वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जागृवांसो अनु ग्मन् । रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम्
जसा गवळा अनेक संपत्ती घेऊन कळप पुढे नेतो, तसंच लोकांनी तुला, अग्ने, जागरूक राहून, संपत्ती मिळवण्यासाठी अनुसरलं; तू तेजस्वी, सर्वांना दिसणारा, महान आणि प्रकाशमान आहेस.
पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ
देवाच्या मार्गाचा नम्रतेने शोध घेत, कीर्तीची इच्छा बाळगून, त्यांनी निष्कलंक कीर्ती मिळवली; यज्ञासाठी योग्य अशी तुझी नावं त्यांनी स्थापन केली; तुझ्या कृपेत, सभेत आनंद मिळावा म्हणून ते प्रयत्न करतात.
त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम्
पृथ्वीवरील लोक तुला वाढवतात, माणसांच्या दोन्ही प्रकारच्या संपत्तीने तुला गौरवितात; तूच रक्षण करणारा, मार्ग दाखवणारा, संकटातून पार नेणारा, वडील, आई आणि मानवांचा कायमचा आधार आहेस.
सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम
अग्ने, तू उपासनेस योग्य, सर्व कुटुंबात प्रिय, होतार म्हणून आनंदाने यज्ञात बसलास; घरात तेजाने झळकणाऱ्या तुला आम्ही नम्रतेने, कोणतीही बाधा न येता, वंदन करतो.
तं त्वा वयं सुध्यो नव्यमग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन
अग्ने, आम्ही बुद्धिमान आणि भक्तिभावाने नेहमी तुझ्या कृपेची मागणी करतो; तू लोकांमध्ये तेजाने झळकतोस, आकाशातील मोठ्या प्रकाशाने उजळतोस.
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम्
तो लोकांचा ऋषी, कळपांचा स्वामी, नेहमी तरुण, माणसांचा वृषभ; पुढे जाणारा, इच्छा करणारा, तेजस्वी, राजा, अग्नी, यज्ञासाठी योग्य आणि संपत्तीचा स्वामी आहे.
सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः
जो मनुष्य अग्नीची उपासना करतो आणि आनंद मिळवतो, जो समिधेने हव्य अर्पण करतो, जो नम्रतेने आहुती ओळखतो, त्याला सर्व शुभ वस्तू तुझ्यामुळे मिळतात.
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौ यतेम
अग्ने, त्यासाठी आम्ही तुला मोठ्या भक्तीने, समिधा आणि हव्यांनी पूजतो; सामर्थ्याच्या पुत्रा, वेदीवर गाण्यांनी आणि स्तोत्रांनी, तुझ्या कृपेसाठी आम्ही नेहमी प्रयत्न करतो.
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजै स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि
ज्याच्या तेजाने हे दोन विश्व विस्तारले आहेत, आणि जो सर्वांत प्रसिद्ध आहे, हे अग्ने, तू आम्हाला मोठे आणि टिकणारे धन दे, समृद्धीने उजळून टाक.
नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु
हे उदार अग्ने, नेहमी आमच्यावर मित्रासारखे प्रेम कर. आम्हाला भरपूर संतती, नातवंडे आणि जनावरे मिळू दे. अनेक मोठ्या आणि कीर्ती मिळवून देणाऱ्या शुभ गोष्टी आमच्याकडे येऊ देत.
पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे
हे अग्ने, तुझ्याकडे अनेक प्रकारचे धन आहे; हे राजन, आम्ही ते मिळवू दे. कारण तुझ्यातच अनेक दान आहेत; तूच खरा धनदाता आणि राजा आहेस.
त्वं हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि
हे अग्ने, तुझी कीर्ती राजासारखी आहे; तू मित्रासारखा सर्वांचा स्वामी आहेस. हे बुद्धिमान व उदार, तू सर्वत्र प्रसिद्ध आहेस, आणि समृद्धी वाढवतोस.
त्वां हि ष्मा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते । त्वां वाजी यात्यवृको रजस्तूर्विश्वचर्षणिः
लोक यज्ञ आणि स्तोत्रांनी तुलाच पुजतात; बलवान, अचूक मार्गदर्शक, सर्व लोकांचा नेता तुझ्याकडे येतो.
सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे
सर्वजण एकत्र येऊन, हे अग्ने, तुला स्वर्गातून यज्ञाचा चिन्ह म्हणून प्रज्वलित करतात, जेव्हा मानव जातीने कृपा मिळवण्यासाठी भक्तीने यज्ञ करतात.
ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति
जो मनापासून तुझी कृपा मागतो, हे उदार अग्ने, तो मनुष्य भरभराटीला पोहोचतो; मोठ्या आकाशाच्या मदतीने तो द्वेष आणि दुःख पार करतो.
समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत् । वयावन्तं स पुष्यति क्षयमग्ने शतायुषम्
जो मनुष्य समिधेने तिखट आहुती देतो, तो नष्ट होत नाही; तो दीर्घायुषी, समृद्ध घरात सुखाने राहतो, हे अग्ने.
त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे
तुझा धूर, हे अग्ने, जोरात आकाशात पोहोचतो, तेजस्वी आणि दूरवर पसरतो; सूर्याच्या प्रकाशासारखा तू जळतोस, हे पावक, तुझ्या ज्वाळांनी चमकतोस.
अधा हि विक्ष्वीड्योऽसि प्रियो नो अतिथिः । रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न त्रययाय्यः
म्हणूनच, तू सर्व कुळांमध्ये स्तुत्य आहेस; तू आम्हाला प्रिय पाहुण्यासारखा आहेस, घरातील आनंददायक प्रमुख, आणि जपण्यासाठी जपलेला मुलगा आहेस.
क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः
तुझ्या इच्छेने, हे अग्ने, तू पात्रात जन्म घेतोस, जणू काही तयार होणारा वीर; मांडीतील वासरासारखा, जुंपायच्या घोड्यासारखा, आणि बोलावण्यासारखा मुलगा आहेस.
त्वं त्या चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे । धामा ह यत्ते अजर वना वृश्चन्ति शिक्वसः
अगदी जे हलत नाहीत, तेही, हे अग्ने, गवतावर जाणाऱ्या जनावरांसारखे, तुझ्या अजर घरांमध्ये, तुझ्या ज्वाळांनी छेदले जातात आणि भस्म होतात.
वेषि ह्यध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम् । समृधो विश्पते कृणु जुषस्व हव्यमङ्गिरः
तूच खरं तर यज्ञासाठी योग्य आहेस, हे अग्ने, लोकांच्या घरात होतारूपाने; आम्हाला समृद्धी दे, हे लोकांचे स्वामी, आणि आमचे हवन स्वीकार, हे अङ्गिरस.
अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम
आमच्याकडे ये, मित्राचा सखा असलेला देव, हे अग्ने, देवांना स्वर्ग आणि पृथ्वीची कृपा मिळवून दे. आम्हाला कल्याण, चांगले घर मिळू दे, आणि द्वेष, दुःख, संकटे पार करू दे — तुझ्या मदतीने आम्ही ती पार करू.
अग्ने स क्षेषदृतपा ऋतेजा उरु ज्योतिर्नशते देवयुष्टे । यं त्वं मित्रेण वरुणः सजोषा देव पासि त्यजसा मर्तमंहः
हे अग्ने, जो देवांना भक्तीने मोठे तेज शोधतो, त्याचे तू, सत्य आणि तेजस्वी, रक्षण कर; ज्याचे तू मित्र आणि वरुणासोबत, देव, संकट आणि मृत्यूच्या दुःखापासून रक्षण करतोस.
ईजे यज्ञेभिः शशमे शमीभिरृधद्वारायाग्नये ददाश । एवा चन तं यशसामजुष्टिर्नांहो मर्तं नशते न प्रदृप्तिः
जो यज्ञांनी पूजा करतो, आहुतींनी आनंद मानतो, आणि मार्ग उघडणाऱ्या अग्निला अर्पण करतो — असा कीर्ती मिळवलेला माणूस कधीच संकटात सापडत नाही, त्याला कधीही दुःख होत नाही.
सूरो न यस्य दृशतिररेपा भीमा यदेति शुचतस्त आ धीः । हेषस्वतः शुरुधो नायमक्तोः कुत्रा चिद्रण्वो वसतिर्वनेजाः
ज्याची दृष्टी सूर्यासारखी निर्मळ आहे, जेव्हा तुझ्या भयंकर ज्वाळा पुढे सरकतात, तुझे विचारही तितकेच प्रखर असतात; गर्जणारा, वेगवान, मार्गदर्शक — जिथे कुठे जातो, तिथे हालचाल होते, उत्सुकतेने घर भरते.
तिग्मं चिदेम महि वर्पो अस्य भसदश्वो न यमसान आसा । विजेहमानः परशुर्न जिह्वां द्रविर्न द्रावयति दारु धक्षत्
त्याचे तिखट रूपही येथे मोठे आहे; तो स्पर्धेसाठी जुंपलेल्या घोड्यासारखा जळतो; कुऱ्हाडीच्या धारासारखा तो लाळतो, वितळलेल्या धातूसारखा तो लाकूड वितळवतो आणि जाळतो.
स इदस्तेव प्रति धादसिष्यञ्छिशीत तेजोऽयसो न धाराम् । चित्रध्रजतिररतिर्यो अक्तोर्वेर्न द्रुषद्वा रघुपत्मजंहाः
तोच खरोखर तुझं स्तवन करतो, तुझ्या तेजाला वितळलेल्या धातूच्या प्रवाहासारखं धारदार करतो; ज्याचा तेजस्वी मार्ग अद्भुत आहे, जो कधीही थकत नाही, जो कुशल कारागिरासारखा जलद पावलांनी शत्रूंचा पराभव करतो.
स ईं रेभो न प्रति वस्त उस्राः शोचिषा रारपीति मित्रमहाः । नक्तं य ईमरुषो यो दिवा नॄनमर्त्यो अरुषो यो दिवा नॄन्
तो वळवळणाऱ्या वळूसारखा रोखता येत नाही; तेजस्वी आणि बलवान, तो मित्रासारखा उषा प्रकट करतो; जो रात्री असो वा दिवसा, माणसांत लालसर तेजाने चमकतो, तो अमर आहे, दिवसा माणसांत लालसर दिसतो.
दिवो न यस्य विधतो नवीनोद्वृषा रुक्ष ओषधीषु नूनोत् । घृणा न यो ध्रजसा पत्मना यन्ना रोदसी वसुना दं सुपत्नी
जसा आकाशाचा ताजा प्रकाश नवा असतो, तसा त्याची ताकद नवी असते, तो सशक्त देव आता वनस्पतींमध्ये चमकतो; जसा सूर्य आपल्या स्थिर मार्गाने दोन्ही जगांना आपल्या संपत्तीने भरतो, तसा तू उदारपणे सर्वांना समृद्ध करतोस.
धायोभिर्वा यो युज्येभिरर्कैर्विद्युन्न दविद्योत्स्वेभिः शुष्मैः । शर्धो वा यो मरुतां ततक्ष ऋभुर्न त्वेषो रभसानो अद्यौत्
तो वेगवान घोड्यांशी किंवा स्तोत्रांशी जुळतो, विजेसारखा चमकतो, आपल्या प्रखर शक्तींनी झंकारतो; किंवा जेव्हा त्याने मरुतांचा समूह कारागिरासारखा घडवला, तेव्हा तो बलवान आणि वेगवान तेजाने प्रकट होतो.