त इन्न्वस्य मधुमद्विविप्र इन्द्रस्य शर्धो मरुतो य आसन् । येभिर्वृत्रस्येषितो विवेदामर्मणो मन्यमानस्य मर्म
तेच मधुर, ज्ञानी इंद्राचे मरुतांचे सैन्य आहे, जे उपस्थित होते; ज्यांच्या मदतीने, तुझ्या प्रेरणेने, त्याने वॄत्राच्या गर्विष्ठ शरीराचे सांधे शोधले.
मनुष्वदिन्द्र सवनं जुषाणः पिबा सोमं शश्वते वीर्याय । स आ ववृत्स्व हर्यश्व यज्ञैः सरण्युभिरपो अर्णा सिसर्षि
माणसासारखा, इंद्रा, सोमपानात आनंद मान, नेहमी वाढणाऱ्या सामर्थ्यासाठी सोम प्या; इथे ये, वेगवान घोड्यांवर, यज्ञांसह, सहाय्यकांसह, तू वाहणाऱ्या पाण्यांना दूर कर.
त्वमपो यद्ध वृत्रं जघन्वाँ अत्याँ इव प्रासृजः सर्तवाजौ । शयानमिन्द्र चरता वधेन वव्रिवांसं परि देवीरदेवम्
तू जेव्हा वॄत्राचा नाश केला, तेव्हा पाण्यांना जणू शर्यतीच्या घोड्यांसारखे सोडलेस; इंद्रा, तुझ्या शस्त्राने, तू चालणाऱ्यांनाही आणि स्थिर असणाऱ्यांनाही मारलेस, देवांना देवरहितांपासून दूर केलंस.
यजाम इन्नमसा वृद्धमिन्द्रं बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । यस्य प्रिये ममतुर्यज्ञियस्य न रोदसी महिमानं ममाते
आपण नम्रतेने त्या महान, उंच, कधीही न वृद्ध होणाऱ्या, तरुण इंद्राची पूजा करतो; ज्याच्या प्रिय, यज्ञासाठी योग्य असलेल्या महानतेला आकाश आणि पृथ्वीही धरू शकत नाहीत.
इन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि व्रतानि देवा न मिनन्ति विश्वे । दाधार यः पृथिवीं द्यामुतेमां जजान सूर्यमुषसं सुदंसाः
इंद्राची कृत्ये किती महान आणि विविध आहेत! सर्व देव त्याच्या आज्ञा मोडत नाहीत. ज्याने बुद्धीने पृथ्वी आणि आकाश धारण केले, सूर्य आणि उषा निर्माण केली, तोच इंद्र.
अद्रोघ सत्यं तव तन्महित्वं सद्यो यज्जातो अपिबो ह सोमम् । न द्याव इन्द्र तवसस्त ओजो नाहा न मासाः शरदो वरन्त
इंद्रा, तुझे सामर्थ्य खोटे नाही, ते सत्य आहे. तू नुकताच जन्मलास आणि लगेच सोमपान केलेस. तुझ्या सामर्थ्याची मर्यादा आकाश, दिवस, महिने किंवा वर्षे यांना गाठता येत नाही.
त्वं सद्यो अपिबो जात इन्द्र मदाय सोमं परमे व्योमन् । यद्ध द्यावापृथिवी आविवेशीरथाभवः पूर्व्यः कारुधायाः
इंद्रा, तू जन्मताच, आनंदासाठी, सर्वोच्च आकाशात सोमपान केलेस. जेव्हा तू आकाश आणि पृथ्वीच्या प्रदेशात प्रवेश केलास, तेव्हा ऋषींच्या कार्यासाठी प्राचीन झाला.
अहन्नहिं परिशयानमर्ण ओजायमानं तुविजात तव्यान् । न ते महित्वमनु भूदध द्यौर्यदन्यया स्फिग्या क्षामवस्थाः
तू, सामर्थ्यवान इंद्रा, पाण्याभोवती पडलेल्या सर्पाचा वध केलास. तुझ्या महानतेला आकाशही तोलू शकले नाही, आणि दुसऱ्याच्या मदतीने तू पृथ्वीला स्थिर केलेस.
यज्ञो हि त इन्द्र वर्धनो भूदुत प्रियः सुतसोमो मियेधः । यज्ञेन यज्ञमव यज्ञियः सन्यज्ञस्ते वज्रमहिहत्य आवत्
इंद्रा, तुझ्यासाठी यज्ञ वाढवणारा ठरला आहे, आणि तुला प्रिय असलेला सोम आनंद देतो. यज्ञानेच, यज्ञप्रिय इंद्रा, यज्ञाचे रक्षण कर; यज्ञानेच तू वज्र मिळवून सर्पाचा नाश केलास.
यज्ञेनेन्द्रमवसा चक्रे अर्वागैनं सुम्नाय नव्यसे ववृत्याम् । य स्तोमेभिर्वावृधे पूर्व्येभिर्यो मध्यमेभिरुत नूतनेभिः
यज्ञाच्या मदतीने, लोकांनी इंद्राला जवळ आणले. तो जुने, मधले आणि नवे स्तोत्रे ऐकून वाढला आहे. आपण त्याला आपल्या नवीन कृपेने वळवूया.
विवेष यन्मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः । अंहसो यत्र पीपरद्यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते
माझ्या प्रेरणेने जेव्हा मी इंद्रासाठी हे जुने स्तोत्र रचले, तेव्हा संकटातून जसे तू आम्हाला वाचवतोस, तसेच तुला हाक देणारे दोघेही, जणू नौकेत बसलेले, तुझी मदत मागतात.
आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहा सेक्तेव कोशं सिसिचे पिबध्यै । समु प्रिया आववृत्रन्मदाय प्रदक्षिणिदभि सोमास इन्द्रम्
त्याचा कलश 'स्वाहा'ने भरून ओसंडून वाहतो, जणू प्यायला प्याल्यात ओतले आहे. प्रियजन आनंदासाठी एकत्र आले आहेत, सोमांनी इंद्राला उजवीकडून वेढले आहे.
न त्वा गभीरः पुरुहूत सिन्धुर्नाद्रयः परि षन्तो वरन्त । इत्था सखिभ्य इषितो यदिन्द्रा दृळ्हं चिदरुजो गव्यमूर्वम्
अगदी खोल नदी किंवा पर्वत, जरी त्यांनी तुला वेढले तरी, इंद्रा, तुला रोखू शकत नाहीत. मित्रांच्या इच्छेने, तू दगडासारखी मजबूत कुंपण फोडून गायींनी भरलेली मोकळी जागा मिळवलीस.
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्
या स्पर्धेत आपण उदार इंद्राला हाक मारूया, जो पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि विजय मिळवतो. तो मदतीसाठी ऐकतो, युद्धात शत्रूंचा नाश करतो आणि संपत्ती जिंकतो.
प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते
त्या दोन्ही नद्या, जणू पर्वतांच्या कुशीत धाव घेतात, मोकळ्या घोड्यांसारख्या आनंदाने धावतात. दोन उजळ गायी आपल्या वासरासाठी जशा धावतात, तशा विपाशा आणि शुतुद्री पोषक पाण्याने वाहतात.
इन्द्रेषिते प्रसवं भिक्षमाणे अच्छा समुद्रं रथ्येव याथः । समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे
इंद्राच्या प्रेरणेने, मार्ग शोधत, तुम्ही दोघी समुद्राकडे रथासारख्या धावत जाता. लाटा उसळत, एकमेकांशी स्पर्धा करत, एक दुसरीला मागे टाकते, ओ उजळ नद्या.
अच्छा सिन्धुं मातृतमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म । वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती
आम्ही सर्वांत मायाळू सिंधू नदीकडे आलो, आणि विशाल, शुभ विपाशा नदीकडेही. दोन मातांसारख्या, वासराला जवळ घेणाऱ्या, तुम्ही एकाच मार्गाने एकत्र वाहता.
एना वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवकृतं चरन्तीः । न वर्तवे प्रसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति
तुमच्या पाण्याने आम्ही तृप्त होतो, आणि देवांनी तयार केलेल्या मार्गाने वाहतो. प्रवाह एकदा सुरू झाला की वळत नाही—कवी तुम्हा नद्यांना कोणत्या हेतूने हाक मारतो?
रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः
सोमासाठी मी बोलतोय, ओ धर्मनिष्ठ नद्या, माझ्या वाणीत आनंद घ्या आणि क्षणभर या. मी, कुशिकाचा पुत्र, मोठ्या स्तुतीने सिंधूला हाक मारतो, कृपा मागतो.
इन्द्रो अस्माँ अरदद्वज्रबाहुरपाहन्वृत्रं परिधिं नदीनाम् । देवोऽनयत्सविता सुपाणिस्तस्य वयं प्रसवे याम उर्वीः
इंद्राने आपल्या वज्रबळाने आमच्यासाठी मार्ग मोकळा केला; त्याने नद्यांचा अडथळा असलेला वृत्राचा नाश केला. देव सविता, सुंदर हातांनी, आम्हाला पुढे नेतो—त्याच्या प्रेरणेने आम्ही विस्तीर्ण भूमीवर जातो.
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः
इंद्राचे हे शौर्य नेहमी सांगावे लागेल—ज्या वेळी त्याने सर्प फोडला. त्याने वज्राने भोवती असणाऱ्याचा नाश केला, आणि पाण्याला वाहण्यासाठी वाट मिळाली.
एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते
हे गायक, तुझे हे शब्द व्यर्थ जाऊ नयेत; तुझ्या स्तुती अनेक पिढ्यांपर्यंत पोहोचल्या आहेत. कवी, आमचे स्तोत्र स्वीकार, आणि तुझ्या कृपेपासून कोणीही आपल्याला दूर करू नये.
ओ षु स्वसारः कारवे शृणोत ययौ वो दूराद् अनसा रथेन । नि षू नमध्वम् भवता सुपारा अधोअक्षाः सिन्धवः स्रोत्याभिः
बहिणींनो, कारवाचे ऐका, जो दूरवरून गाडी आणि रथ घेऊन आला आहे; वाकून जा, ओ नद्यांनो, ओलांडायला सोप्या व्हा, आणि तुमच्या प्रवाहांनी रथाच्या चाकाखाली खाली झोका.
आ ते कारो शृणवामा वचाꣳसि ययाथ दूराद् अनसा रथेन । नि ते नꣳसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते
कारवा, तुझ्या बोलण्याकडे आम्ही लक्ष देऊ, कारण तू दूरवरून गाडी आणि रथ घेऊन आला आहेस; आम्ही तुझ्यासमोर वाकू, जशी स्त्री प्रियकरासाठी फुलते, जशी कन्या तरुणासाठी सजते, तसे नेहमी तुझ्यासाठी.
यद् अङ्ग त्वा भरताः सꣳतरेयुर् गव्यन् ग्राम इषित इन्द्रजूतः । अर्षाद् अह प्रसवः सर्गतक्त आ वो वृणे सुमतिꣳ यज्ञियानाम्
हे इन्द्राच्या कृपेने, जर भरत लोक आपली गायींसह नदी पार करत असतील, तर तो प्रवाह सहज वाहू दे. मी तुमच्यासाठी त्या यज्ञाला योग्य असलेल्या लोकांची चांगली कृपा मागतो.
अतारिषुर् भरता गव्यवः सम् अभक्त विप्रः सुमतिꣳ नदीनाम् । प्र पिन्वध्वम् इषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वꣳ यात शीभम्
भरत लोक आपल्या गायींसह नदी पार गेले आहेत; ज्ञानी पुरुषाने नद्यांची चांगली कृपा वाटून दिली आहे. तुम्ही सर्व नद्या, भरभरून वहा, वरदान द्या; तुमचे पात्र भरून वाहू द्या आणि सुखाने पुढे जा.
उद् व ऊर्मिः शम्या हन्त्व् आपो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनम् आरताम्
तुमच्यासाठी लाट शांतपणे उंच होऊ द्या; हे पाण्यांनो, बंधने सोडा. तुमच्या जोरामुळे कोणालाही दुखापत किंवा त्रास होऊ देऊ नका; कोणतीही आपत्ती येऊ देऊ नका.
इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे
इंद्राने किल्ले फोडून दासांचा नाश केला, आपली ताकद दाखवून शत्रूंना पांगवले. तो दयाळू असून धन देतो. प्रार्थनेने प्रेरित होऊन, स्वतःची शक्ती वाढवत, उदार इंद्राने आकाश आणि पृथ्वी दोन्ही भरून टाकली.
मखस्य ते तविषस्य प्र जूतिमियर्मि वाचममृताय भूषन् । इन्द्र क्षितीनामसि मानुषीणां विशां दैवीनामुत पूर्वयावा
तुझ्या यज्ञासाठी आणि सामर्थ्यासाठी मी अमृतासारखी सुंदर स्तुती अर्पण करतो. इंद्रा, तू मानवांमध्ये आणि देवांमध्ये, तसेच पूर्वजांमध्येही सर्वांचा स्वामी आहेस.
इन्द्रो वृत्रमवृणोच्छर्धनीतिः प्र मायिनाममिनाद्वर्पणीतिः । अहन्व्यंसमुशधग्वनेष्वाविर्धेना अकृणोद्राम्याणाम्
इंद्राने वृत्राचा नाश करण्याचे ठरवले, कपटी आणि गर्विष्ठांचा संहार केला. जंगलात अडथळा आणणाऱ्यांना मारून, गायी शोधणाऱ्यांसाठी उघड्या केल्या.