प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत
सप्त होत्रांचे तेज प्राचीन काळापासून उजळले, जणू आईच्या कुशीत, दूधात ते जळत होते. तो उदार देव दिवसेंदिवस डोळे मिटत नाही, कारण तो बलाढ्याच्या उदरातून जन्मला तेव्हापासून.
अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे
शत्रूंना पराभूत करणारे, मरुतांसारखे पुढे जाणारे, ब्रह्माचा पहिला पुत्र, हे सर्वांना माहीत आहे. तेजस्वी प्रार्थना कुशिकांनी केली; प्रत्येकाने आपल्या घरात अग्नी प्रज्वलित केला.
यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम्
आज या यज्ञात, आम्ही भक्तीने तुला, ज्ञानी होत्रा, निवडले आहे; तू येथे ये. स्थिरतेने, उत्तम आहुतींनी, जाणून-समजून, सोमाकडे ये.
इच्छन्ति त्वा सोम्यासः सखायः सुन्वन्ति सोमं दधति प्रयांसि । तितिक्षन्ते अभिशस्तिं जनानामिन्द्र त्वदा कश्चन हि प्रकेतः
सोमप्रिय, तुझे मित्र तुला इच्छितात; ते सोम पिळतात आणि आहुती तयार करतात. ते लोकांच्या निंदेला सहन करतात; इंद्रा, तुझ्याशिवाय कोणीही खरा ज्ञानी नाही.
न ते दूरे परमा चिद्रजांस्या तु प्र याहि हरिवो हरिभ्याम् । स्थिराय वृष्णे सवना कृतेमा युक्ता ग्रावाणः समिधाने अग्नौ
तुझ्यापासून दूर असं काहीच नाही; हे हरीयुक्त, आपल्या घोड्यांसह पुढे ये. या बलाढ्य वृषभासाठी या आहुती तयार केल्या आहेत, दगड बांधले आहेत, अग्नी प्रज्वलित केला आहे.
इन्द्रः सुशिप्रो मघवा तरुत्रो महाव्रातस्तुविकूर्मिरृघावान् । यदुग्रो धा बाधितो मर्त्येषु क्व त्या ते वृषभ वीर्याणि
इंद्र, सुंदर दाढीचा, दानशूर, बलवान, मोठ्या सैन्याचा नेता, पराक्रमी—जेव्हा तू, रौद्र, माणसांत रोखला जातोस, वृषभा, तुझे शौर्य कुठे असते?
त्वं हि ष्मा च्यावयन्नच्युतान्येको वृत्रा चरसि जिघ्नमानः । तव द्यावापृथिवी पर्वतासोऽनु व्रताय निमितेव तस्थुः
फक्त तूच अचल गोष्टी हलवतोस; तू वृत्रांचा नाश करत हिंडतोस. तुझे नियम जणू आकाश-पृथ्वी आणि पर्वतांना स्थिर ठेवतात.
उताभये पुरुहूत श्रवोभिरेको दृळ्हमवदो वृत्रहा सन् । इमे चिदिन्द्र रोदसी अपारे यत्संगृभ्णा मघवन्काशिरित्ते
हे बहुप्रसिद्धा, केवळ तुझ्या कीर्तीनेच तू किल्ला फोडला, वृत्राचा संहार केला. हे इंद्रा, ही दोन विशाल जगंही तू आपल्या मालकीसारखी पकडलीस, दानशूरा.
प्र सू त इन्द्र प्रवता हरिभ्यां प्र ते वज्रः प्रमृणन्नेतु शत्रून् । जहि प्रतीचो अनूचः पराचो विश्वं सत्यं कृणुहि विष्टमस्तु
इंद्रा, तुझे हरी घोडे उतारावर सोड; तुझा वज्र शत्रूंना चिरडत जावो. सर्व दिशांनी येणाऱ्यांना पराभूत कर, सत्य विजयी होवो, असत्य नष्ट होवो.
यस्मै धायुरदधा मर्त्यायाभक्तं चिद्भजते गेह्यं सः । भद्रा त इन्द्र सुमतिर्घृताची सहस्रदाना पुरुहूत रातिः
ज्याला तू, माणसा, जीवन दिलेस, त्याला न दिलेला भागही घरात मिळतो. तुझी कृपा, इंद्रा, तूपासारखी शुभ आहे; हे बहुप्रसिद्धा, तुझे दान हजारपट आहे.
सहदानुं पुरुहूत क्षियन्तमहस्तमिन्द्र सं पिणक्कुणारुम् । अभि वृत्रं वर्धमानं पियारुमपादमिन्द्र तवसा जघन्थ
हे बहुप्रसिद्धा, बलाढ्य शत्रू, दडपणारा, इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्याने चिरड; शत्रूंची गोंधळ उडव. वाढणाऱ्या, फुगणाऱ्या वृत्रावर, इंद्रा, तू आपल्या सामर्थ्याने पाय नसलेल्याला हरवलेस.
नि सामनामिषिरामिन्द्र भूमिं महीमपारां सदने ससत्थ । अस्तभ्नाद्द्यां वृषभो अन्तरिक्षमर्षन्त्वापस्त्वयेह प्रसूताः
इंद्रा, तुझ्या स्तोत्रांनी तू पृथ्वीला, विशाल व असीम, वासासाठी स्थिर केलेस. वृषभाने आकाश व मध्यप्रदेश थांबवले; तुझ्या आज्ञेने पाणी येथे वाहू लागले.
अलातृणो वल इन्द्र व्रजो गोः पुरा हन्तोर्भयमानो व्यार । सुगान्पथो अकृणोन्निरजे गाः प्रावन्वाणीः पुरुहूतं धमन्तीः
वलाने, गायींचे कुंपण, इंद्रा, ओलांडता येत नव्हते; मारणाऱ्याच्या भीतीने तो मागे हटला. तू मार्ग सुकर केलेस, गायी सोडवल्यास, आणि गायकांनी, हे बहुप्रसिद्धा, तुझी स्तुती केली.
एको द्वे वसुमती समीची इन्द्र आ पप्रौ पृथिवीमुत द्याम् । उतान्तरिक्षादभि नः समीक इषो रथीः सयुजः शूर वाजान्
इंद्रा, तू एकट्याने दोन्ही समृद्ध पृथ्वी व आकाश भरलेस; त्यांना विस्तारलेस. आणि मध्यप्रदेशातून, हे वीर, आम्हाला संपत्ती, जुळवलेली रथं आणि बक्षिसे दे.
दिशः सूर्यो न मिनाति प्रदिष्टा दिवेदिवे हर्यश्वप्रसूताः । सं यदानळध्वन आदिदश्वैर्विमोचनं कृणुते तत्त्वस्य
सूर्य ठरवलेल्या दिशा ओलांडत नाही; दिवसेंदिवस हरी घोडे जुळवले जातात. जेव्हा ते मार्गावर एकत्र येतात, तेव्हा तो घोड्यांसह आपले मुक्ती साधतो.
दिदृक्षन्त उषसो यामन्नक्तोर्विवस्वत्या महि चित्रमनीकम् । विश्वे जानन्ति महिना यदागादिन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि
उषा पाहण्यासाठी, रात्रीच्या आगमनावेळी, तेजस्विनीचे महान, अद्भुत रूप ते पाहतात. त्याच्या महानतेने, सर्वांना माहीत होते, इंद्राचे असंख्य शुभ कर्म.
महि ज्योतिर्निहितं वक्षणास्वामा पक्वं चरति बिभ्रती गौः । विश्वं स्वाद्म सम्भृतमुस्रियायां यत्सीमिन्द्रो अदधाद्भोजनाय
महान तेज हृदयात ठेवले आहे; गायी पिकलेले दूध घेऊन फिरते. सर्व मधुर अन्न काळ्या गायीमध्ये साठवले आहे, जेव्हा इंद्राने जीवनरस अन्नासाठी ठेवला.
इन्द्र दृह्य यामकोशा अभूवन्यज्ञाय शिक्ष गृणते सखिभ्यः । दुर्मायवो दुरेवा मर्त्यासो निषङ्गिणो रिपवो हन्त्वासः
इंद्रा, किल्ले मजबूत कर; यज्ञासाठी, स्तुती करणाऱ्यांसाठी, मित्रांसाठी व्यवस्था कर. दुष्ट, वाईट माणसे, शस्त्रधारी शत्रू, त्यांचा नाश होवो.
सं घोषः शृण्वेऽवमैरमित्रैर्जही न्येष्वशनिं तपिष्ठाम् । वृश्चेमधस्ताद्वि रुजा सहस्व जहि रक्षो मघवन्रन्धयस्व
शत्रूंच्या आवाजासारखा गजर ऐकू येतो आहे; हे मघवन्, त्या जाळणाऱ्या, भक्षण करणाऱ्या शत्रूला ठार कर. खाली असलेल्या शत्रूला फोडून टाक, जोराने त्याचा नाश कर, आणि त्या राक्षसाचा संहार कर.
उद्वृह रक्षः सहमूलमिन्द्र वृश्चा मध्यं प्रत्यग्रं शृणीहि । आ कीवतः सललूकं चकर्थ ब्रह्मद्विषे तपुषिं हेतिमस्य
हे इंद्रा, त्या राक्षसाला मुळासकट उपटून टाक, त्याच्या मध्यभागी छेद करून ऐक. ब्रह्मद्वेष्टा असलेल्या, शस्त्राच्या ज्वाळेने जळणाऱ्या त्या लपून बसलेल्या शत्रूला तू पळवून लावलेस.
स्वस्तये वाजिभिश्च प्रणेतः सं यन्महीरिष आसत्सि पूर्वीः । रायो वन्तारो बृहतः स्यामास्मे अस्तु भग इन्द्र प्रजावान्
कल्याणासाठी आणि वेगवान घोड्यांसह तू आम्हाला पुढे ने, जसे तू पूर्वी अनेक आशीर्वाद दिलेस. आम्ही मोठ्या संपत्तीचे लाभार्थी होऊ दे; इंद्रा, आम्हाला भाग्य आणि संतती लाभू दे.
आ नो भर भगमिन्द्र द्युमन्तं नि ते देष्णस्य धीमहि प्ररेके । ऊर्व इव पप्रथे कामो अस्मे तमा पृण वसुपते वसूनाम्
हे इंद्रा, आम्हाला तेजस्वी भाग्य दे; तुझ्या उदार कृपेची आम्ही इच्छा करतो. आमच्या इच्छा विस्तृत शेतासारख्या वाढू देत; हे धनाच्या अधिपती, आमच्या इच्छा पूर्ण कर आणि आम्हाला श्रीमंती मिळू दे.
इमं कामं मन्दया गोभिरश्वैश्चन्द्रवता राधसा पप्रथश्च । स्वर्यवो मतिभिस्तुभ्यं विप्रा इन्द्राय वाहः कुशिकासो अक्रन्
ही इच्छा गायींनी, घोड्यांनी आणि तेजस्वी दानांनी पूर्ण कर, आणि ती सर्वत्र पसरू दे. कुशिक ऋषींनी त्यांच्या भक्तीने, विचारांनी, तुझ्यासाठी, हे इंद्रा, यज्ञ केले आहेत.
आ नो गोत्रा दर्दृहि गोपते गाः समस्मभ्यं सनयो यन्तु वाजाः । दिवक्षा असि वृषभ सत्यशुष्मोऽस्मभ्यं सु मघवन्बोधि गोदाः
हे गायींचे रक्षण करणाऱ्या, आमच्यासाठी गोठ्यांचे दरवाजे उघड, गायी आमच्याकडे येऊ देत, आणि बक्षिसेही मिळू दे. तू आकाशात वसणारा, बलशाली, सत्य सामर्थ्य असणारा वृषभ आहेस; हे मघवन्, आम्हाला गायींचे ज्ञान दे.
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्
या स्पर्धेत आपण मघवंत इंद्राचे आवाहन करू, तो पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ आहे, आणि विजयी बक्षिसांचा दाता आहे. तो युद्धात मदतीला तत्पर, शत्रूंचा संहार करणारा, आणि संपत्तीचा जिंकणारा आहे.
शासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद्विद्वाँ ऋतस्य दीधितिं सपर्यन् । पिता यत्र दुहितुः सेकमृञ्जन्सं शग्म्येन मनसा दधन्वे
अग्नी कन्येच्या संततीवर आदेश देतो, जाणणारा, तो सत्याच्या तेजाचे पूजन करतो. जिथे वडील कन्येच्या प्रवाहाला शुद्ध करतो, तिथे तो दृढ मनाने त्याची स्थापना करतो.
न जामये तान्वो रिक्थमारैक्चकार गर्भं सनितुर्निधानम् । यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुकृतोरन्य ऋन्धन्
त्याने पत्नीला वारसा विभागला नाही; त्याने गर्भ निर्माण केला, जो दात्याचा खजिना आहे. ज्या वेळी मातांनी अग्नीला जन्म दिला, एक उत्तम कर्म करणारा झाला, दुसरा प्रज्वलित करणारा.
अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः
अग्नी समिधेने तेजस्वी होत जन्मला, तो महानतेचा पुत्र, लाल रंगाच्या समोर प्रकट झाला. बलशालींच्या पोटी जन्मलेला तो महान गर्भ, वेगवान अश्वाच्या यज्ञांनी मोठा झाला.
अभि जैत्रीरसचन्त स्पृधानं महि ज्योतिस्तमसो निरजानन् । तं जानतीः प्रत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः
विजयी लोक स्पर्धेकडे गेले, त्यांनी अंधार दूर करून मोठे प्रकाश प्रकट केले. त्याला ओळखून उषा त्याच्याकडे आली; इंद्र एकटा गायींचा स्वामी झाला.
वीळौ सतीरभि धीरा अतृन्दन्प्राचाहिन्वन्मनसा सप्त विप्राः । विश्वामविन्दन्पथ्यामृतस्य प्रजानन्नित्ता नमसा विवेश
स्थिर राहून ज्ञानी पुढे गेले; सात ऋषींनी मनाने मार्गदर्शन केले. त्यांनी सत्याचे सर्व मार्ग शोधले, जाणून त्यांनी नम्रतेने प्रवेश केला.