मा त्वा श्येन उद्वधीन्मा सुपर्णो मा त्वा विददिषुमान्वीरो अस्ता । पित्र्यामनु प्रदिशं कनिक्रदत्सुमङ्गलो भद्रवादी वदेह
ना गरुड तुला मारो, ना मोठ्या पंखाचा पक्षी, ना धनुर्धारी तुला सापडो; पूर्वजांच्या मार्गावर चालत, कडकडणाऱ्या आवाजाने, शुभ बोल, कल्याणाची वाणी बोल.
अव क्रन्द दक्षिणतो गृहाणां सुमङ्गलो भद्रवादी शकुन्ते । मा न स्तेन ईशत माघशंसो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः
घराच्या उजव्या बाजूने बोल, शुभ शकुनी, कल्याणाची वाणी बोल; चोर किंवा द्वेष करणारा आपल्यावर राज्य करू नये; आपण सभेत मोठ्या आवाजात, वीरपुत्रांसह बोलू.
प्रदक्षिणिदभि गृणन्ति कारवो वयो वदन्त ऋतुथा शकुन्तयः । उभे वाचौ वदति सामगा इव गायत्रं च त्रैष्टुभं चानु राजति
उजव्या बाजूने फिरणारे गायक स्तुती करतात, पक्षी योग्य वेळी बोलतात; ते दोन्ही प्रकारची वाणी बोलतात, सामगायकांसारखे, गायत्री आणि त्रिष्टुप छंदानुसार ते चालतात.
उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद
गायकासारखा, हे शकुनी, तू साम गातोस; ब्राह्मणपुत्रासारखा, यज्ञात स्तुती करतोस; वाजिरासारखा, पिल्लात आनंद मानतोस; सर्व बाजूंनी, हे शकुनी, आमच्यासाठी शुभ बोल, सर्व बाजूंनी, आमच्यासाठी पुण्य बोल.
आवदँस्त्वं शकुने भद्रमा वद तूष्णीमासीनः सुमतिं चिकिद्धि नः । यदुत्पतन्वदसि कर्करिर्यथा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः
बोल, हे शकुनी, आमच्यासाठी शुभ बोल; शांतपणे बसून आम्हाला कृपा दे; जेव्हा तू उडतोस आणि कडकडीत आवाजात बोलतोस, तेव्हा आम्ही सभेत मोठ्या आवाजात, वीरपुत्रांसह बोलू.
सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व
अग्ने, सोमाच्या पूजेसाठी तू स्वतःला तेजस्वी अग्नी केलंस; उजळत, तू देवांना दगडाजवळ नेतोस, शांततेसाठी; अग्ने, आमचं अर्पण स्वीकार.
प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः
आम्ही यज्ञ पुढे करून तयार केला आहे; गाणं वाढू दे; समिधांनी आणि नम्रतेने अग्नीची पूजा करतो; आकाशातून ज्ञानी लोकांनी आज्ञा दिली, गृत्समदांच्या भक्तीसाठी मार्ग शोधत.
मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम्
ज्ञानी, शुद्ध मनाचा, आकाशाचा मित्र, त्याने पृथ्वीवर आनंद निर्माण केला; देवांनी पाण्यात लपलेला तेजस्वी अग्नी, आपल्या बहिणींमध्ये शोधला.
अवर्धयन्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन्
देवतांनी सात वेगवान नद्या वाढवल्या, तेजस्वी, कोमल, मोठ्या सामर्थ्याने जन्मलेल्या त्या अग्नीला, जणू नवजात बाळासारखा, त्यांनी आपल्या कुशीत घेतले आणि त्याच्या उत्पत्तीचे पालनपोषण केले.
शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः
तेजस्वी अंगांनी, आकाश विस्तारत, कवींनी शुद्ध केलेल्या आहुतींनी बुद्धी शुद्ध करत, तेज धारण करून, तो पाण्याभोवती फिरला आणि मोठ्या, कधीही न संपणाऱ्या संपत्तीचे मोजमाप केले.
वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः
त्याने सीमारेषा ओलांडल्या, थकवा न येता, अडथळा न येता, स्वर्गातील तेजस्वी, अग्निहीन तरुणींनी, येथे, त्या जुन्या कन्यांनी, एकाच गर्भात सात स्वर ठेवले.
स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची
त्याच्यासाठी सर्व प्रकारच्या, एकत्र आलेल्या, तुपाच्या गर्भात मधाचे प्रवाह वाहू लागले; येथे, पोसणाऱ्या गायी उभ्या राहिल्या, त्या महान आणि अद्भुताच्या एकरूप मातांनी एकत्र येऊन त्याला पोसले.
बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन
कपिला, सामर्थ्याचा पुत्र, तेजाने झळकला, उज्ज्वल आणि बलवान रूपे धारण करून; जिथे तो वृषभ ज्ञानाने वाढला, तिथे मध आणि तुपाचे प्रवाह वाहू लागले.
पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव
त्याने जन्मतःच वडिलांच्या स्तनाचा शोध लावला, दोन गायींच्या प्रवाहांना मुक्त केले; शुभ आणि मित्रांसोबत, स्वर्गातील तरुणींना सोबत घेऊन, गुप्तपणे फिरला, पण तो कधीही लपला नाही.
पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि
त्याने वडिलांचा आणि सृष्टीकर्त्याचा गर्भ धारण केला, एकच जुना त्याने प्यायला आणि तृप्त झाला; बलवानासाठी, त्याची पत्नी, शुद्ध आणि नातेवाईकांसह, दोघांचे रक्षण कर, हे मानव.
उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम्
विशाल, महान आणि अडथळा नसलेल्या जागेत, पाण्यांनी अग्नीचे पोषण केले आणि त्याला कीर्ती मिळवून दिली; सत्याच्या गर्भात तो अद्भुत विश्रांती घेतो, अग्नी बहिणींमध्ये, मातांचा पुत्र म्हणून आहे.
अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः
बळकट वृषभासारखा, महानांच्या सभेत, तेजाने झळकणारा, पुत्रासाठी दिसावा म्हणून उत्सुक; जो जन्मला, सर्जनहार, पाण्याचा गर्भ, सर्वात चपळ आणि तरुण अग्नी.
अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन्
पाण्याचा गर्भ, औषधींमध्ये सर्वाधिक प्रकट, वनांनी निर्माण केलेला, भाग्यशाली आणि अनेक रूपांचा; देवांनीही मनाने एकत्र येऊन, त्या सामर्थ्यशाली नवजाताचे पूजन केले.
बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः
महान तेजस्वी देवता, वीजेसारख्या उज्ज्वल अग्नीच्या सोबत होत्या; जणू गुप्तपणे वाढवलेले, स्वतःच्या जागेत, दूरच्या गर्भात, त्यांनी अमृताचे दूध काढले.
ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः
यजमान तुझी आहुतींनी स्तुती करतो, मैत्री आणि कृपा मागतो; देवांसह पूजन करणाऱ्याला मदत दे आणि उत्तम सेनेने आमचे रक्षण कर.
उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान्
तुझ्या उत्तम मार्गदर्शनाखाली राहणारे, अग्ने, सर्व सुखसमृद्धी मिळवतात; श्रेष्ठ वंश आणि कीर्तीने प्रेरित होऊन, आपण युद्धातील नेत्यांसारख्या देवांकडे जाऊ या.
आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन्
तू देवांचा चिन्ह बनलास, अग्ने, आनंददायक आणि सर्व ज्ञानाचा जाणकार; तू मर्त्यांना जागृत करतोस, अद्भुत, आणि देवांसोबत सारथीसारखा कार्य साधतोस.
नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान्
मर्त्यांच्या घरात, अमर राजा बसला आणि सभा यशस्वी केली; तुपाने शोभिवलेला, विशाल तेजाने झळकणारा, अग्नी सर्व ज्ञान जाणून प्रकट झाला.
आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः
आमच्याकडे ये, शुभ आणि मैत्रीपूर्ण, महान आणि सामर्थ्यशाली सहाय्यकांसह, हे मार्गदर्शका; आम्हाला विपुल, सर्वत्र पोहोचणारे धन, मधुर बोल, आणि कीर्ती दे.
एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः
हे अग्ने, तुझे हे प्राचीन जन्म आहेत; आता मी नवीन आणि पूर्वीचे जन्म सांगतो; हे महान, बलशाली यज्ञ तुझ्यासाठीच केले आहेत, प्रत्येक जन्मी स्थापित झालेले जातवेद.
जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम
प्रत्येक जन्मी स्थापित झालेला जातवेद, विश्वामित्रांनी अखंड प्रज्वलित केला; त्याच्या कृपेत, पूजनीयाच्या, आपण शुभ मनाने आणि आनंदात राहू या.
इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व
हे अग्ने, आमच्या या यज्ञाला तुझ्या सामर्थ्याने देवांमध्ये स्थान दे. तू आनंदाने आमचे यज्ञ स्वीकार आणि आमच्या स्तुतींनी समृद्ध होणारे होम योग्य मार्गाने पोहोचव. अग्ने, आमच्यासाठी मोठे धन मिळव.
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे
अग्ने, आम्हाला कायमची, भरपूर समृद्धी दे, जी यज्ञ करणाऱ्याला मिळते. आमचा मुलगा बुद्धिमान आणि विजयी होवो. अग्ने, तुझी कृपा आमच्यावर सदैव राहो.
वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति
वैश्वानरासाठी, जो ज्ञान वाढवतो, आम्ही शुद्ध तूप अर्पण करतो. आम्ही मनापासून त्याला होतार म्हणून निवडतो, जसा कुशल हातांनी बनवलेला रथ असतो.
स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः
त्याच्या जन्माने त्याने आकाश आणि पृथ्वी उजळली. तो आपल्या मातांचा प्रिय पुत्र झाला. अग्नी, अमर, निवडलेला, लोकांचा पाहुणा, तेजस्वी, तो होम स्वीकारतो.