कतरा पूर्वा कतरापरायोः कथा जाते कवयः को वि वेद । विश्वं त्मना बिभृतो यद्ध नाम वि वर्तेते अहनी चक्रियेव
या दोघांपैकी कोणती आधीची, कोणती नंतरची? त्यांच्या जन्माबद्दल ज्ञानी काय सांगतात—खरे कोण जाणतो? जेव्हा दोघेही सर्व जग आपल्या अस्तित्वात धरून वेगळे होतात, तेव्हा दिवस आणि रात्र चाकासारखी फिरतात.
भूरिं द्वे अचरन्ती चरन्तं पद्वन्तं गर्भमपदी दधाते । नित्यं न सूनुं पित्रोरुपस्थे द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
दोन जणी एकत्र फिरतात, त्यातील एक पायांनी चालते, दुसरी पाय नसतानाही गर्भ धारण करते. जसा मुलगा नेहमी आईवडिलांच्या कुशीत असतो, तशी आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
अनेहो दात्रमदितेरनर्वं हुवे स्वर्वदवधं नमस्वत् । तद्रोदसी जनयतं जरित्रे द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
मी अडचण नसलेल्या, तेजस्वी, स्तुत्य अशा अदितीच्या दानासाठी प्रार्थना करतो. हे आकाश आणि पृथ्वी, ती गायकासाठी उत्पन्न करो; आणि आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
अतप्यमाने अवसावन्ती अनु ष्याम रोदसी देवपुत्रे । उभे देवानामुभयेभिरह्नां द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
जेव्हा त्या दोघी तेजाने उजळतात आणि सामर्थ्याने युक्त होतात, तेव्हा आपण देवपुत्र अशा त्या दोघींच्या मागे जाऊ. त्या दोन्ही, देवांच्या, दोन्ही दिवसांसह, आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
संगच्छमाने युवती समन्ते स्वसारा जामी पित्रोरुपस्थे । अभिजिघ्रन्ती भुवनस्य नाभिं द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
एकत्र येऊन, त्या दोन तरुण स्त्रिया भेटतात, जशा बहिणी आणि पत्नी, आईवडिलांच्या कुशीत. त्या जगाच्या नाभीचा सुगंध घेतात; आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
उर्वी सद्मनी बृहती ऋतेन हुवे देवानामवसा जनित्री । दधाते ये अमृतं सुप्रतीके द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
विशाल आणि महान, सत्यधर्माने युक्त, मी देवांच्या जननींना मदतीसाठी हाक देतो. ज्या अमृत धारण करतात, सुंदर रूपाच्या आहेत, त्या आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
उर्वी पृथ्वी बहुले दूरेअन्ते उप ब्रुवे नमसा यज्ञे अस्मिन् । दधाते ये सुभगे सुप्रतूर्ती द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
रुंद, विशाल, दूरवर पसरलेल्या आकाश आणि पृथ्वीला मी या यज्ञात नम्रतेने हाक देतो. ज्या शुभ लाभ देतात, उत्तम आधार असतात, त्या आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
देवान्वा यच्चकृमा कच्चिदागः सखायं वा सदमिज्जास्पतिं वा । इयं धीर्भूया अवयानमेषां द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात्
देवतांनो, जर आम्ही काही अपराध केला असेल, मित्राविरुद्ध, नेहमीच्या सोबत्याविरुद्ध किंवा स्वामीविरुद्ध, तर ही प्रार्थना त्यांच्या क्षमेसाठी असो; आकाश आणि पृथ्वी आम्हाला संकटांपासून वाचवोत.
उभा शंसा नर्या मामविष्टामुभे मामूती अवसा सचेताम् । भूरि चिदर्यः सुदास्तरायेषा मदन्त इषयेम देवाः
दोन्ही श्रेष्ठ आशीर्वाद माझ्यावर येवोत; दोन्ही सामर्थ्ये मला मदतीने आधार देवोत. कितीही शत्रू जवळ असले तरी, दानशूर देवता आनंदित होवोत आणि आम्हाला समृद्धी लाभो.
ऋतं दिवे तदवोचं पृथिव्या अभिश्रावाय प्रथमं सुमेधाः । पातामवद्याद्दुरितादभीके पिता माता च रक्षतामवोभिः
मी आकाशासाठी, पृथ्वीासाठी, आणि ज्ञानी लोकांच्या ऐकण्यासाठी सत्य सांगितले आहे, सर्वांत पहिले. वडील आणि आई, तुम्ही आम्हाला दोष आणि संकटांपासून मदतीने वाचवा.
इदं द्यावापृथिवी सत्यमस्तु पितर्मातर्यदिहोपब्रुवे वाम् । भूतं देवानामवमे अवोभिर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम्
हे आकाश आणि पृथ्वी, मी आता तुम्हाला जे सांगतो ते खरे ठरो—वडील आणि आई, हे तुमच्यासाठी आहे. तुम्ही देवतांच्या सर्वांत जवळच्या मदतनीस व्हा; आम्हाला हे दीर्घायुषी आणि बळकट लोक मिळू देत.
आ न इळाभिर्विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव एतु । अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगदभिपित्वे मनीषा
सर्वज्ञ देव सविता आमच्याकडे इळा देवींसह, सभेत शुभाशीर्वाद घेऊन येवो. जशी तरुण मंडळी एकत्र येतात, तशी त्याच्या बुद्धीने सर्व जग आमच्या रक्षणासाठी एकत्र येवो.
आ नो विश्व आस्क्रा गमन्तु देवा मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः । भुवन्यथा नो विश्वे वृधासः करन्सुषाहा विथुरं न शवः
सर्व देवता, सर्व बाजूंनी आमच्याकडे येवोत—मित्र, अर्यमन्, वरुण, एकत्रितपणे. जसे सर्व बलवान जगातील आहेत, तसे ते आम्हाला सामर्थ्य देवोत, जणू एखाद्या शक्तिशाली गटासारखे.
प्रेष्ठं वो अतिथिं गृणीषेऽग्निं शस्तिभिस्तुर्वणिः सजोषाः । असद्यथा नो वरुणः सुकीर्तिरिषश्च पर्षदरिगूर्तः सूरिः
मी तुम्हा सर्वांना, अग्नी, सर्वात प्रिय पाहुणा म्हणून, शुभाशीर्वादांसह आणि तुर्वणींसह, एकत्रितपणे स्तुती करतो. वरुण आम्हाला चांगली कीर्ती देवो, आणि तेजस्वी सूर्य द्वेष व दारिद्र्यापासून आम्हाला पार नेवो.
उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । समाने अहन्विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन्
मी विजयाच्या इच्छेने, नम्रतेने, तुमच्याकडे येतो, उषा आणि रात्र, जशी दूधाने भरलेली गाय. त्या दिवशीच्या स्तोत्राचे मापन करत, तुमच्या दोन रूपांत, तुम्ही त्या पात्रात दूध धरता.
उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः । येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति
आम्हाला आनंद देणारा अहिर्बुध्न्य, जसा मायाळू आई आपल्या लहान मुलाला सांभाळते, तसा आमचा सांभाळ करो. ज्या नदीमुळे आपण पाण्याच्या संततीवरून सहजपणे जातो, ती नदी आम्हाला सुखरूप पार घालो.
उत न ईं त्वष्टा गन्त्वच्छा स्मत्सूरिभिरभिपित्वे सजोषाः । आ वृत्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां न इह गम्याः
त्वष्टा आमच्या ज्ञानी मित्रांसह, एकत्रितपणे, या यज्ञात सहभागी व्हावा. वृत्तराचा संहार करणारा, सर्वात सामर्थ्यवान इंद्र, आपल्या लोकांसह येथे यावा.
उत न ईं मतयोऽश्वयोगाः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति । तमीं गिरो जनयो न पत्नीः सुरभिष्टमं नरां नसन्त
आमच्या घोड्यांनी जुळलेल्या भावना, जशा गायी आपल्या वासराला प्रेमाने चाटतात, तशा त्याच्याजवळ जावोत. तो सर्वात सुगंधी, प्रिय देव, ज्या प्रमाणे स्त्रिया आपल्या पतीला गाणे गातात, तसा आमचा गौरव होवो.
उत न ईं मरुतो वृद्धसेनाः स्मद्रोदसी समनसः सदन्तु । पृषदश्वासोऽवनयो न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः
प्राचीन सैन्य असलेले मरुतगण आमच्याशी एकविचाराने राहोत. पांढऱ्या घोड्यांनी ओढलेल्या रथांप्रमाणे, मैत्रीने जोडलेल्या देवांप्रमाणे, ते आमचे रक्षण करणारे असोत.
प्र नु यदेषां महिना चिकित्रे प्र युञ्जते प्रयुजस्ते सुवृक्ति । अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं प्रुषायन्त सेनाः
जेव्हा त्यांची महानता प्रकट होते, तेव्हा ते उत्तम प्रकारे सज्ज होऊन पुढे जातात. चांगल्या दिवशी, त्यांच्या सैन्याने, तीक्ष्ण शस्त्रासारखे, सर्व अडथळे दूर केले जातात.
प्रो अश्विनाववसे कृणुध्वं प्र पूषणं स्वतवसो हि सन्ति । अद्वेषो विष्णुर्वात ऋभुक्षा अच्छा सुम्नाय ववृतीय देवान्
आश्विनीकडून मदतीसाठी हाक द्या, पूषणालाही बोलवा, कारण ते स्वतः समर्थ आहेत. वैररहित विष्णू, वायू आणि कुशल ऋभू, देवांच्या कृपेने आमच्याकडे वळावेत.
इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयाः । नि या देवेषु यतते वसूयुर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम्
हे पूज्य देवहो, तुमची ही तेजस्विता आमच्याजवळ राहो, वाढवणारी आणि सुरक्षितता देणारी असो. जी देवांमध्ये संपत्ती मिळवण्यासाठी प्रयत्न करते, तीच दीर्घकाळ लोकांमध्ये आम्हाला मिळो.
पितुं नु स्तोषं महो धर्माणं तविषीम् । यस्य त्रितो व्योजसा वृत्रं विपर्वमर्दयत्
मी त्या पित्याचे स्तवन करतो, जो धर्म आणि सामर्थ्याने महान आहे, ज्याच्या बळावर त्रिताने अनेक स्तरांचा वृत्तराचा नाश केला.
स्वादो पितो मधो पितो वयं त्वा ववृमहे । अस्माकमविता भव
गोड पित्या, मधुर पित्या, आम्ही तुलाच निवडले आहे; आमचा तू रक्षणकर्ता हो.
उप नः पितवा चर शिवः शिवाभिरूतिभिः । मयोभुरद्विषेण्यः सखा सुशेवो अद्वयाः
आमच्याकडे ये, पोसणाऱ्या पित्या, शुभ मार्गदर्शनासह. आनंद देणारा, द्वेषरहित, मित्र, दयाळू आणि स्थिर असा हो.
तव त्ये पितो रसा रजांस्यनु विष्ठिताः । दिवि वाता इव श्रिताः
हे पित्या, तुझे ते रस सर्व विश्वात पसरले आहेत, जणू आकाशात वाऱ्यांसारखे स्थिर झाले आहेत.
तव त्ये पितो ददतस्तव स्वादिष्ठ ते पितो । प्र स्वाद्मानो रसानां तुविग्रीवा इवेरते
हे पित्या, तुझे ते दान, तुझा तो सर्वात गोड रस. गोड रसांचे जे प्रिय आहेत, ते बलवान गळ्यांसारखे त्यात रममाण होतात.
त्वे पितो महानां देवानां मनो हितम् । अकारि चारु केतुना तवाहिमवसावधीत्
हे पित्या, महान देवतांचे मन तुझ्यातच स्थिर आहे. तुझ्या चिन्हामुळे त्रिताने सर्पाचा वध केला.
यददो पितो अजगन्विवस्व पर्वतानाम् । अत्रा चिन्नो मधो पितोऽरं भक्षाय गम्याः
जेव्हा तू, पित्या, तेजस्वी पर्वतांमध्ये गेला होतास, तेथेही, मधुर पित्या, उत्तम अन्न मिळवण्यासारखे आहे.
यदपामोषधीनां परिंशमारिशामहे । वातापे पीव इद्भव
जेव्हा आपण पाणी आणि औषधींचा सार चाखतो, तेव्हा तू, वातापी, आमच्यात पोषण करणारा हो.