इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमाहुरथो दिव्यः स सुपर्णो गरुत्मान् । एकं सद्विप्रा बहुधा वदन्त्यग्निं यमं मातरिश्वानमाहुः
त्याला इंद्र, मित्र, वरुण, अग्नी असे म्हणतात; तोच दिव्य, तेजस्वी पंखांचा गरुड आहे. ज्ञानी एकालाच अनेक नावे देतात: अग्नी, यम, मातरिश्वान असे म्हणतात.
कृष्णं नियानं हरयः सुपर्णा अपो वसाना दिवमुत्पतन्ति । त आववृत्रन्सदनादृतस्यादिद्घृतेन पृथिवी व्युद्यते
काळे, पिवळे, तेजस्वी पंखांचे, पाण्यात गुंतलेले, आकाशात उडतात. त्यांनी सत्याच्या आसनाभोवती प्रदक्षिणा घातली आणि नंतर पृथ्वी तुपाने उजळली.
द्वादश प्रधयश्चक्रमेकं त्रीणि नभ्यानि क उ तच्चिकेत । तस्मिन्साकं त्रिशता न शङ्कवोऽर्पिताः षष्टिर्न चलाचलासः
बारा आरे, एक चाक, तीन नाभी—हे कोण समजतो? त्यावर तीनशे साठ खिळे बसवले आहेत, जे हलत नाहीत, जरी हलणारे दिसतात.
यस्ते स्तनः शशयो यो मयोभूर्येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि । यो रत्नधा वसुविद्यः सुदत्रः सरस्वति तमिह धातवे कः
तुझा जो स्तन पूर्ण आहे, आनंददायक आहे, ज्याने तू सर्व शुभ वस्तू पोसतेस, जो धन देणारा, धन जाणणारा आणि उत्तम देणारा आहे—हे सरस्वती, तो आमच्या पोषणासाठी इथे ठेव.
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् । ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः
यज्ञाने देवांनी यज्ञ केला; हेच पहिले धर्म होते. हे महान देव त्या आकाशात पोहोचले जिथे प्राचीन साध्य देव आहेत.
समानमेतदुदकमुच्चैत्यव चाहभिः । भूमिं पर्जन्या जिन्वन्ति दिवं जिन्वन्त्यग्नयः
हे पाणी सारखेच आहे—ते वर जाते, खाली येते, दिवसांनुसार फिरते; जसा पाऊस पडतो तशी पृथ्वी फुलते, आकाशात ज्या ज्वाळा आहेत त्या आकाशाला सजीव करतात.
दिव्यं सुपर्णं वायसं बृहन्तमपां गर्भं दर्शतमोषधीनाम् । अभीपतो वृष्टिभिस्तर्पयन्तं सरस्वन्तमवसे जोहवीमि
मी सरस्वतीचे आवाहन करतो—ती दिव्य, सुंदर पंखांची, बलवान, वनस्पतींमध्ये सर्वांत स्पष्ट दिसणारी, पाण्याचा गर्भ असलेली, पावसाने तृप्त करणारी आहे.
कया शुभा सवयसः सनीळाः समान्या मरुतः सं मिमिक्षुः । कया मती कुत एतास एतेऽर्चन्ति शुष्मं वृषणो वसूया
कशामुळे, कोणत्या नात्याने, कोणत्या एकतेने तुम्ही मरुतांनो, एकत्र यायचे ठरवता? कोणत्या विचाराने, कुठून हे आले, की हे बलवान धनाच्या इच्छेने तेज दाखवतात?
कस्य ब्रह्माणि जुजुषुर्युवानः को अध्वरे मरुत आ ववर्त । श्येनाँ इव ध्रजतो अन्तरिक्षे केन महा मनसा रीरमाम
कोणाच्या स्तुतींना हे तरुण मरुत आवडले? यज्ञात कोण मरुतांना वळवतो? गरुडासारखे आकाशातून धावणारे, कोणत्या मोठ्या बुद्धीने आपण आनंद पावतो?
कुतस्त्वमिन्द्र माहिनः सन्नेको यासि सत्पते किं त इत्था । सं पृच्छसे समराणः शुभानैर्वोचेस्तन्नो हरिवो यत्ते अस्मे
इंद्रा, तू एकटा, बलशाली असून कुठून आला आहेस, सत्याचा स्वामी? असं का आहे? तू सुंदरांसोबत विचारतोस; हे रथवान, आम्हाला सांग, तुझ्याकडून काय मिळेल.
ब्रह्माणि मे मतयः शं सुतासः शुष्म इयर्ति प्रभृतो मे अद्रिः । आ शासते प्रति हर्यन्त्युक्थेमा हरी वहतस्ता नो अच्छ
माझ्या स्तुती, माझे विचार छान दाबले गेले आहेत; माझी ताकद जागी झाली आहे, माझा दगड तयार आहे. ते आज्ञा देतात, स्तोत्रासाठी उत्सुक आहेत; ते दोन घोडे तुला आणतात—ते आम्हाला तुझ्याजवळ घेऊन येवोत.
अतो वयमन्तमेभिर्युजानाः स्वक्षत्रेभिस्तन्वः शुम्भमानाः । महोभिरेताँ उप युज्महे न्विन्द्र स्वधामनु हि नो बभूथ
म्हणून आम्ही हे जुळवून, आपल्या सामर्थ्यात उजळत, आपली शरीरे सजवतो. या महानांसोबत आम्ही तुझ्याजवळ येतो, इंद्रा; कारण तू तुझ्या स्वभावाने आमचा झालास.
क्व स्या वो मरुतः स्वधासीद्यन्मामेकं समधत्ताहिहत्ये । अहं ह्युग्रस्तविषस्तुविष्मान्विश्वस्य शत्रोरनमं वधस्नैः
मरुतांनो, जेव्हा तुम्ही मला एकट्याला सर्पवधात सोडले, तेव्हा तुमचे सामर्थ्य कुठे होते? कारण मी प्रचंड, बलवान, शक्तिशाली आहे; शत्रूंच्या कोणत्याही शस्त्रांनी मी कधीही हरत नाही.
भूरि चकर्थ युज्येभिरस्मे समानेभिर्वृषभ पौंस्येभिः । भूरीणि हि कृणवामा शविष्ठेन्द्र क्रत्वा मरुतो यद्वशाम
तू आम्हाला तुझ्या जुळलेल्या, एकत्रित, वृषभासारख्या सामर्थ्यांनी बरेच दिलेस. खरंच, इंद्रा, तुझ्या आज्ञेत असताना, मरुतांनो, आपण बुद्धीने अनेक महान कार्ये करूया.
वधीं वृत्रं मरुत इन्द्रियेण स्वेन भामेन तविषो बभूवान् । अहमेता मनवे विश्वश्चन्द्राः सुगा अपश्चकर वज्रबाहुः
मरुतांनो, तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या सामर्थ्याने, उजेडाने वृताचा वध केला; मी, वज्रधारी, सर्वांसाठी हे मार्ग सोपे केले, सर्वांसाठी तेजस्वी केले.
अनुत्तमा ते मघवन्नकिर्नु न त्वावाँ अस्ति देवता विदानः । न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कृणुहि प्रवृद्ध
हे दानशूरा, तुझ्यासारखा दुसरा कोणी नाही; तुझ्यासारखी देवता ज्ञानात कुणीच नाही. जन्मताना किंवा पुन्हा जन्मताना कोणीही हरवत नाही; वाढत्या सामर्थ्याने, तू जे करशील ते कर.
एकस्य चिन्मे विभ्वस्त्वोजो या नु दधृष्वान्कृणवै मनीषा । अहं ह्युग्रो मरुतो विदानो यानि च्यवमिन्द्र इदीश एषाम्
एकट्याच्या सामर्थ्यानेसुद्धा, मी ठरवलं तर ते करू शकतो, जर मी धाडस केलं. कारण मी प्रचंड आहे, मरुतांना जाणणारा आहे, आणि इंद्र जे काही इच्छितो ते मी करू शकतो.
अमन्दन्मा मरुत स्तोमो अत्र यन्मे नरः श्रुत्यं ब्रह्म चक्र । इन्द्राय वृष्णे सुमखाय मह्यं सख्ये सखायस्तन्वे तनूभिः
इथे माझ्या स्तुतींनी मरुतांना आनंद दिला, जेव्हा पुरुषांनी माझ्यासाठी योग्य स्तोत्र केले. इंद्रासाठी, बलशाली, दानशूर, माझ्यासाठी, मित्रासाठी, मित्रांनी आपली शरीरे आणि मन देऊन.
एवेदेते प्रति मा रोचमाना अनेद्यः श्रव एषो दधानाः । संचक्ष्या मरुतश्चन्द्रवर्णा अच्छान्त मे छदयाथा च नूनम्
हे इथे माझ्यासमोर तेजाने चमकत आहेत, त्यांनी न कधी कमी होणारी कीर्ती मिळवली आहे. मरुत, सुंदर रूपाचे, एकत्र येतील; आता तुम्ही मला झाकून, माझे रक्षण करा.
को न्वत्र मरुतो मामहे वः प्र यातन सखीँरच्छा सखायः । मन्मानि चित्रा अपिवातयन्त एषां भूत नवेदा म ऋतानाम्
मरुतांनो, तुमच्यातील कोण इथे माझा मदतीला येईल? या, मित्रांनो, मित्रासारखे या. तुमचे अद्भुत विचार वाहू द्या; सत्य जाणणाऱ्यांमध्ये तुम्ही राहा.
आ यद्दुवस्याद्दुवसे न कारुरस्माञ्चक्रे मान्यस्य मेधा । ओ षु वर्त्त मरुतो विप्रमच्छेमा ब्रह्माणि जरिता वो अर्चत्
जेव्हा कवी दिवसासाठी, दिवसाच्या निमित्ताने आवाहन करतो, तेव्हा त्याच्या बुद्धीने आम्हाला मान मिळवून दिला. आता, मरुतांनो, प्रेरित कवी येवो; गायक या स्तोत्रांनी तुमची स्तुती करो.
एष व स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम्
ही तुमची स्तुती आहे, मरुतांनो, कवीचे हे गीत, मान मिळवणारे, गायकाचे. हे त्याच्या स्वतःसाठी पुढे जावो; आपण हे दीर्घायुषी लोक जाणूया.
तन्नु वोचाम रभसाय जन्मने पूर्वं महित्वं वृषभस्य केतवे । ऐधेव यामन्मरुतस्तुविष्वणो युधेव शक्रास्तविषाणि कर्तन
आता आपण त्या प्राचीन महिमेची गोष्ट सांगू, त्या उत्सुकासाठी, वृषभाच्या जन्मासाठी, त्या चिन्हासाठी. जसा अग्नी प्रज्वलित होतो, जसे मरुत बलशाली आहेत, जसे योद्धे युद्धात पराक्रमी असतात, तसे तुम्ही सामर्थ्य दाखवा, हे शक्तिमानांनो.
नित्यं न सूनुं मधु बिभ्रत उप क्रीळन्ति क्रीळा विदथेषु घृष्वयः । नक्षन्ति रुद्रा अवसा नमस्विनं न मर्धन्ति स्वतवसो हविष्कृतम्
नेहमीच गोडवा घेऊन, त्या बलवान मरुतगण सभांमध्ये आनंदाने खेळतात. रुद्रगण आपल्या कृपेने भक्ताला त्रास देत नाहीत, आणि स्वतःच्या सामर्थ्याने यज्ञ करणाऱ्याला हानी पोहोचवत नाहीत.
यस्मा ऊमासो अमृता अरासत रायस्पोषं च हविषा ददाशुषे । उक्षन्त्यस्मै मरुतो हिता इव पुरू रजांसि पयसा मयोभुवः
ज्याला अमर सेवकांनी संपत्ती आणि पोषण दिले आहे, आणि जो भक्तीने यज्ञ करतो, त्याच्यावर मरुतगण मित्रांसारखे भरपूर पावसाने आशीर्वाद ओततात.
आ ये रजांसि तविषीभिरव्यत प्र व एवासः स्वयतासो अध्रजन् । भयन्ते विश्वा भुवनानि हर्म्या चित्रो वो यामः प्रयतास्वृष्टिषु
मरुतगण आपल्या सामर्थ्याने आकाशातील प्रदेश पसरवतात, त्यांची शक्ती मुक्तपणे पुढे जाते. सर्व जीव आणि घरं त्यांच्या भीतीने थरथरतात; तुमचे आगमन पावसाच्या धारांमध्ये अद्भुत वाटते.
यत्त्वेषयामा नदयन्त पर्वतान्दिवो वा पृष्ठं नर्या अचुच्यवुः । विश्वो वो अज्मन्भयते वनस्पती रथीयन्तीव प्र जिहीत ओषधिः
जेव्हा मरुतगण आपल्या शक्तीने पर्वतांना गडगडवतात किंवा उंच आकाश हलवतात, तेव्हा त्यांच्या सर्व कृत्यांनी झाडे थरथरतात आणि औषधी रथासारख्या पळून जातात.
यूयं न उग्रा मरुतः सुचेतुनारिष्टग्रामाः सुमतिं पिपर्तन । यत्रा वो दिद्युद्रदति क्रिविर्दती रिणाति पश्वः सुधितेव बर्हणा
हे बलवान मरुतगण, तुम्ही चांगल्या विचारांनी सुरक्षित कुटुंबांचे रक्षण करता आणि शुभ कृपा देता. जिथे तुमची वीज चमकते, तिथे वादळ गर्जते आणि गुरे जणू छान छपराखाली पांगतात.
प्र स्कम्भदेष्णा अनवभ्रराधसोऽलातृणासो विदथेषु सुष्टुताः । अर्चन्त्यर्कं मदिरस्य पीतये विदुर्वीरस्य प्रथमानि पौंस्या
दृढ सामर्थ्याने, थकवा न येता, सभांमध्ये गौरवले गेलेले मरुतगण, ते सूर्याला आनंदाने गातात आणि वीराच्या श्रेष्ठ कृत्यांना जाणतात.
शतभुजिभिस्तमभिह्रुतेरघात्पूर्भी रक्षता मरुतो यमावत । जनं यमुग्रास्तवसो विरप्शिनः पाथना शंसात्तनयस्य पुष्टिषु
शंभर हातांनी मरुतगण आपल्याला संकटांपासून वाचवोत. ज्यांच्यावर त्यांची कृपा असते, त्यांना ते जपतात. ते तिखट, सामर्थ्यवान, तेजस्वी असतात आणि लोकांचे रक्षण करून संततीला समृद्धी देतात.