वसू रुद्रा पुरुमन्तू वृधन्ता दशस्यतं नो वृषणावभिष्टौ । दस्रा ह यद्रेक्ण औचथ्यो वां प्र यत्सस्राथे अकवाभिरूती
हे दयाळू रुद्रांनो, संपत्ती आणि सामर्थ्याने परिपूर्ण, आमच्या आवाहनात आम्हाला कृपा द्या; हे अद्भुत अश्विनीकुमारांनो, जेव्हा औचथ्य तुम्हाला हाक मारतो, तेव्हा तुम्ही त्वरित मदतीला येता.
को वां दाशत्सुमतये चिदस्यै वसू यद्धेथे नमसा पदे गोः । जिगृतमस्मे रेवतीः पुरंधीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता
तुम्ही संपत्ती देणारे आहात, कोण तुमच्या या कृपेकरिता उपासना करील, जेव्हा तुम्ही नम्रतेने गायीच्या जागी जाता? आमच्यावर मनाप्रमाणे फिरणाऱ्या, सुंदर दानांची वर्षाव करा.
युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः
जेव्हा तुमचा रथ तुग्राच्या पुत्रासाठी जुंपला जातो, तेव्हा तो पाण्याच्या मध्यभागी नेला जातो; मी तुमच्या आश्रयात जाऊन संरक्षण मिळवू दे, जसा एखादा वीर शत्रूपासून पळतो.
उपस्तुतिरौचथ्यमुरुष्येन्मा मामिमे पतत्रिणी वि दुग्धाम् । मा मामेधो दशतयश्चितो धाक्प्र यद्वां बद्धस्त्मनि खादति क्षाम्
औचथ्याची स्तुती तुमच्यापर्यंत पोहोचू दे, हे बलवानांनो; तीन पंखांचा पक्षी मला कोरडा करू नये; दहा मिळवण्याची इच्छा असणारा मत्सरू मला त्रास देऊ नये, आणि जाळ्यात अडकलेला पृथ्वीला नष्ट करू नये.
न मा गरन्नद्यो मातृतमा दासा यदीं सुसमुब्धमवाधुः । शिरो यदस्य त्रैतनो वितक्षत्स्वयं दास उरो अंसावपि ग्ध
सर्वात मायाळू नद्या मला गिळू नयेत, आणि दासांनी जर मला घट्ट बांधले असेल, तरी त्यांनी मला त्रास देऊ नये; जेव्हा दासाचे डोके त्रैतनाने फोडले, तेव्हा त्याचे छाती आणि खांदे स्वतःच तुटतात.
दीर्घतमा मामतेयो जुजुर्वान्दशमे युगे । अपामर्थं यतीनां ब्रह्मा भवति सारथिः
ममताचा पुत्र दीर्घतमाने दहाव्या युगात सेवा केली; तो पाण्याचा तपस्वी म्हणून, प्रेरित लोकांचा सारथी होतो.
प्र द्यावा यज्ञैः पृथिवी ऋतावृधा मही स्तुषे विदथेषु प्रचेतसा । देवेभिर्ये देवपुत्रे सुदंससेत्था धिया वार्याणि प्रभूषतः
मी पृथ्वी आणि आकाश यांची स्तुती करतो, जे यज्ञ आणि सत्याने बलवान झाले आहेत; सभांमध्ये समजून उमजून त्यांची प्रार्थना करतो; हे देवपुत्रांनो, तुम्ही देवांसोबत, बुद्धीने महान सामर्थ्य प्राप्त केले आहे.
उत मन्ये पितुरद्रुहो मनो मातुर्महि स्वतवस्तद्धवीमभिः । सुरेतसा पितरा भूम चक्रतुरुरु प्रजाया अमृतं वरीमभिः
मी वडिलांचे मन दुष्ट नाही, असे मानतो, आणि आईची मोठी शक्ती, या दोन्हींच्या आशीर्वादाने; बीजसमृद्ध हे दोन्ही पालकांनी पृथ्वी विशाल केली आणि संततीसाठी अमर मार्ग निर्माण केले.
ते सूनवः स्वपसः सुदंससो मही जज्ञुर्मातरा पूर्वचित्तये । स्थातुश्च सत्यं जगतश्च धर्मणि पुत्रस्य पाथः पदमद्वयाविनः
ते कुशल आणि बुद्धिमान पुत्र, या दोन मातांनी प्राचीन ज्ञानासाठी जन्माला घातले; स्थिर आणि चालत्या जगात, ते पुत्राचा खरा मार्ग अखंड राखतात.
ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा । नव्यंनव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः
हे मायावी, समजूतदार, एकाच पोटी जन्मलेले, जोडपे, एकत्र राहणारे; हे ज्ञानी आणि तेजस्वी, आकाशात, समुद्राच्या अंतरात, नेहमी नवे धागे विणतात.
तद्राधो अद्य सवितुर्वरेण्यं वयं देवस्य प्रसवे मनामहे । अस्मभ्यं द्यावापृथिवी सुचेतुना रयिं धत्तं वसुमन्तं शतग्विनम्
आज आम्ही सवितृचे श्रेष्ठ वरदान, देवाच्या प्रेरणेने, मागतो; हे द्यावा आणि पृथ्वी, आम्हाला चांगल्या समजुतीने, संपत्ती, भरपूर धन आणि शंभर गाई द्या.
ते हि द्यावापृथिवी विश्वशम्भुव ऋतावरी रजसो धारयत्कवी । सुजन्मनी धिषणे अन्तरीयते देवो देवी धर्मणा सूर्यः शुचिः
हे द्यावा आणि पृथ्वी, सर्वांना हित करणारे, सत्यावर चालणारे, ज्ञानी, विश्वाचा विस्तार सांभाळतात; उत्तम जन्म घेऊन, हे धिषणा, तू मध्ये फिरतेस, देव आणि देवी, धर्माने शुद्ध सूर्य.
उरुव्यचसा महिनी असश्चता पिता माता च भुवनानि रक्षतः । सुधृष्टमे वपुष्ये न रोदसी पिता यत्सीमभि रूपैरवासयत्
विशाल आणि बलवान, नेहमी कार्यरत, वडील आणि आई जगांचे रक्षण करतात; दृढ शक्तीने, अद्भुतपणे, या दोन दिशा वडिलांसारख्या विविध रूपांनी स्थापन केल्या.
स वह्निः पुत्रः पित्रोः पवित्रवान्पुनाति धीरो भुवनानि मायया । धेनुं च पृश्निं वृषभं सुरेतसं विश्वाहा शुक्रं पयो अस्य दुक्षत
तो अग्नी, दोन्ही पालकांचा पुत्र, शुद्ध करणारा, बुद्धिमान, आपल्या मायेमुळे जगांना शुद्ध करतो; गाय पृष्णी आणि बीजसमृद्ध वृषभ नेहमी त्याचे तेजस्वी दूध देतात.
अयं देवानामपसामपस्तमो यो जजान रोदसी विश्वशम्भुवा । वि यो ममे रजसी सुक्रतूययाजरेभि स्कम्भनेभिः समानृचे
तो देवांमध्ये सर्वात लहान, सहाय्यकांमध्ये, ज्याने दोन दिशा निर्माण केल्या, सर्वांना हित करणारा; ज्याने ज्ञानी कृतीसाठी प्रदेश मोजले, प्राचीन आधारांनी स्तोत्र सांभाळले.
ते नो गृणाने महिनी महि श्रवः क्षत्रं द्यावापृथिवी धासथो बृहत् । येनाभि कृष्टीस्ततनाम विश्वहा पनाय्यमोजो अस्मे समिन्वतम्
हे द्यावा आणि पृथ्वी, महान, आम्हाला मोठे यश आणि सामर्थ्य द्या, ज्यामुळे तुम्ही नेहमी लोकांचा विस्तार केला; आम्हाला बळ आणि उत्साह मिळू द्या.
किमु श्रेष्ठः किं यविष्ठो न आजगन्किमीयते दूत्यं कद्यदूचिम । न निन्दिम चमसं यो महाकुलोऽग्ने भ्रातर्द्रुण इद्भूतिमूदिम
कोणते श्रेष्ठ, कोणते सर्वात तरुण, आले नाही? कोण दूत म्हणून पाठवले गेले, आपण काय सांगू? आम्ही त्या पात्राचा तिरस्कार करत नाही, जे मोठ्या वंशाचे आहे; अग्नी, भाऊ, आपण लाकडाच्या समृद्धीचे स्तुती करूया.
एकं चमसं चतुरः कृणोतन तद्वो देवा अब्रुवन्तद्व आगमम् । सौधन्वना यद्येवा करिष्यथ साकं देवैर्यज्ञियासो भविष्यथ
एक पात्र चार करा, असे देवांनी तुम्हाला सांगितले; म्हणून तुम्ही आलात. हे सौधन्वन, जर तुम्ही असे केले, तर देवांसोबत यज्ञासाठी योग्य व्हाल.
अग्निं दूतं प्रति यदब्रवीतनाश्वः कर्त्वो रथ उतेह कर्त्वः । धेनुः कर्त्वा युवशा कर्त्वा द्वा तानि भ्रातरनु वः कृत्व्येमसि
जेव्हा तुम्ही दूत अग्नीला सांगितले, 'आपण घोडा करू, रथ येथे करू; गाय करू, तरुण करू,' हे सर्व कृत्ये, भाऊ, आम्ही तुमच्यासाठी केली.
चकृवांस ऋभवस्तदपृच्छत क्वेदभूद्यः स्य दूतो न आजगन् । यदावाख्यच्चमसाञ्चतुरः कृतानादित्त्वष्टा ग्नास्वन्तर्न्यानजे
असे केल्यावर ऋभूंनी विचारले, 'आज तो दूत कुठे आहे, जो आला नाही?' जेव्हा त्याने चार पात्रे बनवली असे जाहीर केले, तेव्हा त्वष्टा देवतांमध्ये गेला.
हनामैनाँ इति त्वष्टा यदब्रवीच्चमसं ये देवपानमनिन्दिषुः । अन्या नामानि कृण्वते सुते सचाँ अन्यैरेनान्कन्या नामभि स्परत्
'आपण त्यांना ठार करू,' असे त्वष्टा म्हणाला, जेव्हा देवांसाठी पिणारे त्या पात्राचा सन्मान करत नव्हते; काही नवीन नावे तयार करतात, काही स्त्रियांची नावे घेऊन त्यांना स्पर्श करतात.
इन्द्रो हरी युयुजे अश्विना रथं बृहस्पतिर्विश्वरूपामुपाजत । ऋभुर्विभ्वा वाजो देवाँ अगच्छत स्वपसो यज्ञियं भागमैतन
इंद्राने दोन पिंगट जुंपले, अश्विनांनी आपला रथ, बृहस्पती सर्व रूपांकडे गेला; ऋभू, विभ्वान, वाज, हे देव कुशलतेने यज्ञातील भाग वाटण्यासाठी आले.
निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिर्या जरन्ता युवशा ताकृणोतन । सौधन्वना अश्वादश्वमतक्षत युक्त्वा रथमुप देवाँ अयातन
त्यांच्या बुद्धीने त्यांनी कातड्यापासून गाय बनवली, जी जुनी होती, ती पुन्हा तरुण केली; सौधन्वनांनी घोड्यापासून घोडा घडवला, रथ जुंपून देवांकडे आले.
इदमुदकं पिबतेत्यब्रवीतनेदं वा घा पिबता मुञ्जनेजनम् । सौधन्वना यदि तन्नेव हर्यथ तृतीये घा सवने मादयाध्वै
'हे पाणी प्या,' त्यांनी सांगितले, 'किंवा हे पिळलेले सोम प्या.' हे सौधन्वन, जर तुम्हाला तेच हवे असेल, तर तिसऱ्या पिळण्यावर आनंद घ्या.
आपो भूयिष्ठा इत्येको अब्रवीदग्निर्भूयिष्ठ इत्यन्यो अब्रवीत् । वधर्यन्तीं बहुभ्यः प्रैको अब्रवीदृता वदन्तश्चमसाँ अपिंशत
'पाणी अधिक असो,' एकाने म्हटले; 'अग्नी अधिक असो,' दुसऱ्याने म्हटले; 'पात्र अनेकांना वाटा,' एकाने म्हटले; योग्य बोलून, त्यांनी पात्रे भरली.
श्रोणामेक उदकं गामवाजति मांसमेकः पिंशति सूनयाभृतम् । आ निम्रुचः शकृदेको अपाभरत्किं स्वित्पुत्रेभ्यः पितरा उपावतुः
एकाने गायीच्या मांडीतलं पाणी नेलं; दुसऱ्याने कुत्र्यासाठी ठेवलेलं मांस कापलं; तिसऱ्याने शेण साफ केलं; मग आईवडिलांनी आपल्या मुलांसाठी नेमकं काय केलं?
उद्वत्स्वस्मा अकृणोतना तृणं निवत्स्वपः स्वपस्यया नरः । अगोह्यस्य यदसस्तना गृहे तदद्येदमृभवो नानु गच्छथ
ते बाहेर घेऊन गेले, तेव्हा आपल्यासाठी गवत दिलं; परत आणताना, आपल्या कौशल्याने पाणी दिलं, हे पुरुषांनो. त्या गूढ घरात जे आहे, ते आज तुम्ही, ऋभूहो, मागे जाऊ नका.
सम्मील्य यद्भुवना पर्यसर्पत क्व स्वित्तात्या पितरा व आसतुः । अशपत यः करस्नं व आददे यः प्राब्रवीत्प्रो तस्मा अब्रवीतन
जेव्हा तुम्ही सगळं जग फिरून पाहिलंत, तेव्हा ते आईवडील कुठे बसले किंवा गेले होते? ज्याने संपूर्ण हात घेतला त्याला शाप दिला; ज्याने काही बोललं, त्याला उत्तर द्या.
सुषुप्वांस ऋभवस्तदपृच्छतागोह्य क इदं नो अबूबुधत् । श्वानं बस्तो बोधयितारमब्रवीत्संवत्सर इदमद्या व्यख्यत
झोपेत असताना ऋभूंनी विचारलं: 'हे गूढ असणाऱ्या, आपल्याला जागं कोणी केलं?' मेंढ्याने कुत्र्याला, जो उठवतो त्याला, सांगितलं: 'हे आज एक वर्षाने उघड झालं.'
दिवा यान्ति मरुतो भूम्याग्निरयं वातो अन्तरिक्षेण याति । अद्भिर्याति वरुणः समुद्रैर्युष्माँ इच्छन्तः शवसो नपातः
दिवसा मरुत जातात, पृथ्वीवर अग्नी असतो, हा वारा आकाशातून फिरतो; वरुण पाण्यांतून, समुद्रांतून जातो—हे सामर्थ्याच्या पुत्रांनो, तो तुम्हाला शोधतो.