एतत्त्यत्त इन्द्रियमचेति येनावधीर्वरशिखस्य शेषः । वज्रस्य यत्ते निहतस्य शुष्मात्स्वनाच्चिदिन्द्र परमो ददार
हे इंद्रा, हे तुझं प्रसिद्ध सामर्थ्य आहे, ज्याने तू वरशिखाचा उरलेला भाग नष्ट केलास. तुझ्या वज्राच्या प्रहाराने जेव्हा मोठा आवाज झाला, तेव्हा तू, इंद्रा, सगळ्यात दूरचा भाग फोडलास.
वधीदिन्द्रो वरशिखस्य शेषोऽभ्यावर्तिने चायमानाय शिक्षन् । वृचीवतो यद्धरियूपीयायां हन्पूर्वे अर्धे भियसापरो दर्त्
इंद्राने वरशिखाचा उरलेला भाग ठार मारला, परतणाऱ्याचा आणि विरोध करणाऱ्याचा पाठलाग केला. हरियूपीया येथे व्रचीवंतासाठी लढताना, त्याने भीतीने पुढील अर्धा भाग नष्ट केला.
त्रिंशच्छतं वर्मिण इन्द्र साकं यव्यावत्यां पुरुहूत श्रवस्या । वृचीवन्तः शरवे पत्यमानाः पात्रा भिन्दाना न्यर्थान्यायन्
तीनशे कवचधारी, यव्यावती येथे एकत्र, हे इंद्रा, कीर्ती मिळवण्यासाठी—व्रचीवंत, बाणांनी पडले, त्यांची भांडी फोडली गेली आणि ते शांत झाले.
यस्य गावावरुषा सूयवस्यू अन्तरू षु चरतो रेरिहाणा । स सृञ्जयाय तुर्वशं परादाद्वृचीवतो दैववाताय शिक्षन्
ज्याच्या गायी लालसर आणि उत्तम दूध देणाऱ्या आहेत, त्या आत भटकत असतात, अस्वस्थ—त्याने सृंजयासाठी तुर्वशाला दिलं, आणि व्रचीवंतासाठी दैववातासाठी प्रयत्न केला.
द्वयाँ अग्ने रथिनो विंशतिं गा वधूमतो मघवा मह्यं सम्राट् । अभ्यावर्ती चायमानो ददाति दूणाशेयं दक्षिणा पार्थवानाम्
दोन वेळा वीस रथयोध्ये, गायींसह, वधूंनी, दानशूर राजा, सम्राट, मला दिले. परतणारा आणि विरोध करणारा देतो; हे पार्थवांचं दक्षिणेकडील दान आहे.
आ गावो अग्मन्नुत भद्रमक्रन्सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्वस्मे । प्रजावतीः पुरुरूपा इह स्युरिन्द्राय पूर्वीरुषसो दुहानाः
गायी आल्या, त्या आनंद घेऊन आल्या; त्या गोठ्यात स्थिर राहू देत आणि आमच्यासाठी हंबरण्या करू देत. त्या भरपूर पिल्लावंत, अनेक रूपांच्या येथे असू देत; प्रत्येक उषेला इंद्रासाठी भरपूर दूध देऊ देत.
इन्द्रो यज्वने पृणते च शिक्षत्युपेद्ददाति न स्वं मुषायति । भूयोभूयो रयिमिदस्य वर्धयन्नभिन्ने खिल्ये नि दधाति देवयुम्
इंद्र यज्ञ करणाऱ्याला आणि उदार माणसाला नेहमी मदत करतो, तो आपलं काहीच लपवत नाही, मोकळ्या हाताने देतो. तो त्याच्या भक्ताचं धन पुन्हा पुन्हा वाढवतो आणि देवांना प्रिय असं धन अखंड साठ्यात ठेवतो.
न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासामामित्रो व्यथिरा दधर्षति । देवाँश्च याभिर्यजते ददाति च ज्योगित्ताभिः सचते गोपतिः सह
त्यांचं धन कधीच नष्ट होत नाही, चोर त्यांना त्रास देऊ शकत नाही, आणि शत्रू त्यांच्यावर विजय मिळवू शकत नाही. या धनामुळे देवांची पूजा होते, दान दिलं जातं, आणि गाईंचा मालक त्यांच्यासह भरभराट होतो.
न ता अर्वा रेणुककाटो अश्नुते न संस्कृतत्रमुप यन्ति ता अभि । उरुगायमभयं तस्य ता अनु गावो मर्तस्य वि चरन्ति यज्वनः
गाईंच्या जवळ किंवा दूर असलेल्या कोणत्याही हिंस्र प्राण्याला त्यांच्यापर्यंत पोहोचता येत नाही, आणि सापळे लावणाऱ्यांच्या हातीही त्या लागत नाहीत. त्या गाई विस्तीर्ण प्रदेशात निर्भयपणे फिरतात आणि यज्ञ करणाऱ्या माणसाच्या मालकीच्या असतात.
गावो भगो गाव इन्द्रो मे अच्छान्गावः सोमस्य प्रथमस्य भक्षः । इमा या गावः स जनास इन्द्र इच्छामीद्धृदा मनसा चिदिन्द्रम्
गाई म्हणजेच भाग्य, माझ्यासाठी गाई म्हणजेच इंद्र, गाई सोमरसाचा पहिला वाटा आहेत. या गाई, हे लोकांनो, म्हणजेच इंद्रच आहेत; मी मनापासून आणि हृदयाने इंद्राची इच्छा करतो.
यूयं गावो मेदयथा कृशं चिदश्रीरं चित्कृणुथा सुप्रतीकम् । भद्रं गृहं कृणुथ भद्रवाचो बृहद्वो वय उच्यते सभासु
गाई, तुम्ही अगदी कृश माणसालाही तग धरायला लावता, आणि कुरूपालाही सुंदर बनवता. तुम्ही घर सुखी करता, तुमच्या हाका शुभ असतात, आणि सभांमध्ये तुमचं नाव मोठ्या आदराने घेतलं जातं.
प्रजावतीः सूयवसं रिशन्तीः शुद्धा अपः सुप्रपाणे पिबन्तीः । मा व स्तेन ईशत माघशंसः परि वो हेती रुद्रस्य वृज्याः
गाई भरपूर वासरांनी युक्त, उत्तम गवत खातात, शुद्ध पाणी छानपणे पितात. तुमच्यावर चोर किंवा वाईट विचार करणारा कधीच राज्य करू नये; रुद्राच्या शस्त्रापासूनही तुम्ही वाचाव्यात.
उपेदमुपपर्चनमासु गोषूप पृच्यताम् । उप ऋषभस्य रेतस्युपेन्द्र तव वीर्ये
ही अर्पण विधी गाईंच्या मध्येच व्हावी, त्यांच्यात विचारली जावी. वृषभाच्या वीर्यात, आणि तुझ्या सामर्थ्यात, हे इंद्र, ही विधी घडावी.
इन्द्रं वो नरः सख्याय सेपुर्महो यन्तः सुमतये चकानाः । महो हि दाता वज्रहस्तो अस्ति महामु रण्वमवसे यजध्वम्
माणसांनो, आपण मैत्रीसाठी इंद्राची निवड केली आहे, तो मोठा आहे, आपल्यासाठी येतो आणि आपल्यावर प्रसन्न होतो. तो मोठा दाता आहे, वज्रधारी आहे—म्हणून मदतीसाठी त्या बलाढ्य इंद्राची पूजा करा.
आ यस्मिन्हस्ते नर्या मिमिक्षुरा रथे हिरण्यये रथेष्ठाः । आ रश्मयो गभस्त्यो स्थूरयोराध्वन्नश्वासो वृषणो युजानाः
ज्याच्या हातात वीरतेची आस आहे, त्याच्याकडे सोन्याचे रथ आहेत, आणि तो रथावर उभा आहे. त्याच्या हातात मजबूत लगाम आहेत, बलवान घोडे त्याच्या रथाला जोडले आहेत.
श्रिये ते पादा दुव आ मिमिक्षुर्धृष्णुर्वज्री शवसा दक्षिणावान् । वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर्ण नृतविषिरो बभूथ
तुझ्या पायांना तेज मिळावं म्हणून ते उत्सुक असतात, तू धाडसी, वज्रधारी, सामर्थ्यशाली आणि कुशल आहेस. सुगंधी वस्त्र घालून, सुंदर दिसणारा, सोन्यासारखा तू पुरुषांचा प्रमुख झालास.
स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद्यस्मिन्पक्तिः पच्यते सन्ति धानाः । इन्द्रं नर स्तुवन्तो ब्रह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः
तो सोमरस उत्तम प्रकारे मिसळलेला आणि पिळलेला आहे; त्यात जेवण शिजतं, धान्य साठलेलं आहे. इंद्राचं स्तवन करणारे, स्तोत्र तयार करणारे पुरुष, देवांनी प्रेरित होऊन त्याचं गुणगान करतात.
न ते अन्तः शवसो धाय्यस्य वि तु बाबधे रोदसी महित्वा । आ ता सूरिः पृणति तूतुजानो यूथेवाप्सु समीजमान ऊती
तुझ्या सामर्थ्याला कुठेच मर्यादा नाही, तुझ्या महानतेला आकाश आणि पृथ्वीही अडवू शकत नाहीत. सूर्य वेगाने फिरून त्यांना भरतो, जणू पाण्यात सैन्य एकत्र करणारा प्रमुखच.
एवेदिन्द्रः सुहव ऋष्वो अस्तूती अनूती हिरिशिप्रः सत्वा । एवा हि जातो असमात्योजाः पुरू च वृत्रा हनति नि दस्यून्
इंद्र सहज बोलावता येणारा, उंच, स्तुती आणि निंदा दोन्ही मिळवणारा, पिवळ्या दाढीचा, बलवान आहे. असा जन्मलेला, तो बळात बरोबरी नसलेला, अनेक शत्रूंना मारतो आणि दस्यूंना खाली पाडतो.
भूय इद्वावृधे वीर्यायँ एको अजुर्यो दयते वसूनि । प्र रिरिचे दिव इन्द्रः पृथिव्या अर्धमिदस्य प्रति रोदसी उभे
तो नेहमीच अधिक सामर्थ्यवान होत गेला; एकटाच, कधीही न संपणारा, तो सर्वांना संपत्ती देतो. इंद्राने आकाश आणि पृथ्वी व्यापली, आणि दोन्ही जगातील अर्धा भाग स्वतःसाठी घेतला.
अधा मन्ये बृहदसुर्यमस्य यानि दाधार नकिरा मिनाति । दिवेदिवे सूर्यो दर्शतो भूद्वि सद्मान्युर्विया सुक्रतुर्धात्
म्हणून मी त्याचं मोठेपण मान्य करतो—तो जे काही धरून ठेवतो, ते कुणीही कमी करू शकत नाही. दिवसेंदिवस सूर्य दिसतो, त्याची निवासस्थाने विशाल आहेत, आणि ज्ञानी असलेला त्याने ती स्थापन केली आहेत.
अद्या चिन्नू चित्तदपो नदीनां यदाभ्यो अरदो गातुमिन्द्र । नि पर्वता अद्मसदो न सेदुस्त्वया दृळ्हानि सुक्रतो रजांसि
आजही, हे इंद्रा, तू नद्यांना मार्ग दाखवला आहेस, जेव्हा तू त्यांना सोडवलं होतंस. पर्वत, जणू जेवत बसलेले, तसे स्थिर राहिले नाहीत; तुझ्यामुळे, हे कुशल, घट्ट भाग खुले झाले.
सत्यमित्तन्न त्वावाँ अन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो ज्यायान् । अहन्नहिं परिशयानमर्णोऽवासृजो अपो अच्छा समुद्रम्
खरं सांगायचं तर, तुझ्यासारखा दुसरा देव नाही, इंद्रा, आणि कुठलाही माणूस तुझ्यापेक्षा मोठा नाही. तू पाण्यात पडून असलेल्या सर्पाला ठार केलंस, आणि पाण्यांना समुद्राकडे वाहू दिलंस.
त्वमपो वि दुरो विषूचीरिन्द्र दृळ्हमरुजः पर्वतस्य । राजाभवो जगतश्चर्षणीनां साकं सूर्यं जनयन्द्यामुषासम्
तू, इंद्रा, पाण्यांना विभागलं, अडथळे दूर केले, पर्वताची घट्टता मोडली. तू हालचाल करणाऱ्या लोकांचा राजा झालास, सूर्य, आकाश आणि उषा एकत्र निर्माण केलीस.
अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कृष्टीः । वि तोके अप्सु तनये च सूरेऽवोचन्त चर्षणयो विवाचः
हे इंद्रा, सर्व संपत्तींचा स्वामी, एकट्यानेच तू सर्व धनाचा अधिपती झाला आहेस. तू सर्व लोकांना आपल्या दोन्ही हातात ठेवलेस. संततीमध्ये, पाण्यात, मुलांमध्ये आणि सूर्यामध्ये लोक वेगवेगळ्या प्रकारे तुझी स्तुती करतात.
त्वद्भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि । द्यावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दृळ्हं भयते अज्मन्ना ते
इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्यामुळे पृथ्वीवरील सर्व वस्तू, अगदी हलू न शकणाऱ्या गोष्टीही, थरथर कापतात. आकाश, पृथ्वी, पर्वत, अरण्य—सर्व स्थिर गोष्टी तुझ्या जन्मामुळे घाबरतात.
त्वं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ । दश प्रपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवे रपांसि
कुत्सासोबत, इंद्रा, तू गायींसाठी झालेल्या युद्धात शुष्ण आणि कुयवावर विजय मिळवला. दहा पिढ्यांपासून तू सूर्याचे धन वाटलेस आणि चोरांच्या किल्ल्यांचा नाश केलास.
त्वं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि दस्योः । अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गृणते वसूनि
तू शंबर नावाच्या दस्यूचे शेकडो किल्ले उद्ध्वस्त केलेस, हे इंद्रा. आपल्या सामर्थ्याने, सोम पिणाऱ्या दिवोदासासाठी आणि तुझी स्तुती करणाऱ्या भरद्वाजासाठी तू संपत्ती आणलीस.
स सत्यसत्वन्महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविनृम्ण भीमम् । याहि प्रपथिन्नवसोप मद्रिक्प्र च श्रुत श्रावय चर्षणिभ्यः
हे खरे सामर्थ्य असलेले, भीषण शक्तिमान इंद्रा, मोठ्या युद्धासाठी आपल्या रथावर बस. नवीन संपत्ती घेऊन आमच्या मदतीला ये आणि आमच्या स्तुत्या सर्व लोकांपर्यंत पोहोचव.
अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय । विरप्शिने वज्रिणे शंतमानि वचांस्यासा स्थविराय तक्षम्
त्या महान, पराक्रमी, बलवान, वीर, वज्रधारी वीरप्शिनसाठी मी नवे, आनंददायी शब्द रचतो, त्या प्राचीन इंद्रासाठी.