निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः । यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तं मातरिश्वा मथायति
जेव्हा खोलपासून, सामर्थ्यवान पुत्र, सामर्थ्याने स्वामी, महिषाच्या रूपातून बाहेर पडतात; जेव्हा मध प्यायल्यावर, आकाशानुसार, मातरिश्वान लपलेल्याला हलवतो.
प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति । उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद्यविष्ठो अभवद्घृणा शुचिः
जेव्हा वडिलांच्या सर्वोच्च स्थानावरून ते नेले जाते, रस पिणाऱ्या कोंबांनी फांदीवर वाढ होते; जेव्हा त्याच्या दोन्ही जन्मरेषा हलतात, तेव्हा तो आकाशात उजळ, शुद्ध होतो.
आदिन्मातॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे । अनु यत्पूर्वा अरुहत्सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते
तेव्हा तो मातांमध्ये शुद्ध, अहानिकर राहून प्रवेश करतो, मोठ्या प्रमाणात वाढतो; जसे पूर्वीचे चढले तसे, नेहमी तरुण राहून, तो नव्या, खालच्या ठिकाणी धावतो.
आदिद्धोतारं वृणते दिविष्टिषु भगमिव पपृचानास ऋञ्जते । देवान्यत्क्रत्वा मज्मना पुरुष्टुतो मर्तं शंसं विश्वधा वेति धायसे
तेव्हा, स्वर्गातील वासीयांमध्ये, ते आहुती घेणाऱ्याची निवड करतात, भागासारखी कृपा मागतात, वेगाने पुढे जातात; देव, आपल्या इच्छेने आणि सामर्थ्याने, अनेकांनी स्तुती केलेले, तू मर्त्यांची प्रार्थना सर्वत्र पोहोचवतोस.
वि यदस्थाद्यजतो वातचोदितो ह्वारो न वक्वा जरणा अनाकृतः । तस्य पत्मन्दक्षुषः कृष्णजंहसः शुचिजन्मनो रज आ व्यध्वनः
जेव्हा, वाऱ्याने प्रेरित, यज्ञातील अग्नी पसरतो, हंबर करणाऱ्या घोड्यासारखा, न कधी वृद्ध, न तुटणारा; त्याचा मार्ग, काळ्या तळाशी, काळ्या जिभेचा, शुद्ध जन्माचा, ते आकाशाचे मार्ग उघडतात.
रथो न यातः शिक्वभिः कृतो द्यामङ्गेभिररुषेभिरीयते । आदस्य ते कृष्णासो दक्षि सूरयः शूरस्येव त्वेषथादीषते वयः
जसा जू लावलेल्या रथासारखा, तो लाल अंगांनी आकाशाकडे जातो; तिथून, काळे पुत्र उजवीकडे, बलवानाचा वेग शोधतात, वीराच्या सामर्थ्याची इच्छा करतात.
त्वया ह्यग्ने वरुणो धृतव्रतो मित्रः शाशद्रे अर्यमा सुदानवः । यत्सीमनु क्रतुना विश्वथा विभुररान्न नेमिः परिभूरजायथाः
तुझ्याबरोबर, अग्ने, वरुण, दृढ व्रतधारी, मित्र, अर्यमन्, उदार, आनंदित होतात; जेव्हा तुझ्या इच्छेने, तू सर्वत्र व्यापून, त्यांच्यात फिरतोस, तेव्हा चाकाचा कडा धुरीला मागे टाकू शकत नाही.
त्वमग्ने शशमानाय सुन्वते रत्नं यविष्ठ देवतातिमिन्वसि । तं त्वा नु नव्यं सहसो युवन्वयं भगं न कारे महिरत्न धीमहि
अग्ने, सर्वात तरुण, जो स्तुती करतो आणि आहुती देतो त्याला तू दैवी, विपुल धन देतोस; तुला, नेहमी नवा, सामर्थ्यवान, आम्ही भागासारखे, सभेत मोठे धन मागतो.
अस्मे रयिं न स्वर्थं दमूनसं भगं दक्षं न पपृचासि धर्णसिम् । रश्मीँरिव यो यमति जन्मनी उभे देवानां शंसमृत आ च सुक्रतुः
आम्हाला, तू तेजस्वी, घर सांभाळणारे, भागासारखे, बुध्दी आणि स्थैर्य देतोस, हे आधार देणारा; किरणांसारखा, तू दोन्ही पिढ्यांना मार्ग दाखवतोस, उत्तम इच्छेचा, देवांची आणि सत्याची स्तुती आणतोस.
उत नः सुद्योत्मा जीराश्वो होता मन्द्रः शृणवच्चन्द्ररथः । स नो नेषन्नेषतमैरमूरोऽग्निर्वामं सुवितं वस्यो अच्छ
आमचा तेजस्वी, नेहमी तरुण, गोड आणि सजग होतार, तेजस्वी रथ असलेला, आमचे ऐकू दे. तो दोषरहित अग्नी आम्हाला उत्तम मार्गदर्शकांसह सुख, समृद्धीकडे घेऊन जावो.
अस्ताव्यग्निः शिमीवद्भिरर्कैः साम्राज्याय प्रतरं दधानः । अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अति निष्टतन्युः
अग्नीने मोठ्या ज्वाळांसह, राज्यसंपादनासाठी समिधा घेऊन, उंच जावो. ते उदार लोक आणि आम्हीही, सूर्य जसा धुक्यावर मात करतो तसा अंधारावर विजय मिळवू.
समिद्धो अग्न आ वह देवाँ अद्य यतस्रुचे । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे
प्रज्वलित अग्नी, आज देवांना यज्ञस्थळी घेऊन ये. सुतसोमासाठी, भक्तासाठी, पूर्वीपासून चालत आलेला यज्ञाचा धागा वाढव.
घृतवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात् । यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः
तूप आणि मधाळ अर्पणासाठी, अग्नी, आमच्याकडे ये. तुझ्या कृपेची इच्छा असलेल्या ज्ञानी यजमानासाठी, भक्तासाठी ये.
शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः
शुद्ध, तेजस्वी आणि अद्भुत अग्नी मधुर यज्ञाचा आस्वाद घ्यायला इच्छितो. नराशंस, स्वर्गातून तिळवार येणारा, देवांमध्ये पूज्य देव आहे.
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते
आवाहन केलेल्या अग्नी, इंद्राला, तेजस्वी आणि प्रिय असलेल्या, इथे घेऊन ये. कारण माझी ही भावना, सुगम वाणी असलेल्या तुझ्याजवळ थेट सांगितली जाते.
स्तृणानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे स्वध्वरे । वृञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः
जे यज्ञासाठी कुशाचं आसन पसरतात, ते यज्ञस्थळी आसन तयार करतात. मी इंद्रासाठी देवप्रिय, विशाल आणि रक्षण करणारे आश्रय निवडतो.
वि श्रयन्तामृतावृधः प्रयै देवेभ्यो महीः । पावकासः पुरुस्पृहो द्वारो देवीरसश्चतः
अमर, महान लोक देवांकडे जावोत. शुद्ध, सर्वांना हवेहवेसे वाटणारे, देवी दरवाजे सर्व दिशांनी उघडावेत.
आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा । यह्वी ऋतस्य मातरा सीदतां बर्हिरा सुमत्
रात्र आणि उषा, सुंदर अलंकारांनी सजलेल्या, एकत्र येवोत. सत्याच्या दोन तरुण माता, कृपापूर्वक यज्ञाच्या आसनावर बसा.
मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम्
गोड जिभा असलेले, दक्ष, दैवी होतार, ज्ञानी, त्यांनी आज आमच्यासाठी हा यज्ञ जलद, स्वर्गापर्यंत पोहोचणारा, पार पाडावा.
शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती । इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः
शुद्ध, देवांमध्ये प्रतिष्ठित होतार; मरुतांमध्ये भारती, इळा, सरस्वती आणि मही, हे पूज्य, यज्ञाच्या आसनावर बसा.
तन्नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु त्मना । त्वष्टा पोषाय वि ष्यतु राये नाभा नो अस्मयुः
तो अद्भुत, सर्वांचे रक्षण करणारा, अनेक रूपांचा त्वष्टा आमच्या पोषणासाठी, संपत्तीच्या विस्तारासाठी, आधार आणि पाया व्हावा.
अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः
स्वतःच्या सामर्थ्याने देवांनी, वनस्पतीच्या अधिपती, दैवी लोकांना पाठवले. अग्नी, देवांमध्ये ज्ञानी देव, हव्ये आनंदाने स्वीकारतो.
पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे । स्वाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन
पूषण, मरुत, सर्व देव, वायू, आणि गायत्रासाठी स्वाहा म्हणत, इंद्रासाठी हव्य अर्पण करा.
स्वाहाकृतान्या गह्युप हव्यानि वीतये । इन्द्रा गहि श्रुधी हवं त्वां हवन्ते अध्वरे
स्वाहा म्हणत केलेल्या हव्यांसाठी ये, कृपेने स्वीकार. इंद्रा, ये, आमचे आवाहन ऐक, कारण यज्ञात तुलाच हाक दिली जाते.
प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः
मी अग्नी, बलाचा पुत्र, याच्यासाठी नवी, सामर्थ्यशाली स्तुती, वाणी आणि विचार अर्पण करतो. तो प्रिय होतार, वसूंना सोबत घेऊन, पृथ्वीवर ऋत्विज म्हणून स्थिर झाला आहे.
स जायमानः परमे व्योमन्याविरग्निरभवन्मातरिश्वने । अस्य क्रत्वा समिधानस्य मज्मना प्र द्यावा शोचिः पृथिवी अरोचयत्
तो, सर्वोच्च आकाशात जन्म घेऊन, मातरिश्वानसाठी अग्नी म्हणून प्रकट झाला. त्याच्या इच्छेने, प्रज्वलनाच्या कृतीने, त्याच्या ज्वाळेने आकाश आणि पृथ्वी उजळून निघाली.
अस्य त्वेषा अजरा अस्य भानवः सुसंदृशः सुप्रतीकस्य सुद्युतः । भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवोऽग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः
त्याच्या प्रखर, कधीही न संपणाऱ्या किरणांनी, सुंदर रूप आणि तेजाने, त्याच्या ज्वाळा, जलद नद्यांसारख्या, अग्नी, नेहमी ताज्या, कधीही न संपणाऱ्या, चमकत राहतात.
यमेरिरे भृगवो विश्ववेदसं नाभा पृथिव्या भुवनस्य मज्मना । अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि स्व आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति
सर्वज्ञ भृगुंनी यमाला पृथ्वीच्या केंद्रस्थानी, जगाचा आधार म्हणून निवडले. त्या अग्नीला आपल्या घरात सुंदर स्तुतींनी गौरव कर, जो एकटाच संपन्न वरुणासारखा तेजस्वीपणे राज्य करतो.
न यो वराय मरुतामिव स्वनः सेनेव सृष्टा दिव्या यथाशनिः । अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून्स वना न्यृञ्जते
त्याचा आवाज कोणालाही मागे टाकता येत नाही, तो मरुतांसारखा गडगडणारा, सैन्यासारखा चालणारा, आकाशातील वीजेसारखा आहे. अग्नी आपल्या जबड्यांनी व तीक्ष्ण दातांनी शत्रूंना जिंकून, त्यांना खाली पाडतो.
कुविन्नो अग्निरुचथस्य वीरसद्वसुष्कुविद्वसुभिः काममावरत् । चोदः कुवित्तुतुज्यात्सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गृणे
अग्नी, जो स्तुतीमध्ये आनंद मानतो, तो आपल्याला धन देईल का? तो आपली इच्छा संपत्तीने पूर्ण करील का? त्याची प्रेरणा आपले विचार यशाकडे नेवो; निर्मळ मनाने मी त्याचे गुणगान करतो.