प्र सा क्षितिरसुर या महि प्रिय ऋतावानावृतमा घोषथो बृहत् । युवं दिवो बृहतो दक्षमाभुवं गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः
हे असुरांनो, ती मोठी, प्रिय आणि सामर्थ्यवान मदत, जी तुम्ही धर्माने आणि विशालतेने जाहीर केली; तुम्ही दोघांनी मोठ्या आकाशाचे कौशल्य निर्माण केले, जसे जूंपर्यंत गाय जुळवतात तसे, तुम्ही पाण्यांना प्रवाहित केले.
मही अत्र महिना वारमृण्वथोऽरेणवस्तुज आ सद्मन्धेनवः । स्वरन्ति ता उपरताति सूर्यमा निम्रुच उषसस्तक्ववीरिव
इथे, तुमच्या सामर्थ्याने, तुम्ही आवरण दूर करता, हे बलवानांनो; धुळी आणि पाया स्थिर होतात; त्या वरती सूर्याकडे धाव घेतात, जसे उषा आपल्या किरणांसह कुशल स्त्रियांप्रमाणे येतात.
आ वामृताय केशिनीरनूषत मित्र यत्र वरुण गातुमर्चथः । अव त्मना सृजतं पिन्वतं धियो युवं विप्रस्य मन्मनामिरज्यथः
तुमच्याकडे, दीर्घ केसांची व्यक्ती अमरत्वासाठी आली आहे, जिथे, मित्रा आणि वरुणा, तुम्ही मार्गासाठी स्तुती मिळवता; आपल्या सामर्थ्याने, आमच्या विचारांना मुक्त करा आणि पोसवा, तुम्ही दोघे कवीच्या मनाला आपल्या बुद्धीने प्रेरणा देता.
यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति कविर्होता यजति मन्मसाधनः । उपाह तं गच्छथो वीथो अध्वरमच्छा गिरः सुमतिं गन्तमस्मयू
जो यज्ञांनी तुम्हा दोघांची भक्ती करतो, तो ज्ञानी होतार, जो स्तोत्र तयार करतो, त्याच्याकडे तुम्ही येता, यज्ञ मार्गदर्शित करता, त्याच्या स्तोत्रांना, त्याला उत्तम कृपा देण्यासाठी.
युवां यज्ञैः प्रथमा गोभिरञ्जत ऋतावाना मनसो न प्रयुक्तिषु । भरन्ति वां मन्मना संयता गिरोऽदृप्यता मनसा रेवदाशाथे
तुम्ही दोघे, प्रथम यज्ञांनी आणि गायींनी सुशोभित, धर्मशील, जसे मन प्रेरित होते; विचारपूर्वक रचलेली स्तोत्रे तुम्हाला वाहतात, आणि अखंड मनाने तुम्ही समृद्ध दान देता.
रेवद्वयो दधाथे रेवदाशाथे नरा मायाभिरितऊति माहिनम् । न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम्
तुम्ही दोघे, हे नरांनो, संपत्ती वाहता, समृद्धी देता, आपल्या सामर्थ्याने महानाचे रक्षण करता; दिवस, नद्या, देवत्व किंवा व्यापारी कधीच तुमच्या महिमेला बाधा आणू शकले नाहीत.
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे
तुम्ही दोघे समृद्ध वस्त्रे परिधान करता; तुमचे विचार निर्दोष आहेत, तुमची निर्मिती खरी आहे; मित्रा आणि वरुणा, तुम्ही दोघे सत्याने सर्व काही टिकवता, सर्व असत्य दूर करता.
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन्
तुमची हीच बुद्धी, हे मित्रावरुणा, या लोकांमध्ये ओळखली जाते; तुमचा सत्य सल्ला, कवीने स्तुत्य, सामर्थ्यवान आहे; तीन धार असलेला वार घाव करतो, चार धार असलेला कठोर आहे, दैवी नियम प्रथमच स्थापन झाले.
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत्
पाय असणाऱ्यांपैकी पहिला निघून जातो; हे मित्रावरुणा, तुमच्यातील ते कोण जाणतो? गर्भ भार वाहतो, जिचा तो आहे तिचाही, तो सत्य टिकवतो, असत्य दूर करतो.
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम
आपण तरुण स्त्रियांच्या प्रियकराला फिरताना पाहतो, तो जवळ येत नाही; जो वस्त्र परिधान करतो, विस्तारतो, पण पडत नाही, तो मित्र आणि वरुणाचा प्रिय निवास आहे.
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः
घोडा नसलेला, चाबूक नसलेला, तो गर्जणारा धावतो, त्याचे शिखर उंच आहे; तरुणांनी त्या अज्ञानी स्तोत्राला आवडले, मित्र आणि वरुणाच्या निवासाचे गाणे गात.
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत्
ज्ञानप्रेमी गायी इथे भरपूर दूध द्याव्यात, आणि जो मार्ग जाणतो तो आपला उदरनिर्वाह शोधो. तो जागृत होऊन अदितीला विशालता द्यायला प्रवृत्त करो.
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा
मित्र आणि वरुणा, आम्ही तुम्हाला आदरपूर्वक आणि भक्तीने आवाहन करतो. आमचे स्तोत्र युद्धात विजयी होवो आणि आमच्यावर स्वर्गीय पाऊस कृपापूर्ण बरसू दे.
यजामहे वां महः सजोषा हव्येभिर्मित्रावरुणा नमोभिः । घृतैर्घृतस्नू अध यद्वामस्मे अध्वर्यवो न धीतिभिर्भरन्ति
मित्रा आणि वरुणा, आम्ही एकत्रितपणे तुम्हाला भक्तीने आणि आहुतींनी पूजतो. जसे यज्ञकर्म करणारे पुरोहित तुपाने तुमचे दान आमच्यापर्यंत पोहोचवतात.
प्रस्तुतिर्वां धाम न प्रयुक्तिरयामि मित्रावरुणा सुवृक्तिः । अनक्ति यद्वां विदथेषु होता सुम्नं वां सूरिर्वृषणावियक्षन्
माझे स्तवन मित्रा आणि वरुणा, सुंदर रचलेल्या ऋचेसारखे तुमच्यापर्यंत पोहोचो. यज्ञात पुरोहित जेव्हा तुम्हाला बोलावतो, तेव्हा ज्ञानी तुमची कृपा मिळवून देतात.
पीपाय धेनुरदितिरृताय जनाय मित्रावरुणा हविर्दे । हिनोति यद्वां विदथे सपर्यन्स रातहव्यो मानुषो न होता
अदिती ही पोषण करणारी गाय, सत्यासाठी आणि लोकांसाठी मित्रा-वरुणांना ही आहुती अर्पण करते. जसे यज्ञात पुरोहित तुम्हाला सन्मान देतो, तसेच मानव दान अर्पण करतो.
उत वां विक्षु मद्यास्वन्धो गाव आपश्च पीपयन्त देवीः । उतो नो अस्य पूर्व्यः पतिर्दन्वीतं पातं पयस उस्रियायाः
मद्ययुक्त पेये, गायी आणि पवित्र पाणी देखील तुम्हाला पोसतात. प्राचीन स्वामी आम्हाला पिवळ्या गायीच्या दुधाचे रक्षण लाभू दे.
विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि । यो अस्कभायदुत्तरं सधस्थं विचक्रमाणस्त्रेधोरुगायः
मी विष्णूच्या महान कृत्यांचे वर्णन करतो, ज्याने पृथ्वीवरील सर्व क्षेत्रे मोजली आणि जो तीन मोठ्या पावलांनी वरचे स्थान स्थिर केले.
प्र तद्विष्णु स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः । यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्वधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा
विष्णूच्या पराक्रमाचे स्तवन केले जाते, तो पर्वतांमध्ये फिरणाऱ्या भयंकर वन्य प्राण्यासारखा आहे. त्याच्या तीन विशाल पावलांमध्ये सर्व जग वास करते.
प्र विष्णवे शूषमेतु मन्म गिरिक्षित उरुगायाय वृष्णे । य इदं दीर्घं प्रयतं सधस्थमेको विममे त्रिभिरित्पदेभिः
माझे स्तोत्र पर्वतांचा स्वामी, बलवान आणि विशाल पावलांनी चालणाऱ्या विष्णूकडे जावो. त्याने एकट्याने तीन पावलांनी हे दीर्घ आणि विस्तीर्ण स्थान मोजले.
यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति । य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा
त्याची तीन पावले मधुरतेने भरलेली आहेत आणि स्वतःच्या स्वरूपाने आनंद देतात. त्यानेच एकट्याने पृथ्वी, आकाश आणि सर्व जगांना आधार दिला आहे.
तदस्य प्रियमभि पाथो अश्यां नरो यत्र देवयवो मदन्ति । उरुक्रमस्य स हि बन्धुरित्था विष्णोः पदे परमे मध्व उत्सः
मी त्याच्या प्रिय मार्गाला जावो, जिथे देवभक्त लोक आनंदित होतात. कारण विशाल पावलांनी चालणारा विष्णू, हेच आपले नातेवाईक आणि सर्वोच्च स्थान, मधुरतेचा झरा आहे.
ता वां वास्तून्युश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा अयासः । अत्राह तदुरुगायस्य वृष्णः परमं पदमव भाति भूरि
आम्ही तुमच्या त्या निवासस्थानांना गाठण्याची इच्छा करतो, जिथे असंख्य शिंगांच्या गायी फिरतात. तिथेच विशाल पावलांनी चालणाऱ्या बलवानाचा सर्वोच्च स्थान तेजाने उजळून निघते.
प्र वः पान्तमन्धसो धियायते महे शूराय विष्णवे चार्चत । या सानुनि पर्वतानामदाभ्या महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना
जो पिणाऱ्यांचे रक्षण करतो, त्याचे स्तवन विचारपूर्वक केले जाते. बलवान विष्णूचे गायन करा. जे पर्वतांच्या उतारांवर अडथळ्याशिवाय उभे राहिले, त्यांनी वेगवानासारखे मोठेपण मिळवले.
त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः
इंद्र आणि विष्णू, भयंकर आणि वेगवान, सोमपान करणाऱ्यांचे रक्षण करतील. तुम्ही मर्त्यांचे रक्षण करता, दुबळ्या आणि बलवानांवर विजय मिळवता.
ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे । दधाति पुत्रोऽवरं परं पितुर्नाम तृतीयमधि रोचने दिवः
ते बलवानाचा सामर्थ्य वाढवतात. मातांनी बीज धारण करणाऱ्यापर्यंत नेले. पुत्र पित्याचे खालचे आणि वरचे नाव ठेवतो, आणि तिसरे नाव स्वर्गाच्या तेजस्वी स्थानी ठेवतो.
तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसीनस्य त्रातुरवृकस्य मीळ्हुषः । यः पार्थिवानि त्रिभिरिद्विगामभिरुरु क्रमिष्टोरुगायाय जीवसे
आम्ही त्याच्या या सामर्थ्याचे, जो रक्षण करणारा, दोषरहित आणि उदार आहे, स्तवन करतो. ज्याने तीन पावलांनी पृथ्वीवरील क्षेत्रे विशालतेसाठी ओलांडली.
द्वे इदस्य क्रमणे स्वर्दृशोऽभिख्याय मर्त्यो भुरण्यति । तृतीयमस्य नकिरा दधर्षति वयश्चन पतयन्तः पतत्रिणः
त्याच्या दोन पावलांचे दर्शन मर्त्यांना होते आणि ते आश्चर्याने पाहतात. तिसऱ्या पावलापर्यंत कोणीही पोहोचू शकत नाही, अगदी आकाशात उडणारे पक्षीदेखील नाही.
चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीँरवीविपत् । बृहच्छरीरो विमिमान ऋक्वभिर्युवाकुमारः प्रत्येत्याहवम्
चार आणि नव्वद नावांसह, गोल फिरणाऱ्या चाकासारखा तो थांबत नाही. मोठ्या शरीराचा तो ऋचांनी मोजतो आणि तरुण, उत्साही तो बोलावणीला प्रतिसाद देतो.
भवा मित्रो न शेव्यो घृतासुतिर्विभूतद्युम्न एवया उ सप्रथाः । अधा ते विष्णो विदुषा चिदर्ध्य स्तोमो यज्ञश्च राध्यो हविष्मता
हे विष्णू, तू आपुल्या मित्रासारखा स्नेही आहेस, तुपाच्या आहुतींमध्ये आनंद मानणारा, तेजस्वी आणि आपल्या पावलांनी सर्वत्र पसरणारा आहेस. म्हणून, ज्ञानी माणसानेही तुझी स्तुती आणि यज्ञ करावा, तुपाने युक्त अर्पणांनी तुला प्रसन्न करावे.