स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिरप्नस्वतीषूर्वरास्विष्टनिरार्तनास्विष्टनिः । आदद्धव्यान्याददिर्यज्ञस्य केतुरर्हणा । अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम्
तो अग्नी, मोठ्या सैन्यासारखा, मरुतांसारखा गडगडणारा, सुपीक आणि ओसाड भूमीतही वेगाने धावणारा आहे. तो हविष्य स्वीकारतो, यज्ञाचा चिन्ह आहे, पूजेचा योग्य आहे. मग आनंदाने, सर्व लोक त्याचा सुंदर मार्ग आनंदाने चालतात.
द्विता यदीं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः । अग्निरीशे वसूनां शुचिर्यो धर्णिरेषाम् । प्रियाँ अपिधीँर्वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः
जेव्हा भृगु ऋषींनी भक्तीने त्याची स्तुती केली, त्याला घासून प्रकट केला, तेव्हा अग्नी हा संपत्तीचा स्वामी, शुद्ध आणि सर्वांचा आधार झाला. तो प्रिय धन बुद्धिमानाकडे जपून ठेवो.
विश्वासां त्वा विशां पतिं हवामहे सर्वासां समानं दम्पतिं भुजे सत्यगिर्वाहसं भुजे । अतिथिं मानुषाणां पितुर्न यस्यासया । अमी च विश्वे अमृतास आ वयो हव्या देवेष्वा वयः
आम्ही तुला सर्व लोकांचा स्वामी, सर्वांचा एकत्र मालक, खरी स्तुती करणारा, सर्वांचा सोबती म्हणून बोलावतो. तू मानवांचा पाहुणा, वडिलांसारखा, ज्याचे स्थान कधीही सोडले जात नाही; आणि हे सर्व अमर पक्षी देवांना हविष्य पोहोचवतात.
त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर
हे अग्नी, तू सर्वांत बलवान, अत्यंत तेजस्वी, देवकार्याकरता जन्मलेला आहेस, देवकार्याकरता संपत्ती आहेस. तुझा उत्साह सर्वांत मोठा, तुझी इच्छा सर्वांत तेजस्वी; म्हणूनच, अमर आणि नेहमी ऐकणारे तुझ्या सभोवती फिरतात.
प्र वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये स्तोमो बभूत्वग्नये । प्रति यदीं हविष्मान्विश्वासु क्षासु जोगुवे । अग्रे रेभो न जरत ऋषूणां जूर्णिर्होत ऋषूणाम्
आमची स्तुती या महान, बलवान, शक्तिमान, गायींच्या राखणाऱ्या अग्नीला असो. जेव्हा तो हविष्य घेऊन सर्व घरांत असतो; तो ऋषींपैकी पुढे, गजर करणाऱ्या वृषासारखा, पुरोहित, ऋषींपैकी बलवान आहे.
स नो नेदिष्ठं ददृशान आ भराग्ने देवेभिः सचनाः सुचेतुना महो रायः सुचेतुना । महि शविष्ठ नस्कृधि संचक्षे भुजे अस्यै । महि स्तोतृभ्यो मघवन्सुवीर्यं मथीरुग्रो न शवसा
हे अग्नी, देवांसह, उत्तम सल्ल्याने, आम्हाला सर्वात जवळचे दर्शन आणि मोठे धन दे. हे बलवान, आम्हाला भरपूर संपत्ती दे, आणि स्तुती करणाऱ्यांना, दानशूरा, वीर्यशक्ती दे, जशी उग्र शक्तीवान देतो.
अयं जायत मनुषो धरीमणि होता यजिष्ठ उशिजामनु व्रतमग्निः स्वमनु व्रतम् । विश्वश्रुष्टिः सखीयते रयिरिव श्रवस्यते । अदब्धो होता नि षददिळस्पदे परिवीत इळस्पदे
हा अग्नी माणसांच्या घरात जन्मतो, यज्ञासाठी सर्वात योग्य पुरोहित, उशिजांच्या नियमाने, स्वतःच्या नियमाने चालतो. तो सर्वांच्या ऐकण्यात येतो, मित्रासारखा आहे, त्याची कीर्ती संपत्तीप्रमाणे पसरते. निष्कलंक पुरोहित हविष्याच्या जागी बसतो, सर्व बाजूंनी वेढलेला.
तं यज्ञसाधमपि वातयामस्यृतस्य पथा नमसा हविष्मता देवताता हविष्मता । स न ऊर्जामुपाभृत्यया कृपा न जूर्यति । यं मातरिश्वा मनवे परावतो देवं भाः परावतः
त्याला, यज्ञासाठी योग्य असलेल्या अग्नीला, आम्ही सत्याच्या मार्गाने, नम्रतेने आणि हविष्याने, देवांच्या भागासाठी पाठवतो. तो आम्हाला पोषण देतो, मदतीसारखा कधीही वृद्ध होत नाही. ज्याला मातरिश्वानने दूरवरून मनुला आणले, त्या देवतेचे तेज दूरवरून आले.
एवेन सद्यः पर्येति पार्थिवं मुहुर्गी रेतो वृषभः कनिक्रदद्दधद्रेतः कनिक्रदत् । शतं चक्षाणो अक्षभिर्देवो वनेषु तुर्वणिः । सदो दधान उपरेषु सानुष्वग्निः परेषु सानुषु
असा हा वृषभ अग्नी, एकदम पृथ्वीवर सर्वत्र फिरतो, पुन्हा पुन्हा गर्जना करतो आणि आपले बी पसरतो. शंभर डोळ्यांनी पाहणारा, देव, जंगलात वेगवान, अग्नी उंच शिखरांवर आपले स्थान ठेवतो.
स सुक्रतुः पुरोहितो दमेदमेऽग्निर्यज्ञस्याध्वरस्य चेतति क्रत्वा यज्ञस्य चेतति । क्रत्वा वेधा इषूयते विश्वा जातानि पस्पशे । यतो घृतश्रीरतिथिरजायत वह्निर्वेधा अजायत
तो अग्नी, उत्तम बुद्धीचा, या घराचा पुरोहित आहे, यज्ञ आणि विधी आपल्या इच्छेने जाणतो. आपल्या इच्छेने तो सर्वांचा प्रिय होतो, सर्व सृष्टीला पाहतो. ज्या अग्नीपासून तुपाने युक्त पाहुणा जन्मला, तो अग्नी, ज्ञानी, जन्माला आला.
क्रत्वा यदस्य तविषीषु पृञ्चतेऽग्नेरवेण मरुतां न भोज्येषिराय न भोज्या । स हि ष्मा दानमिन्वति वसूनां च मज्मना । स नस्त्रासते दुरितादभिह्रुतः शंसादघादभिह्रुतः
जेव्हा त्याच्या इच्छेने, त्याची शक्ती हवी असते, अग्नीच्या मदतीसाठी, मरुतांसाठी, उपभोगासाठी, तेव्हा तो खरोखरच दान वाटतो, संपत्ती आपल्या प्रमाणाने देतो. तो आपल्याला संकट, शाप, वाईट गोष्टींपासून वाचवतो.
विश्वो विहाया अरतिर्वसुर्दधे हस्ते दक्षिणे तरणिर्न शिश्रथच्छ्रवस्यया न शिश्रथत् । विश्वस्मा इदिषुध्यते देवत्रा हव्यमोहिषे । विश्वस्मा इत्सुकृते वारमृण्वत्यग्निर्द्वारा व्यृण्वति
सर्वांचा उपकार करणारा देव सर्व आनंद आपल्या उजव्या हातात ठेवतो; तो वेगवान तेजस्वी कधीच कमी पडत नाही. त्याच्यासाठी देवांमध्ये हवन तयार केलं जातं; त्याच्यासाठी अर्पण आणलं जातं. जो चांगलं वागतो, त्याच्यासाठी मार्ग खुले होतात; अग्नी त्याच्यासाठी दारे उघडतो.
स मानुषे वृजने शंतमो हितोऽग्निर्यज्ञेषु जेन्यो न विश्पतिः प्रियो यज्ञेषु विश्पतिः । स हव्या मानुषाणामिळा कृतानि पत्यते । स नस्त्रासते वरुणस्य धूर्तेर्महो देवस्य धूर्तेः
अग्नी मानवांच्या सभांमध्ये सर्वात शुभ आहे, तो यज्ञात सर्वांचा प्रिय आणि प्रमुख असतो. तो भक्तीने केलेल्या अर्पणांवर राज्य करतो. तो आपल्याला वरुणाच्या बंधनातून, त्या महान देवाच्या बंधनातून वाचवतो.
अग्निं होतारमीळते वसुधितिं प्रियं चेतिष्ठमरतिं न्येरिरे हव्यवाहं न्येरिरे । विश्वायुं विश्ववेदसं होतारं यजतं कविम् । देवासो रण्वमवसे वसूयवो गीर्भी रण्वं वसूयवः
ते अग्नीला पुरोहित, संपत्ती देणारा, प्रिय आणि सर्वात चपळ म्हणून शोधतात, त्याला हव्याचा वहन करणारा म्हणून ठेवतात. सर्व देवांनी त्याला सर्वज्ञ, सर्वकाही जाणणारा, पूज्य पुरोहित, ऋषी म्हणून मदतीसाठी स्थापित केलं आहे; गाण्यांनी त्याला आनंद देणारा, संपत्ती देणारा म्हणून वंदितात.
यं त्वं रथमिन्द्र मेधसातयेऽपाका सन्तमिषिर प्रणयसि प्रानवद्य नयसि । सद्यश्चित्तमभिष्टये करो वशश्च वाजिनम् । सास्माकमनवद्य तूतुजान वेधसामिमां वाचं न वेधसाम्
इंद्रा, ज्याला तू ज्ञान मिळवण्यासाठी रथासारखा मार्गदर्शन करतोस, तो कितीही दूर असला तरी तू त्याला जवळ आणतोस, त्याला सुरक्षित नेतोस. इच्छित गोष्टीसाठी तू मन आणि घोडा दोन्ही वश करतोस. ही निष्कलंक वाणी ज्ञानी लोकांची आमची असो, ती ज्ञानी लोकांचीच असो.
स श्रुधि यः स्मा पृतनासु कासु चिद्दक्षाय्य इन्द्र भरहूतये नृभिरसि प्रतूर्तये नृभिः । यः शूरैः स्वः सनिता यो विप्रैर्वाजं तरुता । तमीशानास इरधन्त वाजिनं पृक्षमत्यं न वाजिनम्
इंद्रा, प्रत्येक लढाईत, कौशल्याने, मदतीसाठी आणि विजयासाठी लोक तुला हाक मारतात, ऐक. जो वीरांसोबत जिंकतो, जो ऋषींसोबत विजय मिळवतो, त्याला सर्वश्रेष्ठ मिळते; तो बलवान, उत्तम घोड्यासारखा, सर्वांत श्रेष्ठ असतो.
दस्मो हि ष्मा वृषणं पिन्वसि त्वचं कं चिद्यावीरररुं शूर मर्त्यं परिवृणक्षि मर्त्यम् । इन्द्रोत तुभ्यं तद्दिवे तद्रुद्राय स्वयशसे । मित्राय वोचं वरुणाय सप्रथः सुमृळीकाय सप्रथः
इंद्रा, तू वीराला सामर्थ्याने भरतोस, काही माणसाला कीर्तीने झाकतोस, तू मर्त्याचे रक्षण करतोस, त्याला झाकतोस. हे इंद्रा, हे रुद्र, हे कीर्ती मिळवणारा, हे मित्र, हे वरुण, हे दयाळू, मी तुझ्यासाठी बोलतो.
अस्माकं व इन्द्रमुश्मसीष्टये सखायं विश्वायुं प्रासहं युजं वाजेषु प्रासहं युजम् । अस्माकं ब्रह्मोतयेऽवा पृत्सुषु कासु चित् । नहि त्वा शत्रु स्तरते स्तृणोषि यं विश्वं शत्रुं स्तृणोषि यम्
इंद्र आमच्यासाठी बळासाठी, मित्रासारखा, सर्वत्र असणारा, लढाईत नेहमी जिंकणारा असो. आमची प्रार्थना त्याच्या मदतीसाठी असो, कोणत्याही स्पर्धेत. तुला कोणताही शत्रू जिंकू शकत नाही; तू प्रत्येक शत्रूला हरवतोस.
नि षू नमातिमतिं कयस्य चित्तेजिष्ठाभिररणिभिर्नोतिभिरुग्राभिरुग्रोतिभिः । नेषि णो यथा पुरानेनाः शूर मन्यसे । विश्वानि पूरोरप पर्षि वह्निरासा वह्निर्नो अच्छ
सर्वात वेगवान, शक्तिशाली आणि प्रखर प्रार्थनांनी, बलवान आह्वानांनी, कुठेही असलेली शत्रुत्व झुकव. जसा पूर्वी नेला तसंच, हे वीर, आम्हाला ने. पूर्वजांचे सर्व दोष दूर कर, हे अग्नी, आमच्याकडे ये.
प्र तद्वोचेयं भव्यायेन्दवे हव्यो न य इषवान्मन्म रेजति रक्षोहा मन्म रेजति । स्वयं सो अस्मदा निदो वधैरजेत दुर्मतिम् । अव स्रवेदघशंसोऽवतरमव क्षुद्रमिव स्रवेत्
आता मी ही स्तुती तेजस्वी इंद्रासाठी अर्पण करतो, ज्याची स्तुती बाणासारखी दुष्टांचा संहार करते, माझी स्तुती दुष्टांना हादरवते. तो स्वतःच आमच्या शत्रूंना शस्त्रांनी मारो, वाईट मनाच्या लोकांवर विजय मिळवो. वाईट इच्छाधारी विरघळून जावो, नीच माणूस पाण्यासारखा विरघळून जावो.
वनेम तद्धोत्रया चितन्त्या वनेम रयिं रयिवः सुवीर्यं रण्वं सन्तं सुवीर्यम् । दुर्मन्मानं सुमन्तुभिरेमिषा पृचीमहि । आ सत्याभिरिन्द्रं द्युम्नहूतिभिर्यजत्रं द्युम्नहूतिभिः
आपण प्रेरित पुरोहितांच्या मदतीने, संपत्ती, भरपूर ऐश्वर्य, आणि तेजस्वी वीरशक्ती जिंकू. वाईट विचार असणाऱ्यांना चांगल्या सल्ल्याकडे वळवू, कृपा मिळवू. खरी आणि तेजस्वी आह्वानांनी आपण पूज्य इंद्राजवळ जाऊ.
प्रप्रा वो अस्मे स्वयशोभिरूती परिवर्ग इन्द्रो दुर्मतीनां दरीमन्दुर्मतीनाम् । स्वयं सा रिषयध्यै या न उपेषे अत्रैः । हतेमसन्न वक्षति क्षिप्ता जूर्णिर्न वक्षति
इंद्र आपल्या तेजस्वी सहाय्याने आपल्याला कीर्ती मिळवून देओ; तो वाईट विचार असणाऱ्यांच्या सभा फोडो, त्यांना पांगवो. जो आपल्यावर हानी घेऊन येतो त्याचा तो स्वतः नाश करो. शत्रू मारला जावो, खाली पडलेला पुन्हा उभा राहू नये, तुटलेल्या गवतासारखा तो पडून राहो.
त्वं न इन्द्र राया परीणसा याहि पथाँ अनेहसा पुरो याह्यरक्षसा । सचस्व नः पराक आ सचस्वास्तमीक आ । पाहि नो दूरादारादभिष्टिभिः सदा पाह्यभिष्टिभिः
इंद्रा, तू अपार संपत्तीने आमच्यासाठी पुढे जा, मार्गावर कोणतीही अडचण येऊ देऊ नकोस, राक्षसांना दूर कर. दूरच्या आणि जवळच्या वाटेवर आमच्यासोबत रहा. दूर आणि जवळ दोन्हीकडून आपल्या सहाय्याने नेहमी आमचे रक्षण कर.
त्वं न इन्द्र राया तरूषसोग्रं चित्त्वा महिमा सक्षदवसे महे मित्रं नावसे । ओजिष्ठ त्रातरविता रथं कं चिदमर्त्य । अन्यमस्मद्रिरिषेः कं चिदद्रिवो रिरिक्षन्तं चिदद्रिवः
इंद्रा, तू संपत्तीने बलवानांना जिंकतोस, आपल्या महानतेने तू मदतीसाठी मोठा मित्र दिसतोस. सर्वात बलवान रक्षक, तारक, अमर, तू रथ चालवतोस. आमच्याशी नसलेला दुसरा कोणी हानी पोहोचवो, हे शत्रूंचा नाश करणारा, जो आपल्याला हानी करतो त्याच्यावरच संकट येवो.
पाहि न इन्द्र सुष्टुत स्रिधोऽवयाता सदमिद्दुर्मतीनां देवः सन्दुर्मतीनाम् । हन्ता पापस्य रक्षसस्त्राता विप्रस्य मावतः । अधा हि त्वा जनिता जीजनद्वसो रक्षोहणं त्वा जीजनद्वसो
इंद्रा, उत्तम स्तुतीने तुला हाक मारतो, आमचे रक्षण कर, हे देव, नेहमी वाईट विचार असणाऱ्यांना दूर कर. वाईटाचा नाश करणारा, विद्वानांचा रक्षक, आम्हाला सोडू नकोस. कारण सृष्टीकर्त्याने तुला राक्षसांचा नाश करणारा म्हणून निर्माण केलं आहे, हे दयाळू.
एन्द्र याह्युप नः परावतो नायमच्छा विदथानीव सत्पतिरस्तं राजेव सत्पतिः । हवामहे त्वा वयं प्रयस्वन्तः सुते सचा । पुत्रासो न पितरं वाजसातये मंहिष्ठं वाजसातये
इंद्रा, दूरवरून आमच्याकडे ये, जसा खरा स्वामी सभा-समारंभात येतो, जसा सूर्य अस्ताला येतो, तसाच ये. आम्ही तुला, बक्षीस मिळवण्यासाठी, सोमरसासोबत पुकारतो. जसे पुत्र बळ मिळवण्यासाठी वडिलांकडे येतात, तसा तू सर्वांत बलवान आमच्यासाठी ये.
पिबा सोममिन्द्र सुवानमद्रिभिः कोशेन सिक्तमवतं न वंसगस्तातृषाणो न वंसगः । मदाय हर्यताय ते तुविष्टमाय धायसे । आ त्वा यच्छन्तु हरितो न सूर्यमहा विश्वेव सूर्यम्
इंद्रा, दगडांनी दाबलेला, पात्रात ओतलेला सोमरस प्या, जसा तहानलेला वासरू दूध पितो. तुझ्या आनंदासाठी, तुझ्या उल्हासासाठी, तुझ्या महान शक्तीसाठी, तुझे घोडे तुला घेऊन येवोत, जसे सर्व देव सूर्याला घेऊन येतात.
अविन्दद्दिवो निहितं गुहा निधिं वेर्न गर्भं परिवीतमश्मन्यनन्ते अन्तरश्मनि । व्रजं वज्री गवामिव सिषासन्नङ्गिरस्तमः । अपावृणोदिष इन्द्रः परीवृता द्वार इषः परीवृताः
त्याने आकाशात लपवलेला, गुप्त ठेवलेला खजिना शोधला, सत्याचा गर्भ, अनंत दगडात गुंडाळलेला. गायींच्या कळपासाठी इच्छुक असलेल्या वज्रधारी इंद्राने, अङ्गिरसांसारखा, अंधार दूर केलं. इंद्राने बंद असलेल्या खजिन्याची दारे उघडली.
दादृहाणो वज्रमिन्द्रो गभस्त्योः क्षद्मेव तिग्ममसनाय सं श्यदहिहत्याय सं श्यत् । संविव्यान ओजसा शवोभिरिन्द्र मज्मना । तष्टेव वृक्षं वनिनो नि वृश्चसि परश्वेव नि वृश्चसि
इंद्राने हातात वज्र घेऊन, लाकूड फाडणाऱ्यासारखा, तीक्ष्ण कुऱ्हाडीने, सर्पाचा वध करण्यासाठी प्रहार केला. तो आपल्या सामर्थ्याने आणि शक्तीने वाढतो, इंद्राने आपल्या बळाने, जसा सुतार झाड तोडतो, तसा तू कुऱ्हाडीने छेदतो.
त्वं वृथा नद्य इन्द्र सर्तवेऽच्छा समुद्रमसृजो रथाँ इव वाजयतो रथाँ इव । इत ऊतीरयुञ्जत समानमर्थमक्षितम् । धेनूरिव मनवे विश्वदोहसो जनाय विश्वदोहसः
इंद्रा, तू नद्यांना मोकळी वाट करून दिलीस, त्या ओसंडून वाहू लागल्या, जणू काही रथांची शर्यतच सुरू झाली आहे आणि त्या सर्व समुद्राकडे धावू लागल्या. तुझ्या मार्गदर्शनाने त्या एकाच ठिकाणी, अढळ ध्येयाकडे एकत्र जातात, जशा गायी मनूसाठी आणि सर्व लोकांसाठी दूध देतात, तशाच त्या सर्वांना आपली समृद्धी देतात.