अस्ताव्यग्निः शिमीवद्भिरर्कैः साम्राज्याय प्रतरं दधानः । अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अति निष्टतन्युः
अग्नीने मोठ्या ज्वाळांसह, राज्यसंपादनासाठी समिधा घेऊन, उंच जावो. ते उदार लोक आणि आम्हीही, सूर्य जसा धुक्यावर मात करतो तसा अंधारावर विजय मिळवू.
समिद्धो अग्न आ वह देवाँ अद्य यतस्रुचे । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे
प्रज्वलित अग्नी, आज देवांना यज्ञस्थळी घेऊन ये. सुतसोमासाठी, भक्तासाठी, पूर्वीपासून चालत आलेला यज्ञाचा धागा वाढव.
घृतवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात् । यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः
तूप आणि मधाळ अर्पणासाठी, अग्नी, आमच्याकडे ये. तुझ्या कृपेची इच्छा असलेल्या ज्ञानी यजमानासाठी, भक्तासाठी ये.
शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः
शुद्ध, तेजस्वी आणि अद्भुत अग्नी मधुर यज्ञाचा आस्वाद घ्यायला इच्छितो. नराशंस, स्वर्गातून तिळवार येणारा, देवांमध्ये पूज्य देव आहे.
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते
आवाहन केलेल्या अग्नी, इंद्राला, तेजस्वी आणि प्रिय असलेल्या, इथे घेऊन ये. कारण माझी ही भावना, सुगम वाणी असलेल्या तुझ्याजवळ थेट सांगितली जाते.
स्तृणानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे स्वध्वरे । वृञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः
जे यज्ञासाठी कुशाचं आसन पसरतात, ते यज्ञस्थळी आसन तयार करतात. मी इंद्रासाठी देवप्रिय, विशाल आणि रक्षण करणारे आश्रय निवडतो.
वि श्रयन्तामृतावृधः प्रयै देवेभ्यो महीः । पावकासः पुरुस्पृहो द्वारो देवीरसश्चतः
अमर, महान लोक देवांकडे जावोत. शुद्ध, सर्वांना हवेहवेसे वाटणारे, देवी दरवाजे सर्व दिशांनी उघडावेत.
आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा । यह्वी ऋतस्य मातरा सीदतां बर्हिरा सुमत्
रात्र आणि उषा, सुंदर अलंकारांनी सजलेल्या, एकत्र येवोत. सत्याच्या दोन तरुण माता, कृपापूर्वक यज्ञाच्या आसनावर बसा.
मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम्
गोड जिभा असलेले, दक्ष, दैवी होतार, ज्ञानी, त्यांनी आज आमच्यासाठी हा यज्ञ जलद, स्वर्गापर्यंत पोहोचणारा, पार पाडावा.
शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती । इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः
शुद्ध, देवांमध्ये प्रतिष्ठित होतार; मरुतांमध्ये भारती, इळा, सरस्वती आणि मही, हे पूज्य, यज्ञाच्या आसनावर बसा.
तन्नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु त्मना । त्वष्टा पोषाय वि ष्यतु राये नाभा नो अस्मयुः
तो अद्भुत, सर्वांचे रक्षण करणारा, अनेक रूपांचा त्वष्टा आमच्या पोषणासाठी, संपत्तीच्या विस्तारासाठी, आधार आणि पाया व्हावा.
अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः
स्वतःच्या सामर्थ्याने देवांनी, वनस्पतीच्या अधिपती, दैवी लोकांना पाठवले. अग्नी, देवांमध्ये ज्ञानी देव, हव्ये आनंदाने स्वीकारतो.
पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे । स्वाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन
पूषण, मरुत, सर्व देव, वायू, आणि गायत्रासाठी स्वाहा म्हणत, इंद्रासाठी हव्य अर्पण करा.
स्वाहाकृतान्या गह्युप हव्यानि वीतये । इन्द्रा गहि श्रुधी हवं त्वां हवन्ते अध्वरे
स्वाहा म्हणत केलेल्या हव्यांसाठी ये, कृपेने स्वीकार. इंद्रा, ये, आमचे आवाहन ऐक, कारण यज्ञात तुलाच हाक दिली जाते.
प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः
मी अग्नी, बलाचा पुत्र, याच्यासाठी नवी, सामर्थ्यशाली स्तुती, वाणी आणि विचार अर्पण करतो. तो प्रिय होतार, वसूंना सोबत घेऊन, पृथ्वीवर ऋत्विज म्हणून स्थिर झाला आहे.
स जायमानः परमे व्योमन्याविरग्निरभवन्मातरिश्वने । अस्य क्रत्वा समिधानस्य मज्मना प्र द्यावा शोचिः पृथिवी अरोचयत्
तो, सर्वोच्च आकाशात जन्म घेऊन, मातरिश्वानसाठी अग्नी म्हणून प्रकट झाला. त्याच्या इच्छेने, प्रज्वलनाच्या कृतीने, त्याच्या ज्वाळेने आकाश आणि पृथ्वी उजळून निघाली.
अस्य त्वेषा अजरा अस्य भानवः सुसंदृशः सुप्रतीकस्य सुद्युतः । भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवोऽग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः
त्याच्या प्रखर, कधीही न संपणाऱ्या किरणांनी, सुंदर रूप आणि तेजाने, त्याच्या ज्वाळा, जलद नद्यांसारख्या, अग्नी, नेहमी ताज्या, कधीही न संपणाऱ्या, चमकत राहतात.
यमेरिरे भृगवो विश्ववेदसं नाभा पृथिव्या भुवनस्य मज्मना । अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि स्व आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति
सर्वज्ञ भृगुंनी यमाला पृथ्वीच्या केंद्रस्थानी, जगाचा आधार म्हणून निवडले. त्या अग्नीला आपल्या घरात सुंदर स्तुतींनी गौरव कर, जो एकटाच संपन्न वरुणासारखा तेजस्वीपणे राज्य करतो.
न यो वराय मरुतामिव स्वनः सेनेव सृष्टा दिव्या यथाशनिः । अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून्स वना न्यृञ्जते
त्याचा आवाज कोणालाही मागे टाकता येत नाही, तो मरुतांसारखा गडगडणारा, सैन्यासारखा चालणारा, आकाशातील वीजेसारखा आहे. अग्नी आपल्या जबड्यांनी व तीक्ष्ण दातांनी शत्रूंना जिंकून, त्यांना खाली पाडतो.
कुविन्नो अग्निरुचथस्य वीरसद्वसुष्कुविद्वसुभिः काममावरत् । चोदः कुवित्तुतुज्यात्सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गृणे
अग्नी, जो स्तुतीमध्ये आनंद मानतो, तो आपल्याला धन देईल का? तो आपली इच्छा संपत्तीने पूर्ण करील का? त्याची प्रेरणा आपले विचार यशाकडे नेवो; निर्मळ मनाने मी त्याचे गुणगान करतो.
घृतप्रतीकं व ऋतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान ऋञ्जते । इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम्
तूपासारखा तेजस्वी चेहरा असलेला, सत्यावर दृढ असलेला अग्नी, मित्रासारखा प्रज्वलित होतो. पेटवला की तो सभांमध्ये उजळतो, तेजस्वी ज्वाळा सोडतो, आपले विचार उंचावतो.
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः । अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः
अग्नी, तू आमचे रक्षण कर, ज्या रक्षकांनी कधीच साथ सोडली नाही, जे थकले नाहीत, जे शुभ आहेत, जे गेले आणि जे राहिले त्यांच्याद्वारे. जे अपराजित, न दुखावलेले, निवडलेले, आणि जे जागे आहेत, अशा सर्वांनी आमच्या कुटुंबाचे सर्व बाजूंनी रक्षण कर.
एति प्र होता व्रतमस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम् । अभि स्रुचः क्रमते दक्षिणावृतो या अस्य धाम प्रथमं ह निंसते
होत्री पुढे येतो, आपल्या कर्माचा धर्म पाळतो, तेजस्वी विचार उंचावतो; तो दक्षिणेकडून वेष्टित झालेल्या समिधा जवळ जातो, ज्या प्रथम त्याच्या निवासाला स्पर्श करतात.
अभीमृतस्य दोहना अनूषत योनौ देवस्य सदने परीवृताः । अपामुपस्थे विभृतो यदावसदध स्वधा अधयद्याभिरीयते
अमरतेचे दूध काढणारे, देवाच्या आसनात गर्भात लपलेले, जवळ आले आहेत; जेव्हा ते पाण्याच्या कुशीत बसतात, तेव्हा ते अर्पणाचा आस्वाद घेतात, प्रवाहाबरोबर वाहतात.
युयूषतः सवयसा तदिद्वपुः समानमर्थं वितरित्रता मिथः । आदीं भगो न हव्यः समस्मदा वोळ्हुर्न रश्मीन्समयंस्त सारथिः
एकत्र येण्याची इच्छा ठेवून, ते असे रूप दाखवतात, एकाच हेतूने, ते आपापसात वाटून घेतात; मग, भागासारखा, यज्ञासाठी योग्य, वाहणारा लगाम गोळा करतो, सारथी त्यांना एकत्र धरतो.
यमीं द्वा सवयसा सपर्यतः समाने योना मिथुना समोकसा । दिवा न नक्तं पलितो युवाजनि पुरू चरन्नजरो मानुषा युगा
हे दोघे, एकाच पोटी जन्मलेले, एकत्र राहणारे, जोडपे म्हणून पूजनीय आहेत; दिवस-रात्रीसारखे, एक वृद्ध, एक तरुण, नेहमी चालणारे, माणसांच्या पिढ्यांमध्ये वृद्धत्वरहित.
तमीं हिन्वन्ति धीतयो दश व्रिशो देवं मर्तास ऊतये हवामहे । धनोरधि प्रवत आ स ऋण्वत्यभिव्रजद्भिर्वयुना नवाधित
दहा प्रेरित विचार त्याला पुढे नेतात; आम्ही मर्त्य त्याला मदतीसाठी हाक मारतो; धनुष्याच्या उतारावर तो नव्याने सज्ज होतो, कौशल्याने पुढे जाणाऱ्यांसोबत पुढे जातो.
त्वं ह्यग्ने दिव्यस्य राजसि त्वं पार्थिवस्य पशुपा इव त्मना । एनी त एते बृहती अभिश्रिया हिरण्ययी वक्वरी बर्हिराशाते
अग्नी, तू खरोखरच दिव्यांचा अधिपती आहेस, आणि आपल्या स्वभावाने पृथ्वीवरील रक्षक आहेस, जणू गोठ्याचा राखणारा. या विशाल, तेजाने शोभणाऱ्या, सोन्याच्या समिधा पवित्र कुशा पसरतात.
अग्ने जुषस्व प्रति हर्य तद्वचो मन्द्र स्वधाव ऋतजात सुक्रतो । यो विश्वतः प्रत्यङ्ङसि दर्शतो रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयः
अग्नी, हे वचन स्वीकार आणि आनंद मान; सौम्य, स्वयंसिद्ध, सत्यातून जन्मलेला, बुद्धिमान. तू सर्वत्र वळणारा, प्रकट, अद्भुत रूपाचा, पाहण्यास आनंददायक, जणू पित्याचा घर.
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः
त्याला विचारा—तो आला आहे, तो जाणतो, तो शहाणा आहे, तो पुढे जातो आणि मागे येतो; त्याच्यात आज्ञा आहेत, त्याच्यात अर्पण आहेत; तो बळ, सामर्थ्य आणि उत्साहाचा स्वामी आहे.