इदाह्नः पीतिमुत वो मदं धुर्न ऋते श्रान्तस्य सख्याय देवाः । ते नूनमस्मे ऋभवो वसूनि तृतीये अस्मिन्सवने दधात
आज मी तुमचे पान आणि आनंद मागतो, हे देवांनो, मैत्रीसाठी, श्रमाशिवाय नाही; म्हणून, हे ऋभू, या तिसऱ्या सोमयागात आमच्यासाठी संपत्ती ठेवा.
ऋभुर्विभ्वा वाज इन्द्रो नो अच्छेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात । इदा हि वो धिषणा देव्यह्नामधात्पीतिं सं मदा अग्मता वः
ऋभू, विभ्वान, वाज आणि इंद्र आमच्या या यज्ञाला रत्न घेऊन येवोत; कारण आज दिव्य धीषणा देवीने पान तयार केले आहे, तो आनंद तुमच्यापर्यंत पोहोचो.
विदानासो जन्मनो वाजरत्ना उत ऋतुभिरृभवो मादयध्वम् । सं वो मदा अग्मत सं पुरंधिः सुवीरामस्मे रयिमेरयध्वम्
हे कुशल आरंभ करणारे, बक्षिसासाठी आणि सामर्थ्यासाठी जन्मलेले, ऋभूहो, ऋतूंच्या काळात आनंद करा. तुमचा उत्साह एकत्र येऊ द्या, तुमची दानशूरता एकत्रित होऊ द्या, आम्हाला पराक्रमी पुत्र द्या आणि आमच्यावर संपत्तीची कृपा करा.
अयं वो यज्ञ ऋभवोऽकारि यमा मनुष्वत्प्रदिवो दधिध्वे । प्र वोऽच्छा जुजुषाणासो अस्थुरभूत विश्वे अग्रियोत वाजाः
हे ऋभूहो, हा यज्ञ तुमच्यासाठीच तयार केला आहे, जो तुम्ही माणसांमध्ये उंच स्थानी स्थापला आहे. तुम्ही स्तुतीसाठी उत्सुक आहात; सर्व श्रेष्ठ बक्षिसे आता तुमचीच झाली आहेत.
अभूदु वो विधते रत्नधेयमिदा नरो दाशुषे मर्त्याय । पिबत वाजा ऋभवो ददे वो महि तृतीयं सवनं मदाय
तुमच्यासाठी, दान करणाऱ्यांसाठी, हा खजिना वेगळा ठेवला आहे, भक्तासाठी, माणसासाठी. प्या, ऋभूहो, बक्षिसे तुम्हाला दिली आहेत; तिसरे सवन तुमच्या आनंदासाठी अर्पण केले आहे.
आ वाजा यातोप न ऋभुक्षा महो नरो द्रविणसो गृणानाः । आ वः पीतयोऽभिपित्वे अह्नामिमा अस्तं नवस्व इव ग्मन्
या, बक्षिसे घेऊन या, ऋभूंसारखे, हे पराक्रमी, धनदाते, लोकांनी ज्यांची स्तुती केली आहे. या, तुमच्या पानासाठी, दिवसांच्या आनंदासाठी; जणू काही सूर्यास्ताला नव्याने आलेले असे हे उपस्थित आहेत.
आ नपातः शवसो यातनोपेमं यज्ञं नमसा हूयमानाः । सजोषसः सूरयो यस्य च स्थ मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः
शक्तीच्या संततीनो, या, या यज्ञाजवळ या, नम्रतेने बोलावलेले. एकत्र येऊन, तेजस्वीजनांनो, आणि जे तुमच्यासोबत आहेत, मधुर सोम प्या, खजिना घेऊन आणि इंद्रासह.
सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः । अग्रेपाभिरृतुपाभिः सजोषा ग्नास्पत्नीभी रत्नधाभिः सजोषाः
इंद्र आणि वरुणासोबत एकत्र येऊन सोम प्या; गायकांनो, मरुतांसोबत एकत्र प्या. श्रेष्ठांसोबत, ऋतूंचे रक्षण करणाऱ्यांसोबत, देवपत्नींसोबत, खजिना देणाऱ्यांसोबत एकत्र प्या.
सजोषस आदित्यैर्मादयध्वं सजोषस ऋभवः पर्वतेभिः । सजोषसो दैव्येना सवित्रा सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः
आदित्यांसोबत एकत्र येऊन आनंद घ्या; ऋभूहो, पर्वतांसोबत एकत्र व्हा. दैवी सवितासोबत, खजिना वाहणाऱ्या नद्यांसोबत एकत्र व्हा.
ये अश्विना ये पितरा य ऊती धेनुं ततक्षुरृभवो ये अश्वा । ये अंसत्रा य ऋधग्रोदसी ये विभ्वो नरः स्वपत्यानि चक्रुः
जे अश्विन आहेत, जे वडील आहेत, जे सहाय्यक आहेत, जे ऋभूहो गायी घडविल्या, जे घोडा तयार केला, जे दोन रथ वेगवेगळे बनवले, आणि जे कुशल पुरुष उत्तम कार्य करतात.
ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तं पुरुक्षुम् । ते अग्रेपा ऋभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गृणन्ति
जे गायी, घोडे, पराक्रमी पुत्र आणि विपुल संपत्ती देतात, ते श्रेष्ठ ऋभू आमच्यावर कृपा करो, आणि जे गायकांना देखील दान देतात.
नापाभूत न वोऽतीतृषामानिःशस्ता ऋभवो यज्ञे अस्मिन् । समिन्द्रेण मदथ सं मरुद्भिः सं राजभी रत्नधेयाय देवाः
या यज्ञात तुम्ही कधीच कमी पडला नाही, काहीही उल्लंघन केले नाही, किंवा दोष दिला गेला नाही, हे ऋभूहो. इंद्रासोबत, मरुतांसोबत, राजांसोबत एकत्र येऊन, देवांनो, खजिना देण्यासाठी आनंद करा.
इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना ऋभवो माप भूत । अस्मिन्हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्विन्द्रमनु वो मदासः
इथे या, शक्तीच्या संततीनो, सौधन्व वंशातील ऋभूहो, अनुपस्थित राहू नका. कारण या सवनात तुमच्यासाठी खजिना मिळणार आहे, आणि तुमचा उत्साह इंद्रासोबत आहे.
आगन्नृभूणामिह रत्नधेयमभूत्सोमस्य सुषुतस्य पीतिः । सुकृत्यया यत्स्वपस्यया चँ एकं विचक्र चमसं चतुर्धा
इथे ऋभूंचा खजिना आला आहे, उत्तम प्रकारे दाबलेल्या सोमाचे पान झाले आहे. कौशल्य आणि समजूतदारपणाने, तुम्ही एक पात्र चार भागांत विभागले.
व्यकृणोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्यब्रवीत । अथैत वाजा अमृतस्य पन्थां गणं देवानामृभवः सुहस्ताः
तुम्ही ते पात्र चार भागांत विभागले, मित्रा, 'शिका' असे तुम्ही सांगितले. मग, बक्षिसे घेणाऱ्यांनो, तुम्ही अमरत्वाचा मार्ग सापडला, ऋभूहो, कुशल हस्तांनी, देवांच्या समूहात.
किम्मयः स्विच्चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र । अथा सुनुध्वं सवनं मदाय पात ऋभवो मधुनः सोम्यस्य
हे पात्र मातीचे होते का, जे तुम्ही कौशल्याने चार भागांत विभागले? आता सवन दाबा, ऋभूहो, आनंदासाठी मधुर सोम प्या.
शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम् । शच्या हरी धनुतरावतष्टेन्द्रवाहावृभवो वाजरत्नाः
कौशल्याने तुम्ही वडीलांना पुन्हा तरुण केले, कौशल्याने देवपानासाठी पात्र तयार केले. कौशल्यानेच तुम्ही इंद्राच्या रथासाठी दोन घोडे बनवले, हे ऋभूहो, बक्षिसे घेणारे.
यो वः सुनोत्यभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनं मदाय । तस्मै रयिमृभवः सर्ववीरमा तक्षत वृषणो मन्दसानाः
जो तुम्हांसाठी दिवसेंदिवस तीव्र सवन दाबतो, त्याला, ऋभूहो, तुम्ही पराक्रमी पुत्रांनी युक्त असा संपत्ती द्या, हे बलशाली, आनंद देणारे.
प्रातः सुतमपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते । समृभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखीँर्याँ इन्द्र चकृषे सुकृत्या
तू सकाळी दाबलेला सोम प्यायला, हे हरयश्व इंद्रा; मध्यान्हाचे सवन फक्त तुझ्यासाठी आहे. ऋभूंसोबत, खजिना देणाऱ्यांसोबत, मित्रा, कौशल्याने केलेल्या कृतीप्रमाणे प्या.
ये देवासो अभवता सुकृत्या श्येना इवेदधि दिवि निषेद । ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवतामृतासः
जे देव कौशल्याने, गरुडासारखे, आकाशात स्थिर झाले, ते, हे शक्तीच्या संतती, सौधन्व वंशातील ऋभूहो, अमर होऊन आम्हाला खजिना द्या.
यत्तृतीयं सवनं रत्नधेयमकृणुध्वं स्वपस्या सुहस्ताः । तदृभवः परिषिक्तं व एतत्सं मदेभिरिन्द्रियेभिः पिबध्वम्
तिसऱ्या सोमयज्ञावेळी, तुम्ही कुशलतेने आणि चांगल्या हातांनी केलेली समृद्धीची देणगी, हे ऋभू, तुमच्यासाठी शुद्ध करण्यात आली आहे. आता या ठिकाणी, तुमच्या सामर्थ्याने आणि आनंदाने, हे प्या.
अनश्वो जातो अनभीशुरुक्थ्यो रथस्त्रिचक्रः परि वर्तते रजः । महत्तद्वो देव्यस्य प्रवाचनं द्यामृभवः पृथिवीं यच्च पुष्यथ
घोड्यांशिवाय, लगामांशिवाय जन्मलेला, तरीही स्तुतीस पात्र असा, तीन चाकांचा रथ आकाशात फिरतो; हे ऋभू, हेच तुमचं मोठं आणि दिव्य वचन आहे, कारण तुम्ही आकाश आणि पृथ्वी दोन्हीचे पालन करता.
रथं ये चक्रुः सुवृतं सुचेतसोऽविह्वरन्तं मनसस्परि ध्यया । ताँ ऊ न्वस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा ऋभवो वेदयामसि
ज्यांनी उत्तम, योग्य मार्गदर्शन असलेला, मनापेक्षाही वेगवान असा रथ तयार केला, त्यांच्यासाठीच या यज्ञातील सोमाचा प्याला आहे; हे ऋभू, आम्ही तुमच्यासाठी हा विजय जाहीर करतो.
तद्वो वाजा ऋभवः सुप्रवाचनं देवेषु विभ्वो अभवन्महित्वनम् । जिव्री यत्सन्ता पितरा सनाजुरा पुनर्युवाना चरथाय तक्षथ
हे ऋभू, देवांमध्ये तुमचं हे प्रसिद्ध वचन आणि मोठेपण आहे: जेव्हा तुम्ही तरुण असताना, तुमच्या वडिलांना पुन्हा तरुणपण दिलं आणि त्यांना चालण्यासाठी सक्षम केलं.
एकं वि चक्र चमसं चतुर्वयं निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिः । अथा देवेष्वमृतत्वमानश श्रुष्टी वाजा ऋभवस्तद्व उक्थ्यम्
तुमच्या बुद्धीने, एक पात्र चार बनवलं, आणि कातड्यातून गाय घडवली; मग देवांमध्ये तुम्ही अमरत्व मिळवलं—हे ऋभू, हेच तुमचं स्तुत्य कृत्य आहे.
ऋभुतो रयिः प्रथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यमजीजनन्नरः । विभ्वतष्टो विदथेषु प्रवाच्यो यं देवासोऽवथा स विचर्षणिः
ऋभूंचं धन सुरुवातीपासूनच सर्वात प्रसिद्ध आहे, सामर्थ्याने ओळखलं जातं, जे माणसांनी निर्माण केलं; विभ्वाचं कार्य सभांमध्ये सांगावं, ज्याला देवांनी राखलं—तो लोकांत ज्ञानी आहे.
स वाज्यर्वा स ऋषिर्वचस्यया स शूरो अस्ता पृतनासु दुष्टरः । स रायस्पोषं स सुवीर्यं दधे यं वाजो विभ्वाँ ऋभवो यमाविषुः
तो विजयी घोडा आहे, वाणीने ज्ञानी ऋषी आहे, रणात अडगळीला न घाबरणारा वीर आहे; तोच समृद्धी आणि मोठं सामर्थ्य देतो, ज्याला विभ्वा, ऋभू आणि वाज यांनी प्रेरणा दिली.
श्रेष्ठं वः पेशो अधि धायि दर्शतं स्तोमो वाजा ऋभवस्तं जुजुष्टन । धीरासो हि ष्ठा कवयो विपश्चितस्तान्व एना ब्रह्मणा वेदयामसि
तुमच्यावर सर्वश्रेष्ठ आणि तेजस्वी रूप ठेवण्यात आलं आहे—हे ऋभू आणि वाज, ही स्तुती स्वीकारा; कारण तुम्ही बुद्धिमान, ऋषी आणि दूरदर्शी आहात—या स्तोत्राने आम्ही तुम्हाला ओळखतो.
यूयमस्मभ्यं धिषणाभ्यस्परि विद्वांसो विश्वा नर्याणि भोजना । द्युमन्तं वाजं वृषशुष्ममुत्तममा नो रयिमृभवस्तक्षता वयः
तुम्ही सर्व जाणणारे, आम्हाला आणि आमच्या प्रेरित विचारांना सर्व उत्तम सुखं द्या; हे ऋभू, आमच्यासाठी तेजस्वी, बलशाली, श्रेष्ठ संपत्ती आणि टिकणारी ताकद घडवा.
इह प्रजामिह रयिं रराणा इह श्रवो वीरवत्तक्षता नः । येन वयं चितयेमात्यन्यान्तं वाजं चित्रमृभवो ददा नः
इथेच आम्हाला संतती द्या, इथेच संपत्ती द्या, इथेच वीरता असलेली कीर्ती घडवा; ज्यामुळे आम्ही इतरांपेक्षा पुढे जाऊ—हे ऋभू, आम्हाला अद्भुत सामर्थ्य द्या.