यत्ते गात्रादग्निना पच्यमानादभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद्भूम्यामा श्रिषन्मा तृणेषु देवेभ्यस्तदुशद्भ्यो रातमस्तु
तुझ्या शरीरातून, अग्नीने शिजताना, शुलावरून जे काही खाली टपकते, ते जमिनीवर किंवा गवतावर पडू नये; ते देवांना आणि योग्यांना अर्पण होवो.
ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईमाहुः सुरभिर्निर्हरेति । ये चार्वतो मांसभिक्षामुपासत उतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु
जे शिजलेल्या घोड्याकडे पाहतात, जे म्हणतात 'सुगंधी तो बाहेर आणा', आणि जे घोड्याच्या मांसाचा भाग मागतात—त्यांची कीर्ती आमच्यापर्यंत पोहोचो.
यन्नीक्षणं माँस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणामङ्काः सूनाः परि भूषन्त्यश्वम्
शिजवायच्या भांड्यातून जे काही टपकते, जे भांडी, रस गाळणारे, झाकणं, हुक, आणि जे कसाय आहेत—हे सगळं घोड्याभोवती असो.
निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच्च पड्बीशमर्वतः । यच्च पपौ यच्च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु
घोड्याच्या चालण्याने, बसण्याने, वळण्याने आणि त्याच्या चार पायांनी जे काही केले, त्याने जे काही प्याले, जे काही खाल्ले आणि गिळले—हे सर्व तुझ्यासाठी देवांमध्ये जावो.
मा त्वाग्निर्ध्वनयीद्धूमगन्धिर्मोखा भ्राजन्त्यभि विक्त जघ्रिः । इष्टं वीतमभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्यश्वम्
तुला जळणारा, धुराचा वास असलेला अग्नी जळवू नये; तेजस्वी धार तुला लागू नये. जे यज्ञासाठी तयार केलेले, शुद्ध केलेले आणि वषट् उच्चाराने चिन्हांकित केलेले अर्पण आहे, तेच देव घोड्याच्या रूपाने स्वीकारतात.
यदश्वाय वास उपस्तृणन्त्यधीवासं या हिरण्यान्यस्मै । संदानमर्वन्तं पड्बीशं प्रिया देवेष्वा यामयन्ति
जेव्हा घोड्यासाठी चादरी पसरतात, वस्त्रे आणि सोनं ठेवतात, तेव्हा प्रिय, जलद धावणारा, चार पायांचा हा घोडा देवांकडे पाठवला जातो.
यत्ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद । स्रुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि
घोड्या, तुला जे काही जोराने टोचले—ते काट्याने असो किंवा चाबकाने; जसे यज्ञात समिधेला चमच्याने स्पर्श करतात, तसे मी मंत्राने हे सर्व तुझ्यापासून मुक्त करतो.
चतुस्त्रिंशद्वाजिनो देवबन्धोर्वङ्क्रीरश्वस्य स्वधितिः समेति । अच्छिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्परुरनुघुष्या वि शस्त
चौतीस बरगड्या, दैवी बंध, घोड्याच्या वाकड्या धारेला भिडतात; कौशल्याने त्याचे अवयव अखंड ठेवावेत, सांधे मोकळे करावेत, आणि छेद स्वच्छ असावा.
एकस्त्वष्टुरश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस्तथ ऋतुः । या ते गात्राणामृतुथा कृणोमि ताता पिण्डानां प्र जुहोम्यग्नौ
त्वष्ट्याने एक छेद केला, दोन मार्गदर्शक आहेत, आणि ऋतू देखील; ऋतूनुसार मी तुझे जे अवयव तयार करतो, ते भाग मी अग्नीत अर्पित करतो.
मा त्वा तपत्प्रिय आत्मापियन्तं मा स्वधितिस्तन्व आ तिष्ठिपत्ते । मा ते गृध्नुरविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्यसिना मिथू कः
तुला प्रिय उष्णता जाळू नये, तुझ्या शरीराशी एकरूप होत असताना; धार तुझ्या अंगावर थांबू नये; लोभी, निष्काळजी छेद करणाऱ्याने तुला इजा करू नये, किंवा सुरीने तुझे अवयव तुटू नयेत, एकमेकांवर आदळू नयेत.
न वा उ एतन्म्रियसे न रिष्यसि देवाँ इदेषि पथिभिः सुगेभिः । हरी ते युञ्जा पृषती अभूतामुपास्थाद्वाजी धुरि रासभस्य
तू मरत नाहीस, तुला इजा होत नाही; तू चांगल्या मार्गांनी देवांकडे जातोस. तुझ्यासाठी लाल रंगाच्या आणि डाग असलेल्या घोड्या जुंपल्या आहेत; घोडा गाढवाच्या जुव्यावर उभा आहे.
सुगव्यं नो वाजी स्वश्व्यं पुंसः पुत्राँ उत विश्वापुषं रयिम् । अनागास्त्वं नो अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो अश्वो वनतां हविष्मान्
हा घोडा आपल्याला उत्तम गायी, उत्तम घोडे, पुत्र आणि सर्व प्रकारचे पोषण देणारे धन मिळवून देओ. अदिती आपल्याला निष्पाप ठेवो; अर्पण घेऊन जाणारा घोडा आपल्याला राज्य मिळवून देओ.
यदक्रन्दः प्रथमं जायमान उद्यन्समुद्रादुत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यं महि जातं ते अर्वन्
ज्या वेळी तुझा पहिला आवाज जन्मताना उमटला, समुद्रातून किंवा पाण्यातून उगवला, गरुडाची पंखे, हरणाचे हात—हे तुझे गौरवशाली रूप तेव्हाच जन्मले, हे घोड्या.
यमेन दत्तं त्रित एनमायुनगिन्द्र एणं प्रथमो अध्यतिष्ठत् । गन्धर्वो अस्य रशनामगृभ्णात्सूरादश्वं वसवो निरतष्ट
यमाने दिलेला, त्रिताने बळ दिलेला, इंद्राने सर्वप्रथम यावर स्वार झाला; गंधर्वाने त्याच्या लगामाला धरले, सूर्याने घोडा घडवला, आणि वसुंनी त्याला सोडले.
असि यमो अस्यादित्यो अर्वन्नसि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्त आहुस्ते त्रीणि दिवि बन्धनानि
तू यम आहेस, तू आदित्य आहेस, हे घोड्या; तू त्रिता आहेस, गुप्त व्रताने. तू सोमासोबत एकरूप झालेला, वेगळा ठेवलेला; म्हणतात, तुझे तीन बंध आकाशात आहेत.
त्रीणि त आहुर्दिवि बन्धनानि त्रीण्यप्सु त्रीण्यन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश्छन्त्स्यर्वन्यत्रा त आहुः परमं जनित्रम्
म्हणतात, तुझे तीन बंध आकाशात, तीन पाण्यात, तीन समुद्रात आहेत. वरुणा, मला आशा आहे, तुझ्यावर कृपा करील, हे घोड्या, जिथे तुझे सर्वोच्च मूळ आहे असे म्हणतात.
इमा ते वाजिन्नवमार्जनानीमा शफानां सनितुर्निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यमृतस्य या अभिरक्षन्ति गोपाः
हे तुझे नऊ स्नान आहेत, हे घोड्या; हे तुझ्या खुरांचे चिन्ह, तुझ्या सामर्थ्याची ठिकाणे. येथे मी तुझे शुभ लगाम पाहिले, जे अमरत्वाचे रक्षक जपतात.
आत्मानं ते मनसारादजानामवो दिवा पतयन्तं पतंगम् । शिरो अपश्यं पथिभिः सुगेभिररेणुभिर्जेहमानं पतत्रि
माझ्या मनाने मी तुझ्या स्वरूपाजवळ गेलो, दिवसा उडणाऱ्या पक्ष्यासारखा तुला पाहिले. तुझे डोके मी चांगल्या मार्गावर, धुळीत उडणारे, पंख असलेले पाहिले.
अत्रा ते रूपमुत्तममपश्यं जिगीषमाणमिष आ पदे गोः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानळादिद्ग्रसिष्ठ ओषधीरजीगः
येथे मी तुझे श्रेष्ठ रूप पाहिले, गायीच्या पायाशी अन्नासाठी धडपडणारे. जेव्हा माणूस तुझ्या आनंदाचा पाठलाग करतो, आणि प्रथम औषधी धरतो, तेव्हा तो तुला शोधतो.
अनु त्वा रथो अनु मर्यो अर्वन्ननु गावोऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस्तव सख्यमीयुरनु देवा ममिरे वीर्यं ते
रथ तुझ्या मागे येतो, तरुण तुझ्या मागे येतो, हे घोड्या; गायी, कन्यांचा स्वामी तुझ्या मागे येतो. तुझे मित्रत्व सर्वजण शोधतात; देवांनी तुझी शक्ती मोजली आहे.
हिरण्यशृङ्गोऽयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत् । देवा इदस्य हविरद्यमायन्यो अर्वन्तं प्रथमो अध्यतिष्ठत्
सोन्याचे शिंग, वेगवान पाय, त्याचे पाय मनासारखे चालणारे, इंद्र खाली होता. देवांनी अर्पणासाठी इच्छा धरली, घोड्यावर स्वार झाले; घोडा सर्वप्रथम जुंपला गेला.
ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सं शूरणासो दिव्यासो अत्याः । हंसा इव श्रेणिशो यतन्ते यदाक्षिषुर्दिव्यमज्ममश्वाः
हे घोडे वेगवान, कंबर बारीक आणि बलवान, शूर आणि दिव्य आहेत; हे एकत्र रेषेत चालणाऱ्या हंसांसारखे आहेत, जेंव्हा हे दिव्य घोडे धावायला निघतात, तेव्हा सगळे मिळून प्रयत्न करतात.
तव शरीरं पतयिष्ण्वर्वन्तव चित्तं वात इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति
तुझे शरीर उडण्यासाठी आतुर आहे, तुझे मन वाऱ्यासारखे मार्गावर धावते; तुझे शिंगे अनेक ठिकाणी पसरलेली आहेत, आणि ती जंगलात जोरात फिरतात.
उप प्रागाच्छसनं वाज्यर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिरस्यानु पश्चात्कवयो यन्ति रेभाः
तो तेजस्वी घोडा देवतेच्या तेजाने मनात उजळत, चाऱ्याच्या ठिकाणी येतो; एक शेळी पुढे जाते, जणू त्याचा नाभी आहे, आणि मागे विद्वान लोक गात गात चालतात.
उप प्रागात्परमं यत्सधस्थमर्वाँ अच्छा पितरं मातरं च । अद्या देवाञ्जुष्टतमो हि गम्या अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि
तो घोडा, आपल्या वडिलांकडे आणि आईकडे, सर्वोच्च आसनाकडे जातो; आज देवांना सर्वात प्रिय असा हा मार्ग आहे, आणि नंतर तो भक्ताला बक्षिसे देतो.
अस्य वामस्य पलितस्य होतुस्तस्य भ्राता मध्यमो अस्त्यश्नः । तृतीयो भ्राता घृतपृष्ठो अस्यात्रापश्यं विश्पतिं सप्तपुत्रम्
या सुंदर, पांढऱ्या केसांच्या होताराचा एक मधला भाऊ आहे जो खातो; तिसरा भाऊ तुपाने माखलेला आहे—इथे मी सात मुलांचा स्वामी पाहिला.
सप्त युञ्जन्ति रथमेकचक्रमेको अश्वो वहति सप्तनामा । त्रिनाभि चक्रमजरमनर्वं यत्रेमा विश्वा भुवनाधि तस्थुः
सात जण एकच चाक असलेल्या रथाला जुंपतात; एक घोडा, सात नावे असलेला, तो ओढतो; त्या चाकाला तीन नाभी आहेत, ते नित्य नवीन आणि अखंड आहे, आणि त्यावर साऱ्या जगांचा आधार आहे.
इमं रथमधि ये सप्त तस्थुः सप्तचक्रं सप्त वहन्त्यश्वाः । सप्त स्वसारो अभि सं नवन्ते यत्र गवां निहिता सप्त नाम
या रथावर सात जण उभे आहेत; सात चाके, सात घोडे तो रथ ओढतात; सात बहिणी एकत्र येतात, जिथे गायींची सात नावे ठेवलेली आहेत.
को ददर्श प्रथमं जायमानमस्थन्वन्तं यदनस्था बिभर्ति । भूम्या असुरसृगात्मा क्व स्वित्को विद्वांसमुप गात्प्रष्टुमेतत्
कोणाने पहिल्यांदा जन्म घेणाऱ्याला पाहिले, जो हाडांशिवाय आहे पण हाडे वाहतो? पृथ्वीचा आत्मा, देवांचा निर्माता—तो कुठे आहे? जाणणाऱ्याने हे विचारायला कोण गेला?
पाकः पृच्छामि मनसाविजानन्देवानामेना निहिता पदानि । वत्से बष्कयेऽधि सप्त तन्तून्वि तत्निरे कवय ओतवा उ
माझ्या मनाने, न कळता मी विचारतो—देवांची पावले कुठे ठेवली आहेत? वासरावर, बैलावर, विद्वानांनी सात धागे विणले, ते एकत्र गुंफले.