अस्मै तिस्रो अव्यथ्याय नारीर्देवाय देवीर्दिधिषन्त्यन्नम् । कृता इवोप हि प्रसर्स्रे अप्सु स पीयूषं धयति पूर्वसूनाम्
तीन थकवा न येणाऱ्या देवता त्या दिव्य पुरुषासाठी अन्न तयार करतात; जणू कुशल हातांनी, त्या जलात फिरतात आणि तो आपल्या प्राचीन मातांचे अमृतपान करतो.
अश्वस्यात्र जनिमास्य च स्वर्द्रुहो रिषः सम्पृचः पाहि सूरीन् । आमासु पूर्षु परो अप्रमृष्यं नारातयो वि नशन्नानृतानि
इथे घोड्याचा आणि सूर्याचा जन्म आहे; तू आम्हाला संकट आणि मतभेदांपासून वाचव, एकता दे; या सर्व कुळांमध्ये, तो अभेद्य देव तेजाने उजळो, जेणेकरून असत्य आणि वैर नाहीसे होईल.
स्व आ दमे सुदुघा यस्य धेनुः स्वधां पीपाय सुभ्वन्नमत्ति । सो अपां नपादूर्जयन्नप्स्वन्तर्वसुदेयाय विधते वि भाति
ज्याच्या घरात त्याची गाय भरपूर दूध देते, तो स्वतःचे अन्न खातो आणि उत्तम भोजनाचा आस्वाद घेतो; तसेच जलपुत्र, प्रवाहांत चमकत, दात्याला प्रकट होतो.
यो अप्स्वा शुचिना दैव्येन ऋतावाजस्र उर्विया विभाति । वया इदन्या भुवनान्यस्य प्र जायन्ते वीरुधश्च प्रजाभिः
जो जलात शुद्ध आणि दैवी आहे, तो अखंड आणि व्यापक प्रकाशतो; त्याच्यापासून इतर सर्व जीव जन्म घेतात आणि वनस्पती त्यांच्या संततीसह वाढतात.
अपां नपादा ह्यस्थादुपस्थं जिह्मानामूर्ध्वो विद्युतं वसानः । तस्य ज्येष्ठं महिमानं वहन्तीर्हिरण्यवर्णाः परि यन्ति यह्वीः
जलपुत्र नद्यांच्या कुशीत उभा आहे, विजेसारखा तेजस्वी; त्याचे श्रेष्ठ तेज, सोन्यासारख्या वेगवान नद्या त्याच्या सभोवताली घेऊन फिरतात.
हिरण्यरूपः स हिरण्यसंदृगपां नपात्सेदु हिरण्यवर्णः । हिरण्ययात्परि योनेर्निषद्या हिरण्यदा ददत्यन्नमस्मै
तो सोन्यासारखा रूपवान, सोन्यासारखा तेजस्वी जलपुत्र सोन्यासारखा चमकतो; सोन्याच्या गर्भात बसून, तो त्याच्याजवळ येणाऱ्यांना सोन्यासारखे अन्न देतो.
तदस्यानीकमुत चारु नामापीच्यं वर्धते नप्तुरपाम् । यमिन्धते युवतयः समित्था हिरण्यवर्णं घृतमन्नमस्य
त्याचे तेजस्वी रूप आणि सुंदर नाव नेहमी वाढत जाते, जलांचा नातू म्हणून त्याचे नेहमी गौरव केले जाते. सजलेल्या युवती ज्या त्याला प्रज्वलित करतात, तो सुवर्णासारखा तेजस्वी, तुपाचा नैवेद्य असलेला आहे.
अस्मै बहूनामवमाय सख्ये यज्ञैर्विधेम नमसा हविर्भिः । सं सानु मार्ज्मि दिधिषामि बिल्मैर्दधाम्यन्नैः परि वन्द ऋग्भिः
जो अनेकांचा आधार आणि सखा आहे, त्याच्यासाठी आपण यज्ञ, नमस्कार आणि नैवेद्य अर्पण करूया. मी शिखर स्वच्छ करतो, नैवेद्याने तिथे पोहोचण्याची इच्छा करतो, अन्न ठेवतो आणि ऋचांनी त्याचा सन्मान करतो.
स ईं वृषाजनयत्तासु गर्भं स ईं शिशुर्धयति तं रिहन्ति । सो अपां नपादनभिम्लातवर्णोऽन्यस्येवेह तन्वा विवेष
तो वृषभ त्या स्त्रियांच्या गर्भात बीज निर्माण करतो; तोच बालकासारखा त्याचे पालन करतो, त्या त्याची काळजी घेतात. तो जलांचा पुत्र, निर्मळ रूपाचा, इथे दुसऱ्या देहाने प्रवेश करतो.
अस्मिन्पदे परमे तस्थिवांसमध्वस्मभिर्विश्वहा दीदिवांसम् । आपो नप्त्रे घृतमन्नं वहन्तीः स्वयमत्कैः परि दीयन्ति यह्वीः
या सर्वोच्च स्थानी तो उभा आहे, नेहमी आहुतींनी उजळतो. पाण्यांनी तुपाचा नैवेद्य वाहून, आपल्या कृतीने त्या बलाढ्याला वेढून घेतले आहे.
अयांसमग्ने सुक्षितिं जनायायांसमु मघवद्भ्यः सुवृक्तिम् । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः
अग्ने, आम्ही तुला लोकांसाठी उत्तम निवासस्थानी नेऊ, दानशूरांसाठी उत्तम स्तुती देऊ. देव ज्या सर्व शुभ गोष्टींचे रक्षण करतात, त्या आमच्याकडे येऊ देत. आम्ही सभेत मोठ्या अभिमानाने बोलू, वीरतेने भरलेले राहू.
तुभ्यं हिन्वानो वसिष्ट गा अपोऽधुक्षन्सीमविभिरद्रिभिर्नरः । पिबेन्द्र स्वाहा प्रहुतं वषट्कृतं होत्रादा सोमं प्रथमो य ईशिषे
वसिष्ठा, तुझ्यासाठी पुरुषांनी पाण्याचे स्रोत उघडले, वाहिन्या आणि दगडांनी त्यांना काढले. हे इंद्रा, स्वाहा म्हणत, उत्तम प्रकारे अर्पण केलेला, वषट् उच्चारलेला सोम, पहिल्यांदा होतृकडून, तू प्या, कारण तूच स्वामी आहेस.
यज्ञैः सम्मिश्लाः पृषतीभिरृष्टिभिर्यामञ्छुभ्रासो अञ्जिषु प्रिया उत । आसद्या बर्हिर्भरतस्य सूनवः पोत्रादा सोमं पिबता दिवो नरः
यज्ञांसह मिसळलेले, चित्ताकर्षक घोडे आणि भाले घेऊन, उजळलेले, अभिषेक केलेले आणि प्रिय, हे भरतपुत्रांनो, पवित्र कुशावर बसून, पोत्राकडून सोम प्या, हे दिव्य पुरुषांनो.
अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन । अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः
हे कृपाळू देवांनो, आमच्याकडे या, कुशावर बसा आणि विजय मिळवा. मग सोमाचा आनंद घ्या, तुष्टतेने, त्वष्टा आणि देववंशांसह, आनंदी समूहा.
आ वक्षि देवाँ इह विप्र यक्षि चोशन्होतर्नि षदा योनिषु त्रिषु । प्रति वीहि प्रस्थितं सोम्यं मधु पिबाग्नीध्रात्तव भागस्य तृप्णुहि
देवांनो, येथे या, प्रेरित होऊन यज्ञाचा आस्वाद घ्या, होतारा, नेहमी तीन आसनांवर बसा. ओतलेला सोम स्वीकारा, अग्नीध्राच्या भागातून मधुर सोम प्या, आपल्या वाट्याने तृप्त व्हा.
एष स्य ते तन्वो नृम्णवर्धनः सह ओजः प्रदिवि बाह्वोर्हितः । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यमाभृतस्त्वमस्य ब्राह्मणादा तृपत्पिब
हे इंद्रा, तुझ्या स्वरूपाचे हे सामर्थ्य, पुरुषार्थ वाढवणारे, बळ आणि तेज तुझ्या बाहूंमध्ये ठेवले आहे. तुझ्यासाठीच पिळलेला सोम, तुझ्यासाठीच नैवेद्य; ब्राह्मणाकडून घे आणि तृप्त होईपर्यंत प्या.
जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे सत्तो होता निविदः पूर्व्या अनु । अच्छा राजाना नम एत्यावृतं प्रशास्त्रादा पिबतं सोम्यं मधु
तुम्ही दोघे यज्ञ स्वीकारा, माझ्या आह्वानाची जाणीव ठेवा, होतारूपाने बसून, प्राचीन घोषणांचा पाठपुरावा करा. राजांनो, हे नमस्कार तुम्हाला अर्पण करतो, पुढे या, स्तुती करणाऱ्याकडून मधुर सोम प्या.
मन्दस्व होत्रादनु जोषमन्धसोऽध्वर्यवः स पूर्णां वष्ट्यासिचम् । तस्मा एतं भरत तद्वशो ददिर्होत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः
हे होतारा, सोमाच्या इच्छेने अर्पणाचा आनंद घ्या; अध्वर्यू त्याच्यासाठी पूर्ण आहुती ओततात. म्हणून, भरता, त्याला हवे तसे हे अर्पण द्या, होतृकडून सोम प्या, धनदायक, योग्य काळात.
यमु पूर्वमहुवे तमिदं हुवे सेदु हव्यो ददिर्यो नाम पत्यते । अध्वर्युभिः प्रस्थितं सोम्यं मधु पोत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः
ज्याला मी पूर्वी बोलावले, त्यालाच आता पुन्हा बोलावतो—तोच आह्वानाचा अधिकारी असो, दाता आणि नावाने ओळखला जाणारा. अध्वर्यूंनी ओतलेला मधुर सोम, पोत्राकडून प्या, धनदायक, योग्य काळात.
मेद्यन्तु ते वह्नयो येभिरीयसेऽरिषण्यन्वीळयस्वा वनस्पते । आयूया धृष्णो अभिगूर्या त्वं नेष्ट्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः
तुझे ज्या अग्नीने तू पुढे जातोस, ते प्रज्वलित होवोत, वनस्पतींच्या अधिपती, तू सुरक्षित राहा. दीर्घायुष्यासाठी, धाडसी, तुझ्या रक्षणाने, नेष्ट्राकडून सोम प्या, धनदायक, योग्य काळात.
अपाद्धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत प्रयो हितम् । तुरीयं पात्रममृक्तममर्त्यं द्रविणोदाः पिबतु द्राविणोदसः
होतृ, पोत्र, नेष्ट्र या तिघांकडून त्यांनी पिले, तयार केलेले अर्पण आस्वादले. चौथे पात्र, शुद्ध, अमर, धनदायकांनी धनदायकाकडून प्या.
अर्वाञ्चमद्य यय्यं नृवाहणं रथं युञ्जाथामिह वां विमोचनम् । पृङ्क्तं हवींषि मधुना हि कं गतमथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू
आज, तुमचा उत्तम, पुरुषांना वाहणारा रथ जोडा, येथे आणा आणि मुक्त करा. नैवेद्य मधाने मिसळा, येथे या, मग सोम प्या, घोड्यांच्या संपत्तीचे मालक.
जोष्यग्ने समिधं जोष्याहुतिं जोषि ब्रह्म जन्यं जोषि सुष्टुतिम् । विश्वेभिर्विश्वाँ ऋतुना वसो मह उशन्देवाँ उशतः पायया हविः
अग्ने, समिधा स्वीकार, आहुती स्वीकार, पवित्र वचन स्वीकार, उत्तम स्तुती स्वीकार. सर्व देवांसह, सर्व ऋतूंमध्ये, हे धनदायक, हे तेजस्वी देव, अर्पण प्रिय कर.
उदु ष्य देवः सविता सवाय शश्वत्तमं तदपा वह्निरस्थात् । नूनं देवेभ्यो वि हि धाति रत्नमथाभजद्वीतिहोत्रं स्वस्तौ
सविता देव प्रेरणेकरिता उगवला आहे; नेहमी तेजस्वी अग्नी पाण्यात स्थिर झाला आहे. आता तो देवांना धन देतो, नंतर तो कल्याणासाठी यज्ञभाग वाटतो.
विश्वस्य हि श्रुष्टये देव ऊर्ध्वः प्र बाहवा पृथुपाणिः सिसर्ति । आपश्चिदस्य व्रत आ निमृग्रा अयं चिद्वातो रमते परिज्मन्
हे देव, सर्वांच्या ऐकण्यासाठी, तू आपल्या रुंद हातांनी वर हात उचलतोस; अगदी पाणीही तुझ्या नियमाचे पालन करते आणि हा वारा देखील तुझ्या मार्गात आनंद मानतो.
आशुभिश्चिद्यान्वि मुचाति नूनमरीरमदतमानं चिदेतोः । अह्यर्षूणां चिन्न्ययाँ अविष्यामनु व्रतं सवितुर्मोक्यागात्
तो आता बांधलेल्या माणसाला, जरी तो अस्थिर किंवा आळशी असला तरी, मुक्त करतो; अगदी वेगवान आणि चंचल असणाऱ्यांमध्येही, तो सवितृच्या सोडण्याच्या नियमाचे अनुसरण करतो.
पुनः समव्यद्विततं वयन्ती मध्या कर्तोर्न्यधाच्छक्म धीरः । उत्संहायास्थाद्व्यृतूँरदर्धररमतिः सविता देव आगात्
शहाण्या देवाने पुन्हा विणलेली जाळी एकत्र केली, आणि सृष्टीच्या मध्यभागी मध्यस्थान ठेवले; झरा उघडून, ऋतूंच्या जवळ उभा राहिला, आणि सविता देवाने आपल्या इच्छेने पुढे पाऊल टाकले.
नानौकांसि दुर्यो विश्वमायुर्वि तिष्ठते प्रभवः शोको अग्नेः । ज्येष्ठं माता सूनवे भागमाधादन्वस्य केतमिषितं सवित्रा
कोणतेही घर, कोणतेही दुष्टपण किंवा संपूर्ण आयुष्य, अग्नीच्या प्रचंड ज्वाळेसमोर टिकू शकत नाही; आईने मोठ्या मुलाला त्याचा हिस्सा दिला, सवितृने ठरवलेल्या चिन्हानुसार.
समाववर्ति विष्ठितो जिगीषुर्विश्वेषां कामश्चरताममाभूत् । शश्वाँ अपो विकृतं हित्व्यागादनु व्रतं सवितुर्दैव्यस्य
जो एकत्र स्थिर झाला, विजय मिळवायची इच्छा ठेवणारा, तो सर्व जिवंत प्राण्यांचा इच्छित झाला; नेहमीच, जे विकृत आहे ते सोडून, तो सवितृच्या दैवी नियमाचा पाठपुरावा करत पुढे गेला.
त्वया हितमप्यमप्सु भागं धन्वान्वा मृगयसो वि तस्थुः । वनानि विभ्यो नकिरस्य तानि व्रता देवस्य सवितुर्मिनन्ति
तुझ्यामुळे पाण्यात आणि मैदानी भागात ठेवलेला हिस्सा, शिकाऱ्यांनी वाटून घेतला; जंगलेसुद्धा, त्यातील कोणतेही, सवितृ देवाच्या नियमांना कमी करत नाहीत.