल आणि ज्ञानी, पृथ्वी आणि आकाश यांच्यात दूत, सत्य बोलणारा, आम्ही तुझी पूजा करतो. मनु प्रमाणे आम्ही अग्नी प्रज्वलित करून यज्ञात नेहमी प्रयत्न करतो.
सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु प्र वृञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ । आजुह्वाना घृतपृष्ठं पृषद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम्
जे भक्त अर्पण घेऊन येतात, ते आदराने अग्नीपाशी कुश मांडतात. तुपाने युक्त होम बोलावून, यजमानांनो, आपल्या हातांनी अर्पण शुद्ध करा.
स्वाध्यो वि दुरो देवयन्तोऽशिश्रयू रथयुर्देवताता । पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन्
देवतांना समर्पित, विधी जाणणारे, पवित्र जागेत एकत्र झाले आहेत, देवत्वाची आस धरून. जशा आई आपल्या लहान मुलाला कवेत घेतात, तशी ते एकत्र येतात.
उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय श्रयेताम्
स्वर्गासारख्या महान दिव्य कन्या, उषा आणि रात्र, या दोघी दूधाळ गायीसारख्या आहेत. त्या उदार, यज्ञासाठी पवित्र कुशांवर बसाव्यात आणि समृद्धीसाठी याव्यात.
विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै । ऊर्ध्वं नो अध्वरं कृतं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि
हे प्रेरित ज्ञानीहो, मी तुम्हाला मानवांच्या यज्ञात पुजारी मानतो, अर्पणांनी पूजेचे योग्य. आमचा यज्ञ वर ने, आणि मग देवांमध्ये आम्हाला हवी ती फळं दे.
आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः । सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक्तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु
भारती आपल्या भगिनींसह यावी, इळा देव आणि माणसांसह, आणि अग्नीही यावा. सरस्वती आपल्या भगिनींसह यावी. या तिघी देवी या पवित्र कुशांवर बसाव्यात.
तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः
पोषण करणारा त्वष्टा देव आमच्यावर कृपा करो, वाढ आणि समृद्धी देणारा होवो. त्याच्यापासून शूर, कुशल आणि देवांची इच्छा असणारा, कर्मठ योद्धा जन्मतो.
वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद
वनस्पतीराजा, अर्पण देवांकडे पाठव. अग्नी, शुद्ध करणारा, होम वाटतो. खरा होतार यज्ञ करावा, कारण तो देवांचा उगम जाणतो.
आ याह्यग्ने समिधानो अर्वाङिन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः । बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम्
प्रज्वलित अग्ने, तू इंद्र आणि इतर देवांसह, वेगवानांसह इथे ये. अदिती आपल्या चांगल्या मुलांसह या पवित्र कुशांवर बसो. अमर देवांना अर्पणात आनंद मिळो.
अग्निं वो देवमग्निभिः सजोषा यजिष्ठं दूतमध्वरे कृणुध्वम् । यो मर्त्येषु निध्रुविरृतावा तपुर्मूर्धा घृतान्नः पावकः
अग्नी आणि इतर अग्नींनी एकत्र, देवस्वरूप अग्नीला यज्ञात सर्वश्रेष्ठ पुरोहित आणि दूत करा. तो माणसांमध्ये स्थिर, रक्षण करणारा, तेजस्वी आणि तुपावर पोसलेला शुद्ध आहे.
प्रोथदश्वो न यवसेऽविष्यन्यदा महः संवरणाद्व्यस्थात् । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध स्म ते व्रजनं कृष्णमस्ति
अग्ने, तुझी ज्वाळ वाऱ्यासोबत पसरते, जणू काही मोठा घोडा ताब्यातून सुटून ताज्या गवतावर चरण्यास जातो. मग तुझा काळा मार्ग सर्वांना दिसू लागतो.
उद्यस्य ते नवजातस्य वृष्णोऽग्ने चरन्त्यजरा इधानाः । अच्छा द्यामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान्
अग्ने, जेव्हा तू नव्याने जन्मलेला आणि बलवान असतोस, तेव्हा तुझ्या अमर ज्वाळा सर्वत्र फिरतात. तुझा लाल धूर आकाशाकडे जातो, आणि तू दूतासारखा देवांकडे पोहोचतोस.
वि यस्य ते पृथिव्यां पाजो अश्रेत्तृषु यदन्ना समवृक्त जम्भैः । सेनेव सृष्टा प्रसितिष्ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि
तुझी शक्ती पृथ्वीवर सर्वत्र पसरते, जेव्हा तू तुझ्या भक्ष करणाऱ्या जबड्यांनी अन्नाचा यज्ञ करतोस. सैन्याप्रमाणे तू पुढे जातोस आणि अद्भुत अग्ने, तुझ्या जिभेने जणू ज्वारी निवडतोस.
तमिद्दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः । निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वृष्णः
संध्याकाळी आणि पहाटे, माणसे सर्वात तरुण आणि तेजस्वी अग्नीला, जणू घोड्याला स्वच्छ करतात तसे, स्वच्छ करतात. तो नेहमीच आपल्या घरात पाहुण्यासारखा उजळतो, बलवानाचा ज्वाळ यज्ञात प्रज्वलित होते.
सुसंदृक्ते स्वनीक प्रतीकं वि यद्रुक्मो न रोचस उपाके । दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः प्रति चक्षि भानुम्
सुंदरतेने सजलेला आणि तेजस्वी चेहरा असलेला, तू सोन्यासारखा वेदीवर उजळतोस. तुझी शक्ती आकाशातील गडगडाटासारखी घुमते, आणि सूर्याप्रमाणे तू तुझ्या तेजाने सर्व काही प्रकाशित करतोस.
यथा वः स्वाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घृतवद्भिश्च हव्यैः । तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि
जसे आम्ही तुझी स्तुती आणि तुपयुक्त आहुती देऊन सेवा करतो, तसेच अग्ने, तुझ्या अपार सामर्थ्याने आम्हाला शंभर लोखंडी किल्ल्यांनी सुरक्षित ठेव.
या वा ते सन्ति दाशुषे अधृष्टा गिरो वा याभिर्नृवतीरुरुष्याः । ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि स्मत्सूरीञ्जरितॄञ्जातवेदः
तुझ्याकडे जी अपराजेय स्तोत्रे भक्तांसाठी आहेत, किंवा ज्यांनी तू संतुष्ट होतोस, त्या सर्वांनी, हे वीर्यशाली अग्ने जातवेद, आमच्या स्वामी आणि गायकांचे रक्षण कर.
निर्यत्पूतेव स्वधितिः शुचिर्गात्स्वया कृपा तन्वा रोचमानः । आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः
जसा धारदार कुऱ्हाड लाकडातून चमकते, तसा तू स्वतःच्या तेजाने प्रकट होतोस. जो देवतेच्या विशाल गर्भातून जन्मला, तो शुद्ध, बुद्धिमान आणि देवपूजेस योग्य आहे.
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
हे अग्ने, आम्हाला हे सौभाग्य दे. आम्ही सुज्ञ आणि विवेकी होऊ. सर्व उत्तम गोष्टी स्तोत्र करणाऱ्याला आणि गाणाऱ्याला मिळू देत. तुम्ही सर्व नेहमीच आमचे कल्याण करा.
प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति
तेजस्वी आणि शुद्ध आहुती व शुद्ध भावना अग्नीला अर्पण करा, जो देव आणि माणसांचे सर्व ज्ञानाने जिंकतो.
स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः
तो चतुर अग्नी, अगदी तरुण असतानाही, जिथूनही जन्मला असेल तिथून येथे असू दे. जो शुद्ध आहे, तो लगेचच अनेक आहुती प्रज्वलित करतो आणि भरपूर अन्न क्षणात भक्षण करतो.
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच
या देवाच्या सभेत, जिथे माणसे स्थान घेतात, अग्नीने मानवी बीज सांगितले आणि दूर असणाऱ्यांसाठी तो शोधणाऱ्यासाठी तेजाने प्रकट झाला.
अयं कविरकविषु प्रचेता मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम
हा ज्ञानी, ज्ञानी लोकांमध्ये, माणसांमध्ये अमर अग्नी म्हणून स्थिर आहे. हे बलवान, आम्ही येथे नेहमी तुझ्या प्रति शुभचिंतन ठेवू, आणि कधीही अपाय होऊ देऊ नको.
आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति
तो देवांनी केलेल्या गर्भात बसला आहे; आपल्या सामर्थ्याने अग्नी अमरत्व ओलांडतो; अंधार, वनस्पती, जंगलातील संतती आणि सर्व काही धारण करणारी पृथ्वी त्याला धारण करते.
ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः
कारण अग्नी अमर संपत्तीचा स्वामी आहे, तो धनाचा आणि वीर्य देणाऱ्याचा स्वामी आहे. हे बलवान, आम्ही कधीही पुत्र किंवा सामर्थ्य नसलेले तुझ्यापासून किंवा तुझ्या कृपेपासून दूर जाऊ नये.
परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः स्याम । न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः
हे अग्ने, आम्ही नेहमीच नव्याने मिळणाऱ्या, न संपणाऱ्या वनसंपत्तीचे स्वामी होऊ. अचेतनासाठी दुसरे जन्म नाही; आम्हाला तुझ्या मार्गापासून दूर जाऊ देऊ नको.
नहि ग्रभायारणः सुशेवोऽन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ । अधा चिदोकः पुनरित्स एत्या नो वाज्यभीषाळेतु नव्यः
कारण वनातील अग्नी सहज पकडता येत नाही, आणि दुसऱ्याच्या पोटाने किंवा मनाने तो समजून येत नाही. तरीही, तो पुन्हा घरात परततो; नवीन, बलवान अग्नी आमच्याकडे कुठलाही अपाय न करता येऊ दे.
त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयि स्पृहयाय्यः सहस्री
हे अग्ने, तू आमचे शत्रूं पासून रक्षण कर, आणि हे बलवान, आम्हाला दोषापासून वाचव. जसा धूर एकत्र येतो, तसा तुझ्यासाठी मार्ग एकत्र येऊ दे, आणि इच्छित, भरपूर संपत्ती तुझ्याकडे येऊ दे.
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
अग्ने, आमच्या जीवनात हे सौभाग्य उजळव. आम्ही सुज्ञ आणि जागरूक मनाने वागू दे. सर्व स्तुती करणाऱ्यांना तुझ्या कृपेचे फळ मिळू दे. तू नेहमी आमचे कल्याण कर आणि आमचे रक्षण कर.
प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः
अग्नीसाठी, आकाश आणि पृथ्वीच्या सहाय्यासाठी, तुमची वाणी अर्पण करा. वैश्वानर, अमरांमध्ये बळकट झालेला, जागृत असलेल्या भक्तांसोबत तेजस्वी आहे.