पुरुहूतो यः पुरुगूर्त ऋभ्वाँ एकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः । रथो न महे शवसे युजानोऽस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत्
जो अनेकदा हाक दिला जातो, अनेकांनी गौरवला जातो, एकटाच अनेक यज्ञांनी स्तुत्य आहे, तो मोठ्या सामर्थ्यासाठी जुळवलेल्या रथासारखा आहे; इंद्र आमच्याकडून नेहमी स्तुत्य असो.
न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः । यदि स्तोतारः शतं यत्सहस्रं गृणन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै
इंद्राला स्तुतिगीते किंवा शब्द कधीच दुखावत नाहीत, उलट त्या त्याची वाढ करतात. शंभर किंवा हजार गायक जरी गाण्याला आवडणाऱ्या इंद्राची स्तुती केली, तरी ते सर्व त्याच्यासाठीच असते.
अस्मा एतद्दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे न्ययामि सोमः । जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वावृधुर्हवनानि यज्ञैः
इंद्रासाठी, जसा तेजस्वी स्तोत्राने सोम अर्पण करतो, तसा मी हा सोम घेऊन येतो, जणू काही महिन्यांची मापणी करतो आहे. जसा एखादा माणूस वाळवंटात पाणी शोधतो, तसा यज्ञ आणि हवनांनी बळ मिळाल्यावर सर्व काही वाढते.
अस्मा एतन्मह्याङ्गूषमस्मा इन्द्राय स्तोत्रं मतिभिरवाचि । असद्यथा महति वृत्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वृधश्च
या बलाढ्य इंद्रासाठी, मी मनापासून हे स्तोत्र म्हटले आहे, त्याच्यासाठीच हे स्तवन आहे. जसा तो मोठा विघ्नहर्ता उपस्थित असतो, तसा इंद्र सर्व जीवांचा रक्षक आणि नेहमी वाढणारा आहे.
कदा भुवन्रथक्षयाणि ब्रह्म कदा स्तोत्रे सहस्रपोष्यं दाः । कदा स्तोमं वासयोऽस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः
हे उदार देवा, केव्हा तू आम्हाला चिरकाल टिकणारे रथांचे संपत्ती देणार? केव्हा आमच्या स्तोत्रावर हजारो पटीने समृद्धी देणार? केव्हा तुझ्या धनाने आमचे स्तवन फळेल, आणि केव्हा तू आम्हाला बक्षिसांनी भरलेले विचार देणार?
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यन्नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्नीळयासे जयाजीन् । त्रिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र द्युम्नं स्वर्वद्धेह्यस्मे
इंद्रा, केव्हा तू वीरांमध्ये वीरांसह, माणसांमध्ये माणसांसह विजय मिळवून देणार? या तिन्ही पृथ्वीवर, गायींमध्ये तू किर्ती मिळव, आणि आम्हाला उज्ज्वल कीर्ती व प्रकाश दे.
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यज्जरित्रे विश्वप्सु ब्रह्म कृणवः शविष्ठ । कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गच्छाः
इंद्रा, केव्हा तू भक्तासाठी सर्वत्र पसरलेली शक्ती दाखवशील? केव्हा आमचे विचार आणि मदती स्वीकारशील, आणि केव्हा गायींनी समृद्ध असलेल्या आमच्या हवनांकडे येशील?
स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पृक्षः । पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः
भक्ताला गायी, घोडे आणि कीर्तीने भरपूर संपत्ती दे, हे इंद्रा, आणि भरद्वाजांच्या घरी पोषण देणारे धन ठेव. तेजस्वी, नेहमी दूध देणारी गाय त्यांच्यात फुलू दे.
तमा नूनं वृजनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरो गृणीषे । मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङ्गिरसान्ब्रह्मणा विप्र जिन्व
तो पराक्रमी, विरोध झाला तरी, आम्हाला कधीच सोडू नये, ज्या वेळी तू, हे शूर, आपले शस्त्र तयार केले आहेस. तेजस्वी दूध देणाऱ्या गायीचे दूध अंगिरसांना कधीही कमी होऊ देऊ नकोस—हे ज्ञानी, प्रार्थनेने विजय मिळव.
सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायोऽध ये पार्थिवासः । सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद्देवेषु धारयथा असुर्यम्
तुझ्या आनंदात सर्व जग निर्माण होते, तुझ्या संपत्तीत सर्व पृथ्वीचे धन आहे. तू सर्वांना बक्षिसे वाटणारा आहेस, जेव्हा तू, हे स्वामी, देवांमध्ये आपली दैवी शक्ती धरतोस.
अनु प्र येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय । स्यूमगृभे दुधयेऽर्वते च क्रतुं वृञ्जन्त्यपि वृत्रहत्ये
सर्व लोकांनी त्याची ताकद मिळवण्यासाठी प्रयत्न केला, सर्वांनी त्याची वीरता धारण केली. विणकराच्या घरात आणि वेगवानासाठी, ते बुद्धी निवडतात, अगदी वृत्राचा नाश करण्यासाठीही.
तं सध्रीचीरूतयो वृष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम् । समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिर आ विशन्ति
त्याच्याकडे, इंद्राकडे, एकत्र मदत करणारे वीरता आणि पुरुषार्थ घेऊन येतात. जसे नद्या समुद्रात मिळतात, तसे स्तोत्रे त्यांच्या सामर्थ्याने त्या विशाल इंद्राकडे वाहतात.
स रायस्खामुप सृजा गृणानः पुरुश्चन्द्रस्य त्वमिन्द्र वस्वः । पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा
इंद्रा, तू गाणारा स्तुतीकाराला धनाची इच्छा पाठवतोस, तू तेजस्वी संपत्तीचा स्वामी आहेस. तू सर्व लोकांचा अद्वितीय अधिपती झालास, सर्व जगाचा एकमेव राजा.
स तु श्रुधि श्रुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायो अर्यः । असो यथा नः शवसा चकानो युगेयुगे वयसा चेकितानः
म्हणून, ऐक, जसा आकाश आणि पृथ्वी आर्याला ऐकतात, तसा तूही आमचे ऐक. तू आपल्या सामर्थ्याने, पूर्वी जसे केलेस तसेच आमच्यासाठी कर, प्रत्येक युगात जाणकार राहा.
अर्वाग्रथं विश्ववारं त उग्रेन्द्र युक्तासो हरयो वहन्तु । कीरिश्चिद्धि त्वा हवते स्वर्वानृधीमहि सधमादस्ते अद्य
हे इंद्रा, तुझ्या जुळवलेल्या घोड्यांनी तुला इथे आणावे, कारण सर्वजण तुला निवडतात. गरीब माणूसही तुला हाक मारतो, प्रकाश देणारा म्हणून—आज आम्ही तुझ्या सहभोजनात सहभागी व्हावो.
प्रो द्रोणे हरयः कर्माग्मन्पुनानास ऋज्यन्तो अभूवन् । इन्द्रो नो अस्य पूर्व्यः पपीयाद्द्युक्षो मदस्य सोम्यस्य राजा
घोडे पात्राजवळ आले आहेत, कर्मे पूर्ण झाली आहेत, ते शुद्ध आणि सरळ झाले आहेत. प्राचीन इंद्राने हे प्यावे, तो बलवान आहे, सोमाच्या आनंदाचा राजा आहे.
आसस्राणासः शवसानमच्छेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः । अभि श्रव ऋज्यन्तो वहेयुर्नू चिन्नु वायोरमृतं वि दस्येत्
शक्तीच्या इच्छेने उत्तम जुळवलेले घोडे इंद्राकडे आले आहेत, सुंदर रथही आले आहेत. सरळ असलेले कीर्ती वाहून नेतात, आणि वायूचा अमर देव मागे राहू नये.
वरिष्ठो अस्य दक्षिणामियर्तीन्द्रो मघोनां तुविकूर्मितमः । यया वज्रिवः परियास्यंहो मघा च धृष्णो दयसे वि सूरीन्
इंद्र सर्वात उदार आहे, तो दात्यांचा उजवा हात चालवतो. ज्या शक्तीने, हे वज्रधारी, तू संकट दूर करतोस, आणि धाडसी, दानशूरांना संपत्ती देतोस.
इन्द्रो वाजस्य स्थविरस्य दातेन्द्रो गीर्भिर्वर्धतां वृद्धमहाः । इन्द्रो वृत्रं हनिष्ठो अस्तु सत्वा ता सूरिः पृणति तूतुजानः
इंद्र दीर्घकाळ टिकणाऱ्या बळाचा दाता आहे, आमच्या गाण्यांनी तो महान इंद्र वाढू दे. वृत्राचा संहार करणारा इंद्र नेहमी विजयी होवो—असे दानशूर उत्सुकांना तृप्त करतो.
अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद्द्युमतीमिन्द्रहूतिम् । पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ्जनस्य रातिं वनते सुदानुः
तो निघाला आणि तेजस्वी उषा उगवली; इंद्राने मोठी आणि उज्ज्वल स्तुती आणली. उदार देव बुद्धिमान हेतू, दैवी मार्ग आणि दानशूराचा दान शोधतो.
दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति ब्रुवाणः । एयमेनं देवहूतिर्ववृत्यान्मद्र्यगिन्द्रमियमृच्यमाना
दूरवर असणाऱ्याचे कान इंद्राच्या गडगडाटी आवाजाने दुमदुमतात, जणू तो मोठ्याने बोलतो आहे. ही देवांची प्रार्थना इंद्राकडे वळली आहे, मद्र देशातील स्त्रीने इंद्रासाठी हा स्तोत्र गायलाय.
तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः । ब्रह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन्महाँश्च स्तोमो अधि वर्धदिन्द्रे
सर्वोच्च विचारांनी, आपण प्राचीन काळापासून अजिंक्य अशा इंद्राजवळ आलो आहोत, स्तोत्रांनी. पवित्र शब्द आणि गाणी त्याच्यात समर्पित आहेत, आणि मोठा गौरव इंद्रावर वाढतो.
वर्धाद्यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद्ब्रह्म गिर उक्था च मन्म । वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान्मासाः शरदो द्याव इन्द्रम्
यज्ञ, सोमरस आणि स्तोत्रे, गाणी, माझे शब्द — हे सर्व इंद्राला वाढवतात. उषा, रात्रीचे मार्ग, महिने, वर्षे आणि आकाश — हे सर्व इंद्राची कीर्ती वाढवतात.
एवा जज्ञानं सहसे असामि वावृधानं राधसे च श्रुताय । महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वृत्रतूर्येषु
मी त्या बलशाली, दानशूर आणि कीर्तीला पोहोचलेल्या इंद्राचे स्तवन करतो. हे महाबळवान, रौद्र, आम्हाला रक्षणासाठी, शत्रूंच्या युद्धात, तुझ्या मदतीसाठी आम्ही तुला हाक मारतो.
मन्द्रस्य कवेर्दिव्यस्य वह्नेर्विप्रमन्मनो वचनस्य मध्वः । अपा नस्तस्य सचनस्य देवेषो युवस्व गृणते गोअग्राः
आनंददायक कवी, दिव्य अग्नी, ज्ञानी, मन, वाणी आणि मधुर शब्द — या सर्वांचा लाभ आम्हाला देवांमध्ये मित्रासारखा मिळू दे, हे तरुण, गायकासाठी जो गायी मिळवू इच्छितो.
अयमुशानः पर्यद्रिमुस्रा ऋतधीतिभिरृतयुग्युजानः । रुजदरुग्णं वि वलस्य सानुं पणीँर्वचोभिरभि योधदिन्द्रः
तो तेजस्वी, सत्य विचारांनी आणि धर्माशी जोडून, पर्वताभोवती आणि उषा फिरतो. तो कठीण डोंगर फोडतो, दरीचे शिखर मोडतो, आणि इंद्र पणींना शब्दांनी पराभूत करतो.
अयं द्योतयदद्युतो व्यक्तून्दोषा वस्तोः शरद इन्दुरिन्द्र । इमं केतुमदधुर्नू चिदह्नां शुचिजन्मन उषसश्चकार
तो तेजाने उजळतो, रात्र आणि दिवस, ऋतू, हे इंद्र, प्रकाशित करतो. त्यांनी हा चिन्ह दिवसांसाठी ठेवला आहे; तो शुद्ध जन्मलेला, उषा निर्माण करतो.
अयं रोचयदरुचो रुचानोऽयं वासयद्व्यृतेन पूर्वीः । अयमीयत ऋतयुग्भिरश्वैः स्वर्विदा नाभिना चर्षणिप्राः
तो प्रकाशाने उजळतो, तेजाने झळाळतो; तो प्राचीन लोकांना सत्याने तृप्त करतो. तो धर्माशी जोडलेल्या घोड्यांवर प्रवास करतो, सूर्य जाणतो, आणि पुढारी नाभीवरून जातात.
नू गृणानो गृणते प्रत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः । अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄनृचसे रिरीहि
आता, गायक तुझी स्तुती करतो, प्राचीन राजा; संपत्ती देणाऱ्यासाठी जुनी संपत्ती वाढव. औषधी, वन, गायी, घोडे, माणसे — हे सर्व दूर कर आणि आमच्या आनंदासाठी दे.
इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव स्य हरी वि मुचा सखाया । उत प्र गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गृणते वयो धाः
इंद्रा, तुझ्यासाठी काढलेला सोमरस आनंदासाठी प्यावा; तुझे घोडे मैत्रीसाठी सोड. ये, गा, सर्वांना एकत्र घे, बस, यज्ञासाठी ये, स्तुती आणि बळ स्वीकार.