अनु यदीं मरुतो मन्दसानमार्चन्निन्द्रं पपिवांसं सुतस्य । आदत्त वज्रमभि यदहिं हन्नपो यह्वीरसृजत्सर्तवा उ
मरुतगण आनंदाने सोमरस प्यायला आवडणाऱ्या इंद्राची स्तुती करत होते, तेव्हा त्याने वज्र उचलून सर्पाचा वध केला आणि मोठ्या पाण्यांना सोडून दिले.
उत ब्रह्माणो मरुतो मे अस्येन्द्रः सोमस्य सुषुतस्य पेयाः । तद्धि हव्यं मनुषे गा अविन्ददहन्नहिं पपिवाँ इन्द्रो अस्य
पुरोहितांसह मरुतगणही इंद्राने उत्तम प्रकारे पिळलेला सोम प्यावा अशी इच्छा करतात; कारण हेच ते हव्य आहे जे त्याने माणसांसाठी मिळवले—त्याने सर्पाचा वध केला आणि सोम प्याला.
आद्रोदसी वितरं वि ष्कभायत्संविव्यानश्चिद्भियसे मृगं कः । जिगर्तिमिन्द्रो अपजर्गुराणः प्रति श्वसन्तमव दानवं हन्
तेव्हा इंद्राने पृथ्वी आणि आकाश दूर केले, भीतीने थरथरणाऱ्यांनाही जणू काही वन्यातील प्राणी असावेत तसे; निर्भयपणे त्याने गर्जणाऱ्या दानवाचा वध केला.
अध क्रत्वा मघवन्तुभ्यं देवा अनु विश्वे अददुः सोमपेयम् । यत्सूर्यस्य हरितः पतन्तीः पुरः सतीरुपरा एतशे कः
मग सर्व देवांनी आपल्या इच्छेने, दानशूर इंद्रा, तुला सोम पिण्याचा अधिकार दिला, जेव्हा सूर्याच्या हिरव्या घोड्यांनी तुझ्या आज्ञेने पुढे वाटचाल केली.
नव यदस्य नवतिं च भोगान्साकं वज्रेण मघवा विवृश्चत् । अर्चन्तीन्द्रं मरुतः सधस्थे त्रैष्टुभेन वचसा बाधत द्याम्
दानशूर इंद्राने वज्राच्या सहाय्याने जेव्हा त्याच्या नव्वद आणि नऊ किल्ल्यांना एकत्र फोडले, तेव्हा मरुतगण सभेत इंद्राची त्रैष्टुभ स्तोत्रांनी स्तुती करून अंधार दूर लोटतात.
सखा सख्ये अपचत्तूयमग्निरस्य क्रत्वा महिषा त्री शतानि । त्री साकमिन्द्रो मनुषः सरांसि सुतं पिबद्वृत्रहत्याय सोमम्
मित्रासाठी मित्रत्वाने, अग्नीने आपल्या इच्छेने तीनशे महिषांचा भक्षण केला; इंद्राने माणसांसह तीन संमेलनांत वृत्स्रवधासाठी सोम प्याला.
त्री यच्छता महिषाणामघो मास्त्री सरांसि मघवा सोम्यापाः । कारं न विश्वे अह्वन्त देवा भरमिन्द्राय यदहिं जघान
दानशूर इंद्राने अहित नको म्हणून तीनशे महिषे आणि तीन संमेलनातील सोम घेतला, तेव्हा सर्व देवांनी पुरोहिताला बोलावले, जसे इंद्राने सर्पाचा वध केला तेव्हा केले होते.
उशना यत्सहस्यैरयातं गृहमिन्द्र जूजुवानेभिरश्वैः । वन्वानो अत्र सरथं ययाथ कुत्सेन देवैरवनोर्ह शुष्णम्
जेव्हा उशनाने बलशाली घोड्यांसह तुला, इंद्रा, आपल्या घरी आणले, तेव्हा तूही उत्सुक घोड्यांसह आला; तिथे, कुत्सासह आणि देवांसह मिळून, तू त्यांचे रक्षण केलेस आणि शुष्णाचा नाश केला.
प्रान्यच्चक्रमवृहः सूर्यस्य कुत्सायान्यद्वरिवो यातवेऽकः । अनासो दस्यूँरमृणो वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचः
तू कुत्सासाठी सूर्याचे चाक पुढे फिरवलेस, त्याला एकटा प्रवास करण्यासाठी नवी वाट उघडलीस; तू नाक नसलेल्या दस्यूंचा वध केला आणि वाईट बोलणाऱ्यांना त्यांच्या घरातून हाकललेस.
स्तोमासस्त्वा गौरिवीतेरवर्धन्नरन्धयो वैदथिनाय पिप्रुम् । आ त्वामृजिश्वा सख्याय चक्रे पचन्पक्तीरपिबः सोममस्य
गायींच्या हंबरण्यासारख्या स्तोत्रांनी तुझी वाढ झाली, इंद्रा; वैदथिनासाठी तू पिप्रूचा पराभव केला. ऋजिश्वानाने तुला मित्र केले, आणि तू, ज्ञानी, त्याच्या भागांचे शिजवले आणि त्याचा सोम प्यालास.
नवग्वासः सुतसोमास इन्द्रं दशग्वासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । गव्यं चिदूर्वमपिधानवन्तं तं चिन्नरः शशमाना अप व्रन्
नवग्वांनी सोम पिळून इंद्राची स्तुती केली; दशग्वांनीही त्याची स्तोत्रांनी पूजा केली. जरी गवळी माळ झाकलेली असली तरी, तीही, इच्छित असताना, त्यांनी त्याच्यासाठी उघडली, हे पुरुषांनो.
कथो नु ते परि चराणि विद्वान्वीर्या मघवन्या चकर्थ । या चो नु नव्या कृणवः शविष्ठ प्रेदु ता ते विदथेषु ब्रवाम
दानशूरा, तुझे पराक्रम जाणून मी ते कसे सांगू? आणि तू, बलवान, आता कोणते नवे महान कार्य करशील? ते आता स्पर्धेत जाहीर कर.
एता विश्वा चकृवाँ इन्द्र भूर्यपरीतो जनुषा वीर्येण । या चिन्नु वज्रिन्कृणवो दधृष्वान्न ते वर्ता तविष्या अस्ति तस्याः
हे इंद्रा, हे सर्व महान कार्ये तू केलीस, जन्म आणि सामर्थ्यात सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ; वज्राने जे धाडसी कृत्ये केलीस, त्याला तुझ्या सामर्थ्याची सर कोणीही करू शकत नाही.
इन्द्र ब्रह्म क्रियमाणा जुषस्व या ते शविष्ठ नव्या अकर्म । वस्त्रेव भद्रा सुकृता वसूयू रथं न धीरः स्वपा अतक्षम्
इंद्रा, तुझ्यासाठी रचली जाणारी स्तोत्रे स्वीकार; तू केलेली नवी महान कार्ये, बलशाली, तीही. जसा कुशल कारागीर सुंदर वस्त्र तयार करतो, तसा ज्ञानी पुरुष धनासाठी तुझ्यासाठी रथ तयार करतो.
क्व स्य वीरः को अपश्यदिन्द्रं सुखरथमीयमानं हरिभ्याम् । यो राया वज्री सुतसोममिच्छन्तदोको गन्ता पुरुहूत ऊती
तो वीर कुठे आहे, ज्याने इंद्राला, त्याच्या सुंदर रथात दोन घोड्यांनी सहज प्रवास करताना पाहिले? तो वज्रधारी, जो सोमरसाची इच्छा करतो, दानशूराच्या घरी अनेकांच्या बोलावण्यावर येतो.
अवाचचक्षं पदमस्य सस्वरुग्रं निधातुरन्वायमिच्छन् । अपृच्छमन्याँ उत ते म आहुरिन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम
मी त्या उच्चार करणाऱ्याचा मार्ग शोधला, धनदात्याच्या सामर्थ्यवान आसनाची इच्छा केली; मी इतरांना विचारले, आणि त्यांनी सांगितले: 'आम्ही, पुरुषांनो, शोधून इंद्राला मिळवले.'
प्र नु वयं सुते या ते कृतानीन्द्र ब्रवाम यानि नो जुजोषः । वेददविद्वाञ्छृणवच्च विद्वान्वहतेऽयं मघवा सर्वसेनः
हे इंद्रा, आम्ही सोम पिळताना तुझी केलेली आणि आम्हाला आवडलेली कृत्ये सांगतो. ज्ञानी माणूस ती जाणतो, अज्ञानी फक्त ऐकतो; हा उदार, सर्व सैन्यांचा स्वामी, ती सर्व कृत्ये पेलतो.
स्थिरं मनश्चकृषे जात इन्द्र वेषीदेको युधये भूयसश्चित् । अश्मानं चिच्छवसा दिद्युतो वि विदो गवामूर्वमुस्रियाणाम्
इंद्रा, तू जन्मापासूनच आपले मन दृढ केलेस; एकट्यानेच, सज्ज होऊन, अनेकांशी लढायला उभा राहिलास. तुझ्या शक्तीने दगडही फोडलास आणि भक्तांसाठी गायींचे मोकळे क्षेत्र उघडलेस.
परो यत्त्वं परम आजनिष्ठाः परावति श्रुत्यं नाम बिभ्रत् । अतश्चिदिन्द्रादभयन्त देवा विश्वा अपो अजयद्दासपत्नीः
जेव्हा तू दूर, उच्च स्थळी जन्मलास आणि तिथे प्रसिद्ध नाव धारण केलेस, तेव्हा तिथूनच देवतांनाही तुझी भीती वाटू लागली; तू सगळ्या पाण्यांवर आणि दस्यूंच्या स्त्रियांवर विजय मिळवला.
तुभ्येदेते मरुतः सुशेवा अर्चन्त्यर्कं सुन्वन्त्यन्धः । अहिमोहानमप आशयानं प्र मायाभिर्मायिनं सक्षदिन्द्रः
इंद्रा, तुझ्यासाठी हे कृपावंत मरुत गातात, सोम अर्पण करतात, आणि द्रव ओततात. तू आपल्या मायांनी, लपून बसलेल्या कपटी सर्पाला ठार केलेस.
वि षू मृधो जनुषा दानमिन्वन्नहन्गवा मघवन्संचकानः । अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यदवर्तयो मनवे गातुमिच्छन्
हे उदार इंद्रा, तुझ्या जन्माने तू शत्रूंना पांगवलेस, गायी मिळवण्यासाठी संपत्ती एकत्र केलीस. तिथेच, जेव्हा तू दस्यू नमुचिचे डोके वळवलेस, तेव्हा मनूसाठी मार्ग खुला केलास.
युजं हि मामकृथा आदिदिन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । अश्मानं चित्स्वर्यं वर्तमानं प्र चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः
इंद्रा, त्या वेळी तू मला आपल्या कार्यात सामील केलेस, दस्यू नमुचिचे डोके फोडलेस. तेजस्वी आणि फिरणारा दगडही तू मरुतांसाठी प्रकट केलास, जणू दोन जगांची रचना केलीस.
स्त्रियो हि दास आयुधानि चक्रे किं मा करन्नबला अस्य सेनाः । अन्तर्ह्यख्यदुभे अस्य धेने अथोप प्रैद्युधये दस्युमिन्द्रः
दस्यूने स्त्रियांसारखी शस्त्रे बनवली; त्याच्या दुर्बल सैन्याने माझे काय वाईट करणार? त्याच्या गायी आत लपवलेल्या होत्या, पण इंद्राने युद्धासाठी धाव घेतले आणि दस्यूचा नाश केला.
समत्र गावोऽभितोऽनवन्तेहेह वत्सैर्वियुता यदासन् । सं ता इन्द्रो असृजदस्य शाकैर्यदीं सोमासः सुषुता अमन्दन्
इथे सर्वत्र गायी एकत्र हंबरत होत्या, जेव्हा त्या वासरांपासून वेगळ्या झाल्या. इंद्राने आपल्या सामर्थ्याने त्या पुन्हा एकत्र आणल्या, जेव्हा उत्तमपणे पिळलेले सोम त्याला आनंद देत होते.
यदीं सोमा बभ्रुधूता अमन्दन्नरोरवीद्वृषभः सादनेषु । पुरंदरः पपिवाँ इन्द्रो अस्य पुनर्गवामददादुस्रियाणाम्
जेव्हा पिंगट, हलवलेले सोम त्याला आनंद देत होते, तेव्हा वृषभाने आसनांमध्ये गर्जना केली. नगरांचा संहार करणाऱ्या इंद्राने, पिऊन, भक्तांना गायी परत दिल्या.
भद्रमिदं रुशमा अग्ने अक्रन्गवां चत्वारि ददतः सहस्रा । ऋणंचयस्य प्रयता मघानि प्रत्यग्रभीष्म नृतमस्य नृणाम्
हे अग्नि, रुशमांनी चार हजार गायी दान केल्या, हे खरोखर शुभ आहे. ऋण फेडणाऱ्या उदार माणसासाठी आम्ही, सर्वात उदार पुरुषाच्या भेटी स्वीकारल्या.
सुपेशसं माव सृजन्त्यस्तं गवां सहस्रै रुशमासो अग्ने । तीव्रा इन्द्रमममन्दुः सुतासोऽक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाः
हे अग्नि, रुशमा लोक हजारो गायींसह सुंदर भेट पाठवतात. तीव्र सोमांनी इंद्राला आनंद दिला, परितक्म्या दिवशीच्या पहाटे.
औच्छत्सा रात्री परितक्म्या याँ ऋणंचये राजनि रुशमानाम् । अत्यो न वाजी रघुरज्यमानो बभ्रुश्चत्वार्यसनत्सहस्रा
परितक्म्या ही रात्र उजळली, जेव्हा रुशमांच्या राजा ऋणंचय उपस्थित होता. वेगवान घोड्यासारखा, तपकिरी रंगाचा त्याने चार हजार मिळवले.
चतुःसहस्रं गव्यस्य पश्वः प्रत्यग्रभीष्म रुशमेष्वग्ने । घर्मश्चित्तप्तः प्रवृजे य आसीदयस्मयस्तम्वादाम विप्राः
हे अग्नि, आम्ही रुशमांकडून चार हजार गायी आणि जनावरे स्वीकारली. अगदी तापवलेली पात्रही, जी ठेवली होती, आम्ही ज्ञानी ती त्यांचीच म्हणून जाहीर करतो.
इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन्
इंद्रा, जो मध्यभागी उभा राहून विजयासाठी प्रयत्न करतो, त्याच्या रथासाठी तू मार्ग तयार करतोस. गवळ्याने कळपातील गायी वेगळ्या केल्यासारखा, तो अखंड राहून, सर्वांत पुढे विजयासाठी जातो.