सुवीरस्ते जनिता मन्यत द्यौरिन्द्रस्य कर्ता स्वपस्तमो भूत् । य ईं जजान स्वर्यं सुवज्रमनपच्युतं सदसो न भूम
आकाशाने स्वतःला तुझ्या वीरत्वाचा जनक समजले, हे इंद्र; सर्वश्रेष्ठ कुशलाने तुला घडवले, ज्याने सूर्य निर्माण केला, बलवान वज्र दिला, आणि अढळ आधार दिला.
य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः
तोच एकटाच दोन जग विस्तारतो, लोकांचा राजा, अनेकदा हाक दिलेला इंद्र; सर्व देव त्याच्या सत्यात आनंद मानतात, आणि उदार देवाच्या दानात रमतात.
सत्रा सोमा अभवन्नस्य विश्वे सत्रा मदासो बृहतो मदिष्ठाः । सत्राभवो वसुपतिर्वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः
सर्व सोम त्याचे झाले, सर्व आनंददायक पेये त्या महानाचे; तू संपत्ती देणाऱ्यांचा स्वामी झाला, हे इंद्र, सर्व लोकांना वाटण्यासाठी.
त्वमध प्रथमं जायमानोऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः । त्वं प्रति प्रवत आशयानमहिं वज्रेण मघवन्वि वृश्चः
तू जन्मल्यापासूनच, हे इंद्र, सर्व लोकांना वाटलेस; आणि तू, हे दानशूर, वज्राने मार्गात पडलेल्या महाशत्रूला छेदलेस.
सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृषभं सुवज्रम् । हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः
मी बलवान, पराक्रमी, महान, अमर्याद वृषभ, उत्तम वज्रधारी इंद्र याला आधार दिला आहे; ज्याने वृत्राचा वध केला, विजय मिळवला, दान दिले, आणि संपत्तीने परिपूर्ण असा माघव आहे.
अयं वृतश्चातयते समीचीर्य आजिषु मघवा शृण्व एकः । अयं वाजं भरति यं सनोत्यस्य प्रियासः सख्ये स्याम
हा निवडलेला माघव योग्यतेने वागतो, तोच युद्धात ऐकतो; हा विजय मिळवतो, जे हवे ते साधतो—त्याच्या मैत्रीत आपण त्याला प्रिय होऊ दे.
अयं शृण्वे अध जयन्नुत घ्नन्नयमुत प्र कृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युमिन्द्रो विश्वं दृळ्हं भयत एजदस्मात्
हा जिंकताना ऐकू येतो, मारताना देखील; हा युद्धाने गायी सोडवतो. जेव्हा इंद्राचा राग खरा ठरतो, तेव्हा जे काही मजबूत आहे ते त्याच्यापासून थरथरते आणि दूर होते.
समिन्द्रो गा अजयत्सं हिरण्या समश्विया मघवा यो ह पूर्वीः । एभिर्नृभिर्नृतमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश्च वस्वः
इंद्राने गायी मिळवल्या, सोने मिळवले, घोडे मिळवले—माघव, ज्याच्याकडे पुष्कळ आहे; या वीर पुरुषांसह तो संपत्ती वाटतो, आणि धन गोळा करतो.
कियत्स्विदिन्द्रो अध्येति मातुः कियत्पितुर्जनितुर्यो जजान । यो अस्य शुष्मं मुहुकैरियर्ति वातो न जूत स्तनयद्भिरभ्रैः
इंद्र आपल्या आईपेक्षा किती पुढे आहे? वडिलांपेक्षा, ज्यांनी त्याला जन्म दिला, किती पुढे आहे? तो वारंवार आपली शक्ती उचलतो, जशी गडगडाटी वाऱ्याने ढग हलतात.
क्षियन्तं त्वमक्षियन्तं कृणोतीयर्ति रेणुं मघवा समोहम् । विभञ्जनुरशनिमाँ इव द्यौरुत स्तोतारं मघवा वसौ धात्
माघवा, तू नाश पावणारे अजर बनवतोस; तू धुळीचा गोंधळ उडवतोस. जसा आकाश वीजेने फाटतो, तसा माघवा, उपासकाला धन दे.
अयं चक्रमिषणत्सूर्यस्य न्येतशं रीरमत्ससृमाणम् । आ कृष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति त्वचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ
याने सूर्याचे चाक फिरवले; प्रवाही मार्ग चालू केला. काळोख ओढून घेत, आपल्या क्षेत्राच्या मुळाशी असलेली त्वचा गिळतो.
असिक्न्यां यजमानो न होता
असिक्नीमध्ये यजमान होत्र्यासारखा असतो.
गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वृषणं वाजयन्तः । जनीयन्तो जनिदामक्षितोतिमा च्यावयामोऽवते न कोशम्
गायी मिळवण्यासाठी ज्ञानी इंद्राकडे मैत्रीसाठी येतात, घोड्यांसाठी, बलासाठी वृषभाचे स्तवन करतात; संततीसाठी, संततीचा दाता, न फसणारा, आपण त्याला मदतीसाठी खजिना हलवावा तसा जागृत करूया.
त्राता नो बोधि ददृशान आपिरभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम् । सखा पिता पितृतमः पितॄणां कर्तेमु लोकमुशते वयोधाः
रक्षण करणारा, पाहणारा, मदतीला येणारा, प्रसिद्ध, शत्रूंचा नाश करणारा, सोमपान करणारा, मित्र, पिता, सर्वात उत्तम पिता, दीर्घायुष्य इच्छिणाऱ्यासाठी आपण जग निर्माण करूया.
सखीयतामविता बोधि सखा गृणान इन्द्र स्तुवते वयो धाः । वयं ह्या ते चकृमा सबाध आभिः शमीभिर्महयन्त इन्द्र
मित्र हो, मदतीला ये, इंद्रा, आम्ही तुझे स्तवन करतो, गायकाला आयुष्य दे; कारण या स्तोत्रांनी आम्ही तुला महान केले, या ऋचांनी, इंद्रा, तू अधिक गौरवशाली हो.
स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः
इंद्र, माघव, स्तुत्य आहे—जेव्हा तो एकट्याने अनेक वृत्रांचा नाश करतो, अपराजित; त्याचा गायक त्याला प्रिय असतो, ज्याच्या संरक्षणात ना देव, ना माणसे अडथळा आणू शकतात.
एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत्सत्या चर्षणीधृदनर्वा । त्वं राजा जनुषां धेह्यस्मे अधि श्रवो माहिनं यज्जरित्रे
असा माघव, व्यापकदृष्टी इंद्र आमच्यासाठी खरी कृत्ये करो, लोकांचा आधार, अचूक; सर्व सृष्टींचा राजा, आम्हा गायकासाठी कीर्ती, मोठा यश आमच्यावर ठेव.
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः
आता स्तुत्य, इंद्रा, आता गाण्यात, तू गायकासाठी नद्यांसारखे धन ओत; तुझ्यासाठी, हरिव, नवे स्तोत्र तयार केले आहे—समजूतदारपणे, आम्ही नेहमी रथाचे साथीदार होऊया.
अयं पन्था अनुवित्तः पुराणो यतो देवा उदजायन्त विश्वे । अतश्चिदा जनिषीष्ट प्रवृद्धो मा मातरममुया पत्तवे कः
हा मार्ग जुना आणि चाललेला आहे, ज्यातून सर्व देव जन्मले; याच्यापासूनच बलवान जन्मावा—कोणीही आईला तिच्या मार्गापासून दूर नेऊ नये.
नाहमतो निरया दुर्गहैतत्तिरश्चता पार्श्वान्निर्गमाणि । बहूनि मे अकृता कर्त्वानि युध्यै त्वेन सं त्वेन पृच्छै
मी त्या मार्गाने जाणार नाही—तो कठीण आहे, जड आहे; मी बाजूने जाईन, मधून नाही. अनेक गोष्टी मी केल्या, करायच्या आहेत; मी तुझ्याशी लढेन, तुझी विचारपूस करेन.
परायतीं मातरमन्वचष्ट न नानु गान्यनु नू गमानि । त्वष्टुर्गृहे अपिबत्सोममिन्द्रः शतधन्यं चम्वोः सुतस्य
तो आपल्या निघून जाणाऱ्या आईकडे पाहतो, पण गायींच्या मागे जात नाही, त्यांच्यामागे जात नाही. त्वष्टृच्या घरी, इंद्राने शंभर प्रवाह असलेला सोम, चम्वूने पिळलेला, पिला.
किं स ऋधक्कृणवद्यं सहस्रं मासो जभार शरदश्च पूर्वीः । नही न्वस्य प्रतिमानमस्त्यन्तर्जातेषूत ये जनित्वाः
त्या सामर्थ्याने त्याने काय साधले? त्याने हजार मिळवले, आणि अनेक शरद ऋतू आधी घेतले. कारण त्याच्या तोडचा कोणी नाही, ना जन्मलेल्यांत, ना जन्मायच्यांत.
अवद्यमिव मन्यमाना गुहाकरिन्द्रं माता वीर्येणा न्यृष्टम् । अथोदस्थात्स्वयमत्कं वसान आ रोदसी अपृणाज्जायमानः
त्याच्या आईने त्याला लपवून ठेवले, जणू काही तो बोलण्यासही नको असा आहे असे समजून. पण तो स्वतःच्या सामर्थ्याने, स्वतःच्या तेजात न्हालेला, उभा राहिला आणि जन्म घेताच आकाश व पृथ्वी दोन्ही व्यापून टाकली.
एता अर्षन्त्यललाभवन्तीरृतावरीरिव संक्रोशमानाः । एता वि पृच्छ किमिदं भनन्ति कमापो अद्रिं परिधिं रुजन्ति
या स्त्रिया जणू पती न मिळालेल्या, दुःखी होऊन रडत आहेत, आणि सत्याचे पालन करणाऱ्या प्रमाणे हाका मारत आहेत. त्यांना विचार, हे काय आहे, त्या काय बोलत आहेत, पाण्यांपैकी कोण दगडाचा अडथळा फोडतो?
किमु ष्विदस्मै निविदो भनन्तेन्द्रस्यावद्यं दिधिषन्त आपः । ममैतान्पुत्रो महता वधेन वृत्रं जघन्वाँ असृजद्वि सिन्धून्
ही पाणी त्याच्यासाठी कोणते गुपित बोलतात? त्या इंद्रावर दोष ठेवायचे ठरवतात. माझ्या मुलाने मोठ्या प्रहाराने वृत्राचा वध केला आणि नद्या सोडून दिल्या.
ममच्चन त्वा युवतिः परास ममच्चन त्वा कुषवा जगार । ममच्चिदापः शिशवे ममृड्युर्ममच्चिदिन्द्रः सहसोदतिष्ठत्
मीसुद्धा तुला सोडून दिले, तरुणीने तुला टाकले, मीही तुला काठीवर झोपलेला सोडला. पाण्यांनीही त्या बाळासाठी चांगले व्हावे म्हणून तुला सोडले, आणि इंद्रही आपल्या सामर्थ्याने उभा राहिला.
ममच्चन ते मघवन्व्यंसो निविविध्वाँ अप हनू जघान । अधा निविद्ध उत्तरो बभूवाञ्छिरो दासस्य सं पिणग्वधेन
मित्रा, तुझे जबडेही तुटले, तुझा खालचा जबडा मारला गेला; मग वरचा जबडा फोडला गेला आणि तो दासाचा डोके बनला, प्रहाराने चिरडला गेला.
गृष्टिः ससूव स्थविरं तवागामनाधृष्यं वृषभं तुम्रमिन्द्रम् । अरीळ्हं वत्सं चरथाय माता स्वयं गातुं तन्व इच्छमानम्
गायीने तुझ्या घरी एक बलवान, जिंकता न येणारा, पराक्रमी वृषभ म्हणजे इंद्र जन्माला घातला; आईने आपल्या वासराला मोकळे फिरावे म्हणून स्वतःच त्याला सोडण्याची इच्छा केली.
उत माता महिषमन्ववेनदमी त्वा जहति पुत्र देवाः । अथाब्रवीद्वृत्रमिन्द्रो हनिष्यन्सखे विष्णो वितरं वि क्रमस्व
तरीही आई त्या महिषाच्या मागे गेली, आणि हे देव तुला, पुत्रा, सोडून गेले; मग इंद्र, वृत्राचा वध करायला निघाला तेव्हा म्हणाला: 'मित्र विष्णू, तू पुढे पाऊल टाक आणि मार्ग खुला कर.'
कस्ते मातरं विधवामचक्रच्छयुं कस्त्वामजिघांसच्चरन्तम् । कस्ते देवो अधि मार्डीक आसीद्यत्प्राक्षिणाः पितरं पादगृह्य
कोणाने तुझ्या आईला विधवा केले? कोण तुला मारायचे ठरवत होते जेव्हा तू फिरत होतास? कोणता देव, मारुत, तुझ्यासोबत होता, जेव्हा तू पित्याचा पाय धरून त्याला खाली फेकलेस?