तद्राधो अद्य सवितुर्वरेण्यं वयं देवस्य प्रसवे मनामहे । अस्मभ्यं द्यावापृथिवी सुचेतुना रयिं धत्तं वसुमन्तं शतग्विनम्
आज आम्ही सवितृचे श्रेष्ठ वरदान, देवाच्या प्रेरणेने, मागतो; हे द्यावा आणि पृथ्वी, आम्हाला चांगल्या समजुतीने, संपत्ती, भरपूर धन आणि शंभर गाई द्या.
ते हि द्यावापृथिवी विश्वशम्भुव ऋतावरी रजसो धारयत्कवी । सुजन्मनी धिषणे अन्तरीयते देवो देवी धर्मणा सूर्यः शुचिः
हे द्यावा आणि पृथ्वी, सर्वांना हित करणारे, सत्यावर चालणारे, ज्ञानी, विश्वाचा विस्तार सांभाळतात; उत्तम जन्म घेऊन, हे धिषणा, तू मध्ये फिरतेस, देव आणि देवी, धर्माने शुद्ध सूर्य.
उरुव्यचसा महिनी असश्चता पिता माता च भुवनानि रक्षतः । सुधृष्टमे वपुष्ये न रोदसी पिता यत्सीमभि रूपैरवासयत्
विशाल आणि बलवान, नेहमी कार्यरत, वडील आणि आई जगांचे रक्षण करतात; दृढ शक्तीने, अद्भुतपणे, या दोन दिशा वडिलांसारख्या विविध रूपांनी स्थापन केल्या.
स वह्निः पुत्रः पित्रोः पवित्रवान्पुनाति धीरो भुवनानि मायया । धेनुं च पृश्निं वृषभं सुरेतसं विश्वाहा शुक्रं पयो अस्य दुक्षत
तो अग्नी, दोन्ही पालकांचा पुत्र, शुद्ध करणारा, बुद्धिमान, आपल्या मायेमुळे जगांना शुद्ध करतो; गाय पृष्णी आणि बीजसमृद्ध वृषभ नेहमी त्याचे तेजस्वी दूध देतात.
अयं देवानामपसामपस्तमो यो जजान रोदसी विश्वशम्भुवा । वि यो ममे रजसी सुक्रतूययाजरेभि स्कम्भनेभिः समानृचे
तो देवांमध्ये सर्वात लहान, सहाय्यकांमध्ये, ज्याने दोन दिशा निर्माण केल्या, सर्वांना हित करणारा; ज्याने ज्ञानी कृतीसाठी प्रदेश मोजले, प्राचीन आधारांनी स्तोत्र सांभाळले.
ते नो गृणाने महिनी महि श्रवः क्षत्रं द्यावापृथिवी धासथो बृहत् । येनाभि कृष्टीस्ततनाम विश्वहा पनाय्यमोजो अस्मे समिन्वतम्
हे द्यावा आणि पृथ्वी, महान, आम्हाला मोठे यश आणि सामर्थ्य द्या, ज्यामुळे तुम्ही नेहमी लोकांचा विस्तार केला; आम्हाला बळ आणि उत्साह मिळू द्या.
किमु श्रेष्ठः किं यविष्ठो न आजगन्किमीयते दूत्यं कद्यदूचिम । न निन्दिम चमसं यो महाकुलोऽग्ने भ्रातर्द्रुण इद्भूतिमूदिम
कोणते श्रेष्ठ, कोणते सर्वात तरुण, आले नाही? कोण दूत म्हणून पाठवले गेले, आपण काय सांगू? आम्ही त्या पात्राचा तिरस्कार करत नाही, जे मोठ्या वंशाचे आहे; अग्नी, भाऊ, आपण लाकडाच्या समृद्धीचे स्तुती करूया.
एकं चमसं चतुरः कृणोतन तद्वो देवा अब्रुवन्तद्व आगमम् । सौधन्वना यद्येवा करिष्यथ साकं देवैर्यज्ञियासो भविष्यथ
एक पात्र चार करा, असे देवांनी तुम्हाला सांगितले; म्हणून तुम्ही आलात. हे सौधन्वन, जर तुम्ही असे केले, तर देवांसोबत यज्ञासाठी योग्य व्हाल.
अग्निं दूतं प्रति यदब्रवीतनाश्वः कर्त्वो रथ उतेह कर्त्वः । धेनुः कर्त्वा युवशा कर्त्वा द्वा तानि भ्रातरनु वः कृत्व्येमसि
जेव्हा तुम्ही दूत अग्नीला सांगितले, 'आपण घोडा करू, रथ येथे करू; गाय करू, तरुण करू,' हे सर्व कृत्ये, भाऊ, आम्ही तुमच्यासाठी केली.
चकृवांस ऋभवस्तदपृच्छत क्वेदभूद्यः स्य दूतो न आजगन् । यदावाख्यच्चमसाञ्चतुरः कृतानादित्त्वष्टा ग्नास्वन्तर्न्यानजे
असे केल्यावर ऋभूंनी विचारले, 'आज तो दूत कुठे आहे, जो आला नाही?' जेव्हा त्याने चार पात्रे बनवली असे जाहीर केले, तेव्हा त्वष्टा देवतांमध्ये गेला.
हनामैनाँ इति त्वष्टा यदब्रवीच्चमसं ये देवपानमनिन्दिषुः । अन्या नामानि कृण्वते सुते सचाँ अन्यैरेनान्कन्या नामभि स्परत्
'आपण त्यांना ठार करू,' असे त्वष्टा म्हणाला, जेव्हा देवांसाठी पिणारे त्या पात्राचा सन्मान करत नव्हते; काही नवीन नावे तयार करतात, काही स्त्रियांची नावे घेऊन त्यांना स्पर्श करतात.
इन्द्रो हरी युयुजे अश्विना रथं बृहस्पतिर्विश्वरूपामुपाजत । ऋभुर्विभ्वा वाजो देवाँ अगच्छत स्वपसो यज्ञियं भागमैतन
इंद्राने दोन पिंगट जुंपले, अश्विनांनी आपला रथ, बृहस्पती सर्व रूपांकडे गेला; ऋभू, विभ्वान, वाज, हे देव कुशलतेने यज्ञातील भाग वाटण्यासाठी आले.
निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिर्या जरन्ता युवशा ताकृणोतन । सौधन्वना अश्वादश्वमतक्षत युक्त्वा रथमुप देवाँ अयातन
त्यांच्या बुद्धीने त्यांनी कातड्यापासून गाय बनवली, जी जुनी होती, ती पुन्हा तरुण केली; सौधन्वनांनी घोड्यापासून घोडा घडवला, रथ जुंपून देवांकडे आले.
इदमुदकं पिबतेत्यब्रवीतनेदं वा घा पिबता मुञ्जनेजनम् । सौधन्वना यदि तन्नेव हर्यथ तृतीये घा सवने मादयाध्वै
'हे पाणी प्या,' त्यांनी सांगितले, 'किंवा हे पिळलेले सोम प्या.' हे सौधन्वन, जर तुम्हाला तेच हवे असेल, तर तिसऱ्या पिळण्यावर आनंद घ्या.
आपो भूयिष्ठा इत्येको अब्रवीदग्निर्भूयिष्ठ इत्यन्यो अब्रवीत् । वधर्यन्तीं बहुभ्यः प्रैको अब्रवीदृता वदन्तश्चमसाँ अपिंशत
'पाणी अधिक असो,' एकाने म्हटले; 'अग्नी अधिक असो,' दुसऱ्याने म्हटले; 'पात्र अनेकांना वाटा,' एकाने म्हटले; योग्य बोलून, त्यांनी पात्रे भरली.
श्रोणामेक उदकं गामवाजति मांसमेकः पिंशति सूनयाभृतम् । आ निम्रुचः शकृदेको अपाभरत्किं स्वित्पुत्रेभ्यः पितरा उपावतुः
एकाने गायीच्या मांडीतलं पाणी नेलं; दुसऱ्याने कुत्र्यासाठी ठेवलेलं मांस कापलं; तिसऱ्याने शेण साफ केलं; मग आईवडिलांनी आपल्या मुलांसाठी नेमकं काय केलं?
उद्वत्स्वस्मा अकृणोतना तृणं निवत्स्वपः स्वपस्यया नरः । अगोह्यस्य यदसस्तना गृहे तदद्येदमृभवो नानु गच्छथ
ते बाहेर घेऊन गेले, तेव्हा आपल्यासाठी गवत दिलं; परत आणताना, आपल्या कौशल्याने पाणी दिलं, हे पुरुषांनो. त्या गूढ घरात जे आहे, ते आज तुम्ही, ऋभूहो, मागे जाऊ नका.
सम्मील्य यद्भुवना पर्यसर्पत क्व स्वित्तात्या पितरा व आसतुः । अशपत यः करस्नं व आददे यः प्राब्रवीत्प्रो तस्मा अब्रवीतन
जेव्हा तुम्ही सगळं जग फिरून पाहिलंत, तेव्हा ते आईवडील कुठे बसले किंवा गेले होते? ज्याने संपूर्ण हात घेतला त्याला शाप दिला; ज्याने काही बोललं, त्याला उत्तर द्या.
सुषुप्वांस ऋभवस्तदपृच्छतागोह्य क इदं नो अबूबुधत् । श्वानं बस्तो बोधयितारमब्रवीत्संवत्सर इदमद्या व्यख्यत
झोपेत असताना ऋभूंनी विचारलं: 'हे गूढ असणाऱ्या, आपल्याला जागं कोणी केलं?' मेंढ्याने कुत्र्याला, जो उठवतो त्याला, सांगितलं: 'हे आज एक वर्षाने उघड झालं.'
दिवा यान्ति मरुतो भूम्याग्निरयं वातो अन्तरिक्षेण याति । अद्भिर्याति वरुणः समुद्रैर्युष्माँ इच्छन्तः शवसो नपातः
दिवसा मरुत जातात, पृथ्वीवर अग्नी असतो, हा वारा आकाशातून फिरतो; वरुण पाण्यांतून, समुद्रांतून जातो—हे सामर्थ्याच्या पुत्रांनो, तो तुम्हाला शोधतो.
मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद्वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि
मित्र, वरुण, अर्यमा, इंद्र, ऋभुक्ष, मरुत—हे देवांनो, आम्ही या देवजन्मी घोड्याच्या पराक्रमांची सभा-मंडपात स्तुती करतो, तेव्हा आमच्यावर कोणीही दोष ठेवू नये.
यन्निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङजो मेम्यद्विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियमप्येति पाथः
जेव्हा आवरणाने झाकलेल्या, अजोड घोड्याच्या तोंडातून घेतलेली भेट पुढे नेतात, तेव्हा उत्तम मार्गदर्शक, सर्वरूप, इंद्र व पूष्णाचा प्रिय मार्ग पुढे जावो.
एष च्छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभिप्रियं यत्पुरोळाशमर्वता त्वष्टेदेनं सौश्रवसाय जिन्वति
हा बकरा, पूष्णाचा भाग म्हणून, वेगवान घोड्याच्या पुढे, सर्व देवांसाठी नेला जातो; जसा प्रिय पुरोळाश वेगवानासाठी असतो, तसा त्वष्टा तो सौश्रवसासाठी प्रेरित करतो.
यद्धविष्यमृतुशो देवयानं त्रिर्मानुषाः पर्यश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्नजः
योग्य वेळी, जेव्हा माणसं देवांसाठी घोड्याला तीनदा प्रदक्षिणा घालतात, तेव्हा इथे पूष्णाचा पहिला भाग जातो, बकरा देवांना यज्ञाची सूचना देतो.
होताध्वर्युरावया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम्
होता, अध्वर्यू, अग्नी पेटवणारा, दगड पकडणारा आणि बुद्धिमान स्तोत्रकर्ता—या उत्तम, नीट केलेल्या यज्ञाने, तुमची घरं भरून टाका.
यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश्चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्युतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु
जे यूपाचे लाकूड तयार करतात, जे यूपा वाहतात, जे घोड्याच्या यूपासाठी कोरतात, आणि जे वेगवानासाठी शिजवायचं सामान जमवतात—त्यांची कीर्ती आमच्यापर्यंत पोहोचो.
उप प्रागात्सुमन्मेऽधायि मन्म देवानामाशा उप वीतपृष्ठः । अन्वेनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम्
माझा प्रेरित विचार देवांसमोर चांगला ठरो, जसा इच्छा जवळ येते, जसे ज्ञानी ऋषी त्यात आनंद मानतात; आपण घोड्याला देवांच्या पोषणासाठी प्रिय सोबती केलं आहे.
यद्वाजिनो दाम संदानमर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुरस्य । यद्वा घास्य प्रभृतमास्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु
वेगवानाचा दोर, बांधण्याचा पट्टा, डोक्याचा दोर, लगाम, किंवा तोंडात ठेवलेलं गवत—हे सगळं तुझ्यासाठी देवांकडे जावो.
यदश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद्वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तमस्ति । यद्धस्तयोः शमितुर्यन्नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु
घोड्याच्या मांसाला माश्या लागल्या असतील, किंवा सुरीने, कुऱ्हाडीने कापलेलं असेल, शिल्पकाराच्या हातावर, नखांखाली जे काही असेल—हे सगळं तुझ्यासाठी देवांकडे जावो.
यदूवध्यमुदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु
पोटातून जे काही काढायचं आहे, कच्च्या मांसाचा जो वास आहे, ते कुशल शिल्पकार तयार करो, आणि ते उत्तम शिजवलेलं अर्पण शिजवू द्या.