बोधा मे अस्य वचसो यविष्ठ मंहिष्ठस्य प्रभृतस्य स्वधावः । पीयति त्वो अनु त्वो गृणाति वन्दारुस्ते तन्वं वन्दे अग्ने
हे सर्वात तरुण अग्ने, माझ्या या वचनाकडे लक्ष दे; हे महान, स्वयंपूर्ण, भरपूर अर्पणाचे स्वामी, तुझ्या मागे तो पितो, तुझी स्तुती करतो, तुझा भक्त तुझ्या रूपाची पूजा करतो.
ये पायवो मामतेयं ते अग्ने पश्यन्तो अन्धं दुरितादरक्षन् । ररक्ष तान्सुकृतो विश्ववेदा दिप्सन्त इद्रिपवो नाह देभुः
हे अग्ने, जे रक्षक माझ्या कुळातील नाहीत, त्यांनी अंधार पाहून संकटापासून वाचवले; तू सर्वज्ञानी, चांगल्या लोकांचे रक्षण केलेस, आणि द्वेष करणारे, शत्रू काही करू शकले नाहीत.
यो नो अग्ने अररिवाँ अघायुररातीवा मर्चयति द्वयेन । मन्त्रो गुरुः पुनरस्तु सो अस्मा अनु मृक्षीष्ट तन्वं दुरुक्तैः
हे अग्ने, जो कोणी आपल्याला विरोध करतो—तो पापी असो वा शत्रू—त्याच्यावर बलवान मंत्र उलटू दे; आमच्या देहावर वाईट शब्दांचा परिणाम होऊ देऊ नकोस.
उत वा यः सहस्य प्रविद्वान्मर्तो मर्तं मर्चयति द्वयेन । अतः पाहि स्तवमान स्तुवन्तमग्ने माकिर्नो दुरिताय धायीः
किंवा जर एखादा बलवान, ज्ञानी मनुष्य दुसऱ्या माणसाला कपटाने हानी पोहोचवतो, तर तू तुझी स्तुती करणाऱ्याचे रक्षण कर; अग्ने, आमच्यावर कोणतेही संकट येऊ देऊ नकोस.
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम्
मातरीश्वानाने ज्या वेळी त्याला घासून प्रकट केले, त्या सर्व देवांचे होतार, जो सर्व जलांत व्यापून आहे, त्याला मानवांनी आपल्या समाजात ठेवले, तेजस्वी, सुंदर रूपाने प्रकाशमान.
ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः
देता देऊनही न संपणाऱ्या माझ्या भावना, अग्ने, तुझ्या आणि माझ्या रक्षणासाठी आहेत; तुझे सर्व कर्म स्वीकारले जावोत, जसे कवी तुझ्या स्तुतीचे भार उचलतो.
नित्ये चिन्नु यं सदने जगृभ्रे प्रशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियासः । प्र सू नयन्त गृभयन्त इष्टावश्वासो न रथ्यो रारहाणाः
शाश्वत निवासातही, त्यांनी त्याला धरून ठेवले; पूजनीयांनी स्तुतीने त्याची स्थापना केली; ते प्रवाह सोडतात, इच्छित वस्तू पकडतात, जसे रथासाठी आतुर घोडे.
पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून्
तो अद्भुत अग्नि आपल्या जबड्यांनी अनेक गोष्टी फोडतो; तो जंगलात तेजाने चमकतो; त्याची ज्वाळा वाऱ्याच्या मागे जाते, ती टोकदार भाल्यासारखी दिवसांपर्यंत पसरते.
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति । अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं प्रेतारो अरक्षन्
त्याला शत्रू किंवा विरोधक, गर्भात असतानाही, हलवू शकत नाहीत; आंधळे, न पाहणारे त्याच्या जवळ येऊनही त्याला इजा करू शकत नाहीत; शाश्वत रक्षक त्याचे रक्षण करतात.
महः स राय एषते पतिर्दन्निन इनस्य वसुनः पद आ । उप ध्रजन्तमद्रयो विधन्नित्
तो महान संपत्तीचा स्वामी, दानशूरांच्या मार्गाचा शोध घेतो, धनाच्या पावलावर चालतो; जेव्हा तो पिळणीच्या ठिकाणी येतो, दगड त्याच्याकडे येतात.
स यो वृषा नरां न रोदस्योः श्रवोभिरस्ति जीवपीतसर्गः । प्र यः सस्राणः शिश्रीत योनौ
तो पुरुषांमध्ये वृषभ आहे, दोन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे, जिवंत आणि स्तुतीने परिपूर्ण; तो पुढे जाऊन गर्भात स्थिर होतो.
आ यः पुरं नार्मिणीमदीदेदत्यः कविर्नभन्यो नार्वा । सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा
जो बळकट किल्ल्यातून बाहेर आला, तो चमकला, ज्ञानी, मेघासारखा, दूर नाही; सूर्याप्रमाणे, तो शंभरपट शक्तीने पुढे गेला.
अभि द्विजन्मा त्री रोचनानि विश्वा रजांसि शुशुचानो अस्थात् । होता यजिष्ठो अपां सधस्थे
द्विजन्मा तेजाने तिन्ही तेजोमय लोकांत, सर्व अवकाशांत उभा राहिला; तो सर्वात योग्य होतार, जलाच्या आसनावर.
अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या । मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश
हा तो होतार आहे, जो दोनदा जन्मलेला असून, सर्व इच्छित गोष्टी कीर्तीकरता निर्माण करतो; जो मनुष्य त्याला सोमरस अर्पण करतो, तो आनंद अनुभवतो.
पुरु त्वा दाश्वान्वोचेऽरिरग्ने तव स्विदा । तोदस्येव शरण आ महस्य
अग्ने, मी तुला वारंवार दान करणारा म्हणून बोललो आहे, कारण तू आमचा आहेस; बलवानापासून आश्रय मिळावा तसे, आमच्या महिमेला ये.
व्यनिनस्य धनिनः प्रहोषे चिदररुषः । कदा चन प्रजिगतो अदेवयोः
मोठ्याने बोलणारा, धनवान किंवा रागावलेला देखील तुला जिंकू शकत नाही; जे तुझा आश्रय घेतात, त्यांना किंवा देवत्व न मानणाऱ्यांना तू कधीही सोडत नाहीस.
स चन्द्रो विप्र मर्त्यो महो व्राधन्तमो दिवि । प्रप्रेत्ते अग्ने वनुषः स्याम
तो ज्ञानी मनुष्य, तेजस्वी, आकाशात सर्वात बलवान आहे; अग्ने, आम्ही तुझ्या कृपेचे अनुयायी होऊ दे.
मित्रं न यं शिम्या गोषु गव्यवः स्वाध्यो विदथे अप्सु जीजनन् । अरेजेतां रोदसी पाजसा गिरा प्रति प्रियं यजतं जनुषामवः
जसा मित्र, ज्याला ज्ञानी लोकांनी गायींमध्ये, संपत्ती, सभांमध्ये आणि पाण्यात निर्माण केले, तसे; पृथ्वी आणि आकाश, आपल्या सामर्थ्याने आणि वाणीने थरथर कापत, प्राण्यांच्या प्रिय, पूज्य आधाराला प्रतिसाद देऊ देत.
यद्ध त्यद्वां पुरुमीळ्हस्य सोमिनः प्र मित्रासो न दधिरे स्वाभुवः । अध क्रतुं विदतं गातुमर्चत उत श्रुतं वृषणा पस्त्यावतः
जेव्हा सोमरस अर्पण करणाऱ्या भक्ताने तुम्हा दोघांना वारंवार बोलावले, आणि तुम्ही मित्रासारखे, आपल्या स्वभावाने स्थान घेतले, तेव्हा तुम्ही बुद्धी देता, मार्गासाठी स्तुती मिळवता, आणि घराचे रक्षण करणारे म्हणून प्रसिद्ध होता.
आ वां भूषन्क्षितयो जन्म रोदस्योः प्रवाच्यं वृषणा दक्षसे महे । यदीमृताय भरथो यदर्वते प्र होत्रया शिम्या वीथो अध्वरम्
तुमच्यासाठी, लोकांनी, आकाश आणि पृथ्वीचा जन्म, हे सामर्थ्यवान, मोठ्या कौशल्यासाठी सांगितले पाहिजे; जेव्हा तुम्ही अमर आणि धर्मशील यांना वाहता, तेव्हा तुम्ही होतार म्हणून यज्ञाला योग्य मार्गाने चालवता.
प्र सा क्षितिरसुर या महि प्रिय ऋतावानावृतमा घोषथो बृहत् । युवं दिवो बृहतो दक्षमाभुवं गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः
हे असुरांनो, ती मोठी, प्रिय आणि सामर्थ्यवान मदत, जी तुम्ही धर्माने आणि विशालतेने जाहीर केली; तुम्ही दोघांनी मोठ्या आकाशाचे कौशल्य निर्माण केले, जसे जूंपर्यंत गाय जुळवतात तसे, तुम्ही पाण्यांना प्रवाहित केले.
मही अत्र महिना वारमृण्वथोऽरेणवस्तुज आ सद्मन्धेनवः । स्वरन्ति ता उपरताति सूर्यमा निम्रुच उषसस्तक्ववीरिव
इथे, तुमच्या सामर्थ्याने, तुम्ही आवरण दूर करता, हे बलवानांनो; धुळी आणि पाया स्थिर होतात; त्या वरती सूर्याकडे धाव घेतात, जसे उषा आपल्या किरणांसह कुशल स्त्रियांप्रमाणे येतात.
आ वामृताय केशिनीरनूषत मित्र यत्र वरुण गातुमर्चथः । अव त्मना सृजतं पिन्वतं धियो युवं विप्रस्य मन्मनामिरज्यथः
तुमच्याकडे, दीर्घ केसांची व्यक्ती अमरत्वासाठी आली आहे, जिथे, मित्रा आणि वरुणा, तुम्ही मार्गासाठी स्तुती मिळवता; आपल्या सामर्थ्याने, आमच्या विचारांना मुक्त करा आणि पोसवा, तुम्ही दोघे कवीच्या मनाला आपल्या बुद्धीने प्रेरणा देता.
यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति कविर्होता यजति मन्मसाधनः । उपाह तं गच्छथो वीथो अध्वरमच्छा गिरः सुमतिं गन्तमस्मयू
जो यज्ञांनी तुम्हा दोघांची भक्ती करतो, तो ज्ञानी होतार, जो स्तोत्र तयार करतो, त्याच्याकडे तुम्ही येता, यज्ञ मार्गदर्शित करता, त्याच्या स्तोत्रांना, त्याला उत्तम कृपा देण्यासाठी.
युवां यज्ञैः प्रथमा गोभिरञ्जत ऋतावाना मनसो न प्रयुक्तिषु । भरन्ति वां मन्मना संयता गिरोऽदृप्यता मनसा रेवदाशाथे
तुम्ही दोघे, प्रथम यज्ञांनी आणि गायींनी सुशोभित, धर्मशील, जसे मन प्रेरित होते; विचारपूर्वक रचलेली स्तोत्रे तुम्हाला वाहतात, आणि अखंड मनाने तुम्ही समृद्ध दान देता.
रेवद्वयो दधाथे रेवदाशाथे नरा मायाभिरितऊति माहिनम् । न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम्
तुम्ही दोघे, हे नरांनो, संपत्ती वाहता, समृद्धी देता, आपल्या सामर्थ्याने महानाचे रक्षण करता; दिवस, नद्या, देवत्व किंवा व्यापारी कधीच तुमच्या महिमेला बाधा आणू शकले नाहीत.
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे
तुम्ही दोघे समृद्ध वस्त्रे परिधान करता; तुमचे विचार निर्दोष आहेत, तुमची निर्मिती खरी आहे; मित्रा आणि वरुणा, तुम्ही दोघे सत्याने सर्व काही टिकवता, सर्व असत्य दूर करता.
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन्
तुमची हीच बुद्धी, हे मित्रावरुणा, या लोकांमध्ये ओळखली जाते; तुमचा सत्य सल्ला, कवीने स्तुत्य, सामर्थ्यवान आहे; तीन धार असलेला वार घाव करतो, चार धार असलेला कठोर आहे, दैवी नियम प्रथमच स्थापन झाले.
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत्
पाय असणाऱ्यांपैकी पहिला निघून जातो; हे मित्रावरुणा, तुमच्यातील ते कोण जाणतो? गर्भ भार वाहतो, जिचा तो आहे तिचाही, तो सत्य टिकवतो, असत्य दूर करतो.
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम
आपण तरुण स्त्रियांच्या प्रियकराला फिरताना पाहतो, तो जवळ येत नाही; जो वस्त्र परिधान करतो, विस्तारतो, पण पडत नाही, तो मित्र आणि वरुणाचा प्रिय निवास आहे.