त्वं तान्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे
अग्ने, सुंदर जन्म घेतलेला, तू तुझ्या सामर्थ्याने या आणि त्या सर्वांपर्यंत पोहोचतोस, आणि देवता म्हणून स्तुतीस पात्र आहेस. तुझं मोठेपण इथे प्रकट झालं की, आकाश आणि पृथ्वी, हे दोन्ही जग तुझ्या मागे येतात.
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः
अग्ने, जे दानशूर गायी, गावे आणि सुंदर घोडे गायकांना देतात, त्यांना आणि आम्हालाही तू संपत्ती मिळवून दे. आम्ही सभेत मोठ्या सामर्थ्याने बोलू दे.
यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा । समिधानं सुप्रयसं स्वर्णरं द्युक्षं होतारं वृजनेषु धूर्षदम्
यज्ञाने वाढ, हे जातवेद, अग्नीला अर्पण, शरीर आणि गीताने पूजाअर्चा करा. त्याला उत्तम प्रकारे प्रज्वलित करा, तो तेजस्वी, स्वर्गसमान, होतार आणि लोकांत दृढ आहे.
अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः
अग्ने, रात्र आणि उषा तुला हाक मारतात, जणू वासराला त्याच्या बहिणींमध्ये गायी बोलावतात. जसा सूर्य आकाशात दिसतो, तसा तू माणसांना प्रकट होतोस; रात्रींमध्ये तू तेजाने झळकतोस, दानात श्रीमंत आणि संयमी आहेस.
तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम्
देवतांनी त्याला या विश्वाच्या पाया भागात, आकाश आणि पृथ्वीचा आधार म्हणून, ठेवले. जणू काही जोतायला तयार असलेला रथ, तेजस्वी ज्वाळांनी प्रकटणारा अग्नि, लोकांमध्ये मित्रासारखा सर्वांनी गौरवावा असा आहे.
तमुक्षमाणं रजसि स्व आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं ह्वार आ दधुः । पृश्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु
तो स्वतःच्या घरात, या विश्वाच्या विस्तारात, चंद्रासारखा तेजस्वी चमकत असतो. त्याला लाकडात ठेवतात. पृष्णीचा हा पुत्र, आपल्या डोळ्यांनी सर्व काही ओळखणारा, पाण्यांचे रक्षण करणाऱ्या सारखा, दोन्ही जगांचा पाठलाग करतो.
स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष ऋञ्जते गिरा । हिरिशिप्रो वृधसानासु जर्भुरद्द्यौर्न स्तृभिश्चितयद्रोदसी अनु
तो यज्ञाचा पुरोहित, सर्व विधींचा व्याप घेणारा आहे. त्याला मनुष्य आपली आहुती आणि स्तुतीने शोधतात. पिवळ्या अयाळाचा, बलवानांमध्ये गतीमान, घोड्यासारखा आपल्या पावलांनी दोन्ही जगात चिन्हे उमठवतो.
स नो रेवत्समिधानः स्वस्तये संददस्वान्रयिमस्मासु दीदिहि । आ नः कृणुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषो देव वीतये
तो, समृद्धी देणारा आणि आपल्यासाठी प्रज्वलित केलेला, आमच्या कल्याणासाठी धन देओ आणि आमच्यात उजळो. अग्निदेव, दोन्ही जगं आमच्या सुखासाठी अनुकूल कर आणि मनुष्यांची आहुती स्वीकार.
दा नो अग्ने बृहतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपा वृधि । प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः
अग्निदेव, आम्हाला मोठं आणि हजारो पटीने वाढणारं दान दे. जसा गवळी आपल्या कळपाचा वाढ करतो तसा आमच्या विजयात भर घाल. आमच्या प्रार्थनेने आकाश आणि पृथ्वी अनुकूल होवोत आणि तेजस्वी उषा प्रकाशमान होवोत.
स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे
तो प्रज्वलित झाल्यावर सुंदर उषांचा पाठलाग करतो, तेजस्वी प्रकाशाने उजळतो, लालसर किरणांनी चमकतो. अग्नि, आपल्या यज्ञकर्मांनी, मनुष्यांचा राजा आणि सर्वांचा प्रिय पाहुणा आहे.
एवा नो अग्ने अमृतेषु पूर्व्य धीष्पीपाय बृहद्दिवेषु मानुषा । दुहाना धेनुर्वृजनेषु कारवे त्मना शतिनं पुरुरूपमिषणि
अग्निदेव, अमरांमध्ये तू नेहमीच श्रेष्ठ राहिला आहेस, आणि मानवांसाठी विशाल आकाश भरून टाकलेस. जशी गायी कवींसाठी दूध देतात, तशी तुझ्या स्वभावाने तू विपुल आणि अनेक प्रकारची संपत्ती देतोस.
वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम्
अग्निदेव, आम्ही तुझ्या कृपेने वेगवान घोड्यांनी किंवा प्रार्थनेने पराक्रमी सामर्थ्य मिळवू इच्छितो. आमचं कीर्तिमान तेज पाच जमातींमध्ये उंच उठू दे, आणि तेजस्वी प्रकाश अजेयपणे प्रकटू दे.
स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे
अग्निदेव, तू सामर्थ्यशाली आणि स्तुत्य आहेस, आमचं स्मरण ठेव. ज्याच्यामध्ये श्रेष्ठ लोक समृद्धी शोधतात, आणि ज्याच्याकडे बलवान यज्ञ घेऊन येतात, तो नेहमी आपल्या घरात तेजाने उजळतो.
उभयासो जातवेदः स्याम ते स्तोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि । वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः प्रजावतः स्वपत्यस्य शग्धि नः
जतवेद, आम्ही तुझे स्तोत्र गाणारे आणि तुझ्या छायेत समृद्ध होऊ दे. उदार, वाढत्या, संततीने परिपूर्ण आणि खरी प्रभुत्व असलेली संपत्ती आम्हाला दे.
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः
अग्निदेव, जे दानशूर लोक स्तोत्र गाणाऱ्यांना गायी, गावे आणि सुंदर घोडे देतात, त्यांना आणि आम्हालाही तू समृद्धीकडे ने. जेणेकरून आम्ही सभेत मोठ्या विजयाने बोलू शकू.
समिद्धो अग्निर्निहितः पृथिव्यां प्रत्यङ्विश्वानि भुवनान्यस्थात् । होता पावकः प्रदिवः सुमेधा देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन्
अग्नि, पृथ्वीवर प्रज्वलित होऊन स्थिर झाला आहे आणि सर्व जगांकडे तोंड करून उभा आहे. स्वच्छ आणि बुद्धिमान पुरोहित, स्वर्गातून आलेला, योग्य असलेला अग्निदेव देवांची पूजा करो.
नराशंसः प्रति धामान्यञ्जन्तिस्रो दिवः प्रति मह्ना स्वर्चिः । घृतप्रुषा मनसा हव्यमुन्दन्मूर्धन्यज्ञस्य समनक्तु देवान्
नराशंस, आपल्या तेजाने स्वर्गातील तीन स्थाने ठरवतो. तूप शिंपडलेले, तो मनाने आहुती वाहतो आणि यज्ञाच्या शिखरावर देवांना एकत्र आणतो.
ईळितो अग्ने मनसा नो अर्हन्देवान्यक्षि मानुषात्पूर्वो अद्य । स आ वह मरुतां शर्धो अच्युतमिन्द्रं नरो बर्हिषदं यजध्वम्
अग्निदेव, आमच्या मनाने स्तुती केलेला, तू खरोखरच योग्य आहेस. आज तू देवांना, मानवांना नाही, पुढे नेतोस. मरुतांचा स्थिर समूह आणि इंद्राला इथे आणा, आणि सर्वजण त्याची बारकाईने पूजा करा.
देव बर्हिर्वर्धमानं सुवीरं स्तीर्णं राये सुभरं वेद्यस्याम् । घृतेनाक्तं वसवः सीदतेदं विश्वे देवा आदित्या यज्ञियासः
देवा, ही वाढणारी आणि समृद्धीसाठी पसरलेली कुशाची जागा ओळखली जावो. तुपाने अभिषेक केलेली, वसूंनी, सर्व देवांनी, आणि यज्ञयोग्य आदित्यांनी इथे बसावे.
वि श्रयन्तामुर्विया हूयमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा नमोभिः । व्यचस्वतीर्वि प्रथन्तामजुर्या वर्णं पुनाना यशसं सुवीरम्
देवी द्वारे, रुंद आणि सहज जाण्याजोग्या, नम्रतेने उघडल्या जावोत. त्या तेजाने चमकत, अमर आणि शुद्ध रूपाने, कीर्ती आणि पराक्रमाने पसरू देत.
साध्वपांसि सनता न उक्षिते उषासानक्ता वय्येव रण्विते । तन्तुं ततं संवयन्ती समीची यज्ञस्य पेशः सुदुघे पयस्वती
आपल्यासाठी वाटा गायींसारख्या सोप्या होवोत. उषा आणि रात्र, जणू दोन स्त्रिया, आपल्याला पुढे नेवोत. त्या विणलेल्या तंतूंना एकत्र आणून, यज्ञाची शोभा तयार करतात, नेहमी दूध देणाऱ्या आणि समृद्ध असतात.
दैव्या होतारा प्रथमा विदुष्टर ऋजु यक्षतः समृचा वपुष्टरा । देवान्यजन्तावृतुथा समञ्जतो नाभा पृथिव्या अधि सानुषु त्रिषु
दोन दैवी पुरोहित, पहिले आणि सर्वात जाणकार, सरळ आणि सुंदर रीतीने यज्ञ करतात. ते पृथ्वीच्या नाभीवर, तीन शिखरांवर, योग्य क्रमाने देवांची पूजा करतात.
सरस्वती साधयन्ती धियं न इळा देवी भारती विश्वतूर्तिः । तिस्रो देवीः स्वधया बर्हिरेदमच्छिद्रं पान्तु शरणं निषद्य
सरस्वती, जी बुद्धीला सिद्ध करते, इळा देवी आणि भारती — या तिघी देव्या आपल्या सामर्थ्याने, कुशावर बसून, हे अखंड आश्रयस्थान सुरक्षित ठेवोत.
पिशङ्गरूपः सुभरो वयोधाः श्रुष्टी वीरो जायते देवकामः । प्रजां त्वष्टा वि ष्यतु नाभिमस्मे अथा देवानामप्येतु पाथः
तपकिरी रंगाचा, भरपूर संपत्ती घेऊन, बळकट आणि वीर असा, देवांची इच्छा करणारा पुत्र जन्माला येतो; त्वष्टा आमच्या संततीला वाढवो आणि देवांचा मार्ग आमच्यापर्यंत पोहोचो.
वनस्पतिरवसृजन्नुप स्थादग्निर्हविः सूदयाति प्र धीभिः । त्रिधा समक्तं नयतु प्रजानन्देवेभ्यो दैव्यः शमितोप हव्यम्
वनस्पतींच्या अधिपतीने वाहून दिले, अग्नी समोर आला; तो आपल्या ध्यानाने होम शिजवतो; दैवी यजमानाने, तिप्पट प्रमाणात, नीट वाटलेली आहुती देवांपर्यंत पोहोचवो.
घृतं मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम । अनुष्वधमा वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम्
तूप निर्माण झाले आहे, तूपच त्याचे गर्भस्थान आहे, तुपातच तो स्थिर आहे, तूपच त्याचे निवासस्थान आहे; 'स्वाहा' उच्चारून दिलेली आहुती, वृषभा, आनंदाने घेऊन जा.
हुवे वः सुद्योत्मानं सुवृक्तिं विशामग्निमतिथिं सुप्रयसम् । मित्र इव यो दिधिषाय्यो भूद्देव आदेवे जने जातवेदाः
मी तुम्हाला, तेजस्वी, चांगल्या स्तुतींनी गौरवलेला, लोकांचा पाहुणा, योग्य मार्गदर्शक असा अग्नी, मित्रासारखा प्रिय, जठवेदास, देवांमध्ये देव, माणसांमध्येही, आवाहन करतो.
इमं विधन्तो अपां सधस्थे द्वितादधुर्भृगवो विक्ष्वायोः । एष विश्वान्यभ्यस्तु भूमा देवानामग्निररतिर्जीराश्वः
पाण्याच्या आसनावर त्याला स्थापन करून, भृगुंनी त्याला दोनदा लोकांमध्ये ठेवले; हा अग्नी, नेहमी तरुण, घोड्यासारखा वेगवान, देवांच्या सर्व क्षेत्रांना व्यापून राहिला आहे.
अग्निं देवासो मानुषीषु विक्षु प्रियं धुः क्षेष्यन्तो न मित्रम् । स दीदयदुशतीरूर्म्या आ दक्षाय्यो यो दास्वते दम आ
देवांनी अग्नीला मानवांच्या जमातींमध्ये, मित्रासारखा प्रिय केला, जणू तो राहायला इच्छितो; तो आपल्या ज्वाळांनी उजळो, कुशलतेने, दानशूराच्या घरी येणारा.
अस्य रण्वा स्वस्येव पुष्टिः संदृष्टिरस्य हियानस्य दक्षोः । वि यो भरिभ्रदोषधीषु जिह्वामत्यो न रथ्यो दोधवीति वारान्
त्याची समृद्धी त्याच्या स्वतःच्या संपत्तीप्रमाणे आहे, त्याची दृष्टी ज्ञानीसारखी, त्याची कुशलता कधीच कमी होत नाही; जो भेटवस्तू घेऊन, वनस्पतींमध्ये फिरतो, त्याची जीभ सारथ्यासारखी पाणी हलवते.