य इमे उभे अहनी पुर एत्यप्रयुच्छन् । स्वाधीर्देवः सविता
स्वतःच्या इच्छेने चालणारा सविता देव, दिवस आणि रात्र यांच्या सुरुवातीला नेहमीच पुढे येतो.
य इमा विश्वा जातान्याश्रावयति श्लोकेन । प्र च सुवाति सविता
तो आपल्या स्तोत्रांनी ही सर्व सृष्टी जाहीर करतो; सविता निर्माण करतो आणि देतो.
अच्छा वद तवसं गीर्भिराभि स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम्
आपल्या शब्दांनी बलवान पर्जन्याचे गुणगान कर, नम्रतेने त्याची स्तुती कर; तो गर्जणारा वृषभ नेहमीच उदार आहे, तो वनस्पतींमध्ये बीज ठेवतो.
वि वृक्षान्हन्त्युत हन्ति रक्षसो विश्वं बिभाय भुवनं महावधात् । उतानागा ईषते वृष्ण्यावतो यत्पर्जन्य स्तनयन्हन्ति दुष्कृतः
तो झाडे तोडतो, राक्षसांचा नाश करतो; त्याच्या मोठ्या शक्तीने सगळ्या जगाला भीती वाटते; पर्जन्य गर्जतो तेव्हा निष्पापही घाबरतात आणि वाईट लोकांचा नाश होतो.
रथीव कशयाश्वाँ अभिक्षिपन्नाविर्दूतान्कृणुते वर्ष्याँ अह । दूरात्सिंहस्य स्तनथा उदीरते यत्पर्जन्यः कृणुते वर्ष्यं नभः
रथवान जसा आपल्या घोड्यांना चाबकाने पुढे लावतो, तसा तो पाऊस पाठवतो; सिंहाच्या गर्जनेप्रमाणे दूरवरून आवाज येतो, जेव्हा पर्जन्य आकाशात पाऊस पाडतो.
प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति
वारे वाहतात, वीज चमकते, वनस्पती जागृत होतात, आकाश पाऊस पाडते; पर्जन्य पृथ्वीवर बीज टाकतो तेव्हा साऱ्या जगासाठी अन्न निर्माण होते.
यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ
ज्याच्या आज्ञेने पृथ्वी वाकते, ज्याच्या आज्ञेने पाय असलेली जनावरे हलतात, ज्याच्या आज्ञेने सर्व प्रकारच्या वनस्पती वाढतात—हे पर्जन्य, आम्हाला मोठे रक्षण दे.
दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः
हे मरुतांनो, आमच्यासाठी आकाशातून पाऊस द्या, बलवान अश्वाच्या धारांनी पृथ्वी ओला करा; वडिलासारख्या असुरांनो, जवळ या आणि पाणी शिंपा.
अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः
गर्जना कर, वीज कडाडव, बीज ठेव; आपल्या रथाने पाण्याभोवती फिर; खोल, भरपूर आणि खाली असलेले पाणी बाहेर काढ—मेघांतील सर्व प्रवाह एकत्र येऊ देत.
महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः
मोठा कुंभ ओता, वाहत्या नद्या पुढे जाऊ देत; तूपासारखे आकाश आणि पृथ्वी भरून टाक—गायींसाठी उत्तम पाणी मिळू दे.
यत्पर्जन्य कनिक्रदत्स्तनयन्हंसि दुष्कृतः । प्रतीदं विश्वं मोदते यत्किं च पृथिव्यामधि
हे पर्जन्य, जेव्हा तू गर्जतोस आणि वीज कडाडवतोस, वाईट लोकांचा नाश करतोस; तेव्हा पृथ्वीवर जे काही आहे ते सर्व आनंदी होते.
अवर्षीर्वर्षमुदु षू गृभायाकर्धन्वान्यत्येतवा उ । अजीजन ओषधीर्भोजनाय कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम्
तू पाऊस पाडलास, वीज पकडलीस, शेतं हलवलीस आणि पुढे गेला; तू अन्नासाठी वनस्पती निर्माण केल्यास—लोकांना कोणती बुद्धी दिलीस?
बळित्था पर्वतानां खिद्रं बिभर्षि पृथिवि । प्र या भूमिं प्रवत्वति मह्ना जिनोषि महिनि
पृथ्वी, तूं डोंगरांमध्ये बलवान झाली आहेस, लहान-मोठ्या सर्वांना पोटात धरतेस. आपल्या महानतेने तूं विशालतेवर विजय मिळवतेस, मोठेपणात नेहमी जिंकतेस.
स्तोमासस्त्वा विचारिणि प्रति ष्टोभन्त्यक्तुभिः । प्र या वाजं न हेषन्तं पेरुमस्यस्यर्जुनि
हे भ्रमण करणाऱ्या पृथ्वी, तुझ्यासाठी स्तुतीचे गीते गातात; जसे घोडे बक्षिसासाठी हिणकस करतात, तसेच सर्वजण तुझ्या कृपेची आस धरतात, हे तेजस्विनी.
दृळ्हा चिद्या वनस्पतीन्क्ष्मया दर्धर्ष्योजसा । यत्ते अभ्रस्य विद्युतो दिवो वर्षन्ति वृष्टयः
तुझ्या सामर्थ्याने पृथ्वीवरचे अगदी मजबूत झाडेसुद्धा तूं मोडून काढतेस; जेव्हा तुझ्या मेघातून वीज चमकते आणि आकाशातून पाऊस पडतो.
प्र सम्राजे बृहदर्चा गभीरं ब्रह्म प्रियं वरुणाय श्रुताय । वि यो जघान शमितेव चर्मोपस्तिरे पृथिवीं सूर्याय
सम्राट वरुण यांना, गूढ आणि प्रिय असं हे मोठं स्तोत्र अर्पण करतो; ज्यांनी, चर्मकारासारखे, पृथ्वीला सूर्याकरिता पसरवलं आहे.
वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजमर्वत्सु पय उस्रियासु । हृत्सु क्रतुं वरुणो अप्स्वग्निं दिवि सूर्यमदधात्सोममद्रौ
वनांमध्ये त्यांनी आकाश पसरवलं, वेगवानांना बळ दिलं, गायींना दूध दिलं; हृदयात वरुणांनी बुद्धी दिली, पाण्यात अग्नी, आकाशात सूर्य, आणि सोमामध्ये वज्र ठेवला.
नीचीनबारं वरुणः कवन्धं प्र ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम् । तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वृष्टिर्व्युनत्ति भूम
वरुणांनी पृथ्वी आणि आकाश यांच्या मध्ये लोंबकळणारे ढग आणि गुहा सोडली; त्या द्वारे, सर्व जगाचा राजा होऊन, तो पावसाच्या रूपाने धान्यासारखा पृथ्वीवर वर्षाव करतो.
उनत्ति भूमिं पृथिवीमुत द्यां यदा दुग्धं वरुणो वष्ट्यादित् । समभ्रेण वसत पर्वतासस्तविषीयन्तः श्रथयन्त वीराः
वरुण जेव्हा दूध वाहायला सांगतात, तेव्हा तो पृथ्वी, रुंद भूमी आणि आकाश उंचावतो; ढगासोबत पर्वत राहतात, बलवान वीरांसारखे फूटतात.
इमामू ष्वासुरस्य श्रुतस्य महीं मायां वरुणस्य प्र वोचम् । मानेनेव तस्थिवाँ अन्तरिक्षे वि यो ममे पृथिवीं सूर्येण
आता मी या प्रसिद्ध असुर वरुणाची ही मोठी माया सांगतो; जणू मोजमाप घेऊन आकाशात उभा राहून, त्याने सूर्याने पृथ्वीला व्यापले आहे.
इमामू नु कवितमस्य मायां महीं देवस्य नकिरा दधर्ष । एकं यदुद्ना न पृणन्त्येनीरासिञ्चन्तीरवनयः समुद्रम्
आता या बुद्धिमान देवाची मोठी माया कुणीही जिंकू शकले नाही; जेव्हा सर्व नद्या एकत्र वाहून, आपलं पाणी एक समुद्रात ओततात.
अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदमिद्भ्रातरं वा । वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत्सीमागश्चकृमा शिश्रथस्तत्
आर्यमन, वरुण, मित्र, मित्र किंवा भाऊ, किंवा नेहमीचा सोबती, किंवा वरुणाचं आश्रय—आपण काही चूक केली असेल, ती आम्ही कबूल करतो.
कितवासो यद्रिरिपुर्न दीवि यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म । सर्वा ता वि ष्य शिथिरेव देवाधा ते स्याम वरुण प्रियासः
फसवणूक करणारा असो, शत्रू असो, अंधारात असो, सत्यात असो, किंवा अज्ञानात असो—जशी काही चूक असो, त्या सर्व दोषांपासून आम्ही मुक्त होऊ, आणि देवा, वरुणा, तुझ्या प्रिय होऊ.
इन्द्राग्नी यमवथ उभा वाजेषु मर्त्यम् । दृळ्हा चित्स प्र भेदति द्युम्ना वाणीरिव त्रितः
इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही दोघेही माणसाला स्पर्धेत मदत करता; अगदी कठीण गोष्टीसुद्धा तुमच्या तेजाने तो पार करतो, जसा त्रिताने आपल्या वाणीने केलं.
या पृतनासु दुष्टरा या वाजेषु श्रवाय्या । या पञ्च चर्षणीरभीन्द्राग्नी ता हवामहे
ज्या युद्धात जिंकता येत नाही, ज्या स्पर्धेत कीर्ती मिळते, ज्या पाच जमातींचं रक्षण करतात—इंद्र आणि अग्नी, आम्ही त्यांना हाक मारतो.
तयोरिदमवच्छवस्तिग्मा दिद्युन्मघोनोः । प्रति द्रुणा गभस्त्योर्गवां वृत्रघ्न एषते
त्या दोघांचं हे तेज, वीजेसारखं तीक्ष्ण, दानशूरांचं आहे; वृत्स्राचा संहार करणारा आपल्या हातांनी गायींकडे येतो.
ता वामेषे रथानामिन्द्राग्नी हवामहे । पती तुरस्य राधसो विद्वांसा गिर्वणस्तमा
इंद्र आणि अग्नी यांच्या रथांना मी मागतो, त्यांना हाक मारतो; मोठ्या संपत्तीचे स्वामी, ज्ञानी, आणि गायकांमध्ये सर्वात जास्त स्तुत्य.
ता वृधन्तावनु द्यून्मर्ताय देवावदभा । अर्हन्ता चित्पुरो दधेऽंशेव देवावर्वते
हे दोघे वाढत वाढत, माणसासाठी दिवसांचं रक्षण करतात, देवांसारखे; ते योग्य आहेत, आणि ते किल्ले देवांसाठी वाटतात, जणू भाग वाटावं तसं.
एवेन्द्राग्निभ्यामहावि हव्यं शूष्यं घृतं न पूतमद्रिभिः । ता सूरिषु श्रवो बृहद्रयिं गृणत्सु दिधृतमिषं गृणत्सु दिधृतम्
म्हणून इंद्र आणि अग्नी यांना आम्ही मोठं हवन अर्पण करतो, शुद्ध तुपासारखं, दगडांनी पिळलेलं; त्यांना, श्रेष्ठांमध्ये, कीर्ती, मोठी संपत्ती आणि अन्न मिळो, जे स्तुती करतात त्यांना मिळो.
प्र वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत् । प्र शर्धाय प्रयज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे
तुमच्या भावना महाविष्णू आणि पर्वतावर जन्मलेल्या, नेहमी गतीमान असलेल्या मरुतांकडे जावोत; त्या सैन्याकडे, यज्ञासाठी योग्य असणाऱ्याकडे, सुख देणाऱ्याकडे, बळशाली, वरदान देणारा, वेगवान आणि सामर्थ्यशाली यांच्याकडे जावोत.