वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः
त्याने सीमारेषा ओलांडल्या, थकवा न येता, अडथळा न येता, स्वर्गातील तेजस्वी, अग्निहीन तरुणींनी, येथे, त्या जुन्या कन्यांनी, एकाच गर्भात सात स्वर ठेवले.
स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची
त्याच्यासाठी सर्व प्रकारच्या, एकत्र आलेल्या, तुपाच्या गर्भात मधाचे प्रवाह वाहू लागले; येथे, पोसणाऱ्या गायी उभ्या राहिल्या, त्या महान आणि अद्भुताच्या एकरूप मातांनी एकत्र येऊन त्याला पोसले.
बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन
कपिला, सामर्थ्याचा पुत्र, तेजाने झळकला, उज्ज्वल आणि बलवान रूपे धारण करून; जिथे तो वृषभ ज्ञानाने वाढला, तिथे मध आणि तुपाचे प्रवाह वाहू लागले.
पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव
त्याने जन्मतःच वडिलांच्या स्तनाचा शोध लावला, दोन गायींच्या प्रवाहांना मुक्त केले; शुभ आणि मित्रांसोबत, स्वर्गातील तरुणींना सोबत घेऊन, गुप्तपणे फिरला, पण तो कधीही लपला नाही.
पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि
त्याने वडिलांचा आणि सृष्टीकर्त्याचा गर्भ धारण केला, एकच जुना त्याने प्यायला आणि तृप्त झाला; बलवानासाठी, त्याची पत्नी, शुद्ध आणि नातेवाईकांसह, दोघांचे रक्षण कर, हे मानव.
उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम्
विशाल, महान आणि अडथळा नसलेल्या जागेत, पाण्यांनी अग्नीचे पोषण केले आणि त्याला कीर्ती मिळवून दिली; सत्याच्या गर्भात तो अद्भुत विश्रांती घेतो, अग्नी बहिणींमध्ये, मातांचा पुत्र म्हणून आहे.
अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः
बळकट वृषभासारखा, महानांच्या सभेत, तेजाने झळकणारा, पुत्रासाठी दिसावा म्हणून उत्सुक; जो जन्मला, सर्जनहार, पाण्याचा गर्भ, सर्वात चपळ आणि तरुण अग्नी.
अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन्
पाण्याचा गर्भ, औषधींमध्ये सर्वाधिक प्रकट, वनांनी निर्माण केलेला, भाग्यशाली आणि अनेक रूपांचा; देवांनीही मनाने एकत्र येऊन, त्या सामर्थ्यशाली नवजाताचे पूजन केले.
बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः
महान तेजस्वी देवता, वीजेसारख्या उज्ज्वल अग्नीच्या सोबत होत्या; जणू गुप्तपणे वाढवलेले, स्वतःच्या जागेत, दूरच्या गर्भात, त्यांनी अमृताचे दूध काढले.
ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः
यजमान तुझी आहुतींनी स्तुती करतो, मैत्री आणि कृपा मागतो; देवांसह पूजन करणाऱ्याला मदत दे आणि उत्तम सेनेने आमचे रक्षण कर.
उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान्
तुझ्या उत्तम मार्गदर्शनाखाली राहणारे, अग्ने, सर्व सुखसमृद्धी मिळवतात; श्रेष्ठ वंश आणि कीर्तीने प्रेरित होऊन, आपण युद्धातील नेत्यांसारख्या देवांकडे जाऊ या.
आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन्
तू देवांचा चिन्ह बनलास, अग्ने, आनंददायक आणि सर्व ज्ञानाचा जाणकार; तू मर्त्यांना जागृत करतोस, अद्भुत, आणि देवांसोबत सारथीसारखा कार्य साधतोस.
नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान्
मर्त्यांच्या घरात, अमर राजा बसला आणि सभा यशस्वी केली; तुपाने शोभिवलेला, विशाल तेजाने झळकणारा, अग्नी सर्व ज्ञान जाणून प्रकट झाला.
आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः
आमच्याकडे ये, शुभ आणि मैत्रीपूर्ण, महान आणि सामर्थ्यशाली सहाय्यकांसह, हे मार्गदर्शका; आम्हाला विपुल, सर्वत्र पोहोचणारे धन, मधुर बोल, आणि कीर्ती दे.
एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः
हे अग्ने, तुझे हे प्राचीन जन्म आहेत; आता मी नवीन आणि पूर्वीचे जन्म सांगतो; हे महान, बलशाली यज्ञ तुझ्यासाठीच केले आहेत, प्रत्येक जन्मी स्थापित झालेले जातवेद.
जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम
प्रत्येक जन्मी स्थापित झालेला जातवेद, विश्वामित्रांनी अखंड प्रज्वलित केला; त्याच्या कृपेत, पूजनीयाच्या, आपण शुभ मनाने आणि आनंदात राहू या.
इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व
हे अग्ने, आमच्या या यज्ञाला तुझ्या सामर्थ्याने देवांमध्ये स्थान दे. तू आनंदाने आमचे यज्ञ स्वीकार आणि आमच्या स्तुतींनी समृद्ध होणारे होम योग्य मार्गाने पोहोचव. अग्ने, आमच्यासाठी मोठे धन मिळव.
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे
अग्ने, आम्हाला कायमची, भरपूर समृद्धी दे, जी यज्ञ करणाऱ्याला मिळते. आमचा मुलगा बुद्धिमान आणि विजयी होवो. अग्ने, तुझी कृपा आमच्यावर सदैव राहो.
वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति
वैश्वानरासाठी, जो ज्ञान वाढवतो, आम्ही शुद्ध तूप अर्पण करतो. आम्ही मनापासून त्याला होतार म्हणून निवडतो, जसा कुशल हातांनी बनवलेला रथ असतो.
स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः
त्याच्या जन्माने त्याने आकाश आणि पृथ्वी उजळली. तो आपल्या मातांचा प्रिय पुत्र झाला. अग्नी, अमर, निवडलेला, लोकांचा पाहुणा, तेजस्वी, तो होम स्वीकारतो.
क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे
देवतांनी आपल्या बुद्धीने आणि कौशल्याने, इच्छेने अग्नीची निर्मिती केली. तेजाने झळाळणारा, मी त्याची स्तुती करतो, कारण तो मोठा आहे आणि संपत्ती देणारा आहे.
आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा
आम्ही आनंददायक आणि श्रेष्ठ असा न संपणारा वीरत्वाचा लाभ निवडतो. भृगूंचे देणे, उशिजचा पुत्र, बुद्धिमान, तेजस्वी, दिव्य तेजाने झळकणारा राजा अग्नी आम्ही निवडतो.
अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम्
लोकांनी अग्नीला कृपेसाठी येथे, समृद्धी मिळवणारा म्हणून, सुंदर वेदीवर स्थापित केले आहे. तेजस्वी अर्पणांनी तो सर्व देवांचा, रुद्र, यज्ञांचा मार्गदर्शक आणि पाण्यांचा शुद्ध करणारा आहे.
पावकशोचे तव हि क्षयं परि होतर्यज्ञेषु वृक्तबर्हिषो नरः । अग्ने दुव इच्छमानास आप्यमुपासते द्रविणं धेहि तेभ्यः
शुद्ध तेज असलेल्या अग्ने, तुझ्या आजूबाजूला यज्ञात होतार म्हणून सेवा करणारे पुरुष आहेत. अग्ने, तुझी कृपा मिळवण्यासाठी लोक येतात; त्यांना संपत्ती दे.
आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः
त्याने आपल्या मोठ्या तेजाने आकाश आणि पृथ्वी व्यापली, जेव्हा पाण्यांनी त्याला धारण केले. तो यज्ञात फिरवला जातो, बुद्धिमान, जलद, संपत्ती मिळवणाऱ्या वीरासारखा, निवडलेला.
नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीरृतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः
होम घेणाऱ्या, सत्य यज्ञ करणाऱ्याचा सन्मान करा. सर्व जन्म जाणणाऱ्या, श्रेष्ठ, ज्ञानी अग्नीचे स्तवन करा. अग्नी, सत्याचा रथवान, सर्व लोकांमध्ये बुद्धिमान, देवांचा पुरोहित झाला.
तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनोऽग्नेरपुनन्नुशिजो अमृत्यवः । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु द्वे उप जामिमीयतुः
उशिजांनी तयार केलेल्या अग्नीच्या तीन अमर समिधांनी त्याला शुद्ध केले. त्यातील एक मर्त्यांसाठी आधार म्हणून ठेवले, आणि दोन त्यांच्या स्थानाकडे परत गेले.
विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमकृण्वन्स्वधितिं न तेजसे । स उद्वतो निवतो याति वेविषत्स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत्
लोकांचा ऋषी, कुटुंबांचा स्वामी, मानवी समृद्धी, त्याला आधार बनवतात, जसा तेजासाठी धारदार साधन असतो. तो वरखाली दोन्हीकडे फिरतो, सर्व जगात बीज धारण करतो.
स जिन्वते जठरेषु प्रजज्ञिवान्वृषा चित्रेषु नानदन्न सिंहः । वैश्वानरः पृथुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे
तो पोटात वाढतो, पुन्हा पुन्हा जन्म घेतो, सुंदर स्थळी वाघासारखा गर्जतो. वैश्वानर, रुंद पायाचा, अमर, भक्ताला मौल्यवान द्रव्ये वाटतो.
वैश्वानरः प्रत्नथा नाकमारुहद्दिवस्पृष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः । स पूर्ववज्जनयञ्जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जागृविः
वैश्वानर, प्राचीन, उत्तम विचारांनी आनंदित होऊन, आकाशाला स्पर्श करणाऱ्या स्थानावर पोहोचला. पूर्वीप्रमाणे, तो भक्तासाठी संपत्ती निर्माण करतो, नेहमी जागा राहतो.