परावतꣳ नासत्यानुदेथाम् उच्चाबुध्नꣳ चक्रथुर् जिह्मबारम् । क्षरन्न् आपो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य
नासत्य, तुम्ही दूर गेलेल्या मागे गेला; वाकड्या काठाचा खोल विहीर तयार केली; गौतीमाच्या हजारो संपत्तीसाठी, त्याची तहान भागवायला, पाण्याचे प्रवाह वाहू दिले.
जुजुरुषो नासत्योत वव्रिम् प्रामुञ्चतꣳ द्रापिम् इव च्यवानात् । प्रातिरतꣳ जहितस्यायुर् दस्राद् इत् पतिम् अकृणुतꣳ कनीनाम्
नासत्य, तुम्ही जगण्याची इच्छा असणाऱ्याला बंधनातून सोडवले, जणू वस्त्रातून च्यवनाला मुक्त केले; तुम्ही सोडून दिलेल्याचे आयुष्य परत दिले आणि त्या अद्भुत अश्विनांनी त्याला कन्यांचा स्वामी केले.
तद् वाꣳ नरा शꣳस्यꣳ राध्यꣳ चाभिष्टिमन् नासत्या वरूथम् । यद् विद्वाꣳसा निधिम् इवापगूळ्हम् उद् दर्शताद् ऊपथुर् वन्दनाय
हे दोघांनो, हेच तुमचं कौतुकास्पद आणि हवेहवेसे दान आहे, हे नासत्यांनो, तुमचं रक्षणच सर्वांत मोठं आहे. जेव्हा तुम्ही जाणूनबुजून, जणू काही लपवलेल्या धनासारखं, पूजेकरता गुप्त ठेवलेलं बाहेर काढलं.
तद् वाꣳ नरा सनये दꣳस उग्रम् आविष् कृणोमि तन्यतुर् न वृष्टिम् । दध्यङ् ह यन् मध्व् आथर्वणो वाम् अश्वस्य शीर्ष्णा प्र यद् ईम् उवाच
हे दोघांनो, मी हे तुमचं सामर्थ्य मोठ्या स्तुतीने, जसा मेघ वीज चमकवून पाऊस पाडतो तसं, सगळ्यांसमोर सांगतो. दध्यंग अथर्वण यांनी घोड्याच्या डोक्याने जे शिकलेलं होतं, ते त्यांनी तुम्हाला सांगितलं.
अजोहवीन् नासत्या करा वाम् महे यामन् पुरुभुजा पुरꣳधिः । श्रुतꣳ तच् छासुर् इव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तम् अश्विनाव् अदत्तम्
पुरुभुजा या उदार स्त्रीने, मोठ्या मदतीसाठी, हात जोडून तुम्हा नासत्यांना हाक मारली. तुम्ही ऐकलंत आणि वध्रीच्या पत्नीप्रमाणे, सुवर्णहस्त असलेल्या त्या स्त्रीला, अश्विनीद्वयांनी दिलं.
आस्नो वृकस्य वर्तिकाम् अभीके युवꣳ नरा नासत्यामुमुक्तम् । उतो कविम् पुरुभुजा युवꣳ ह कृपमाणम् अकृणुतꣳ विचक्षे
तुम्ही, हे दोघांनो, बसलेल्या पक्ष्याला लांडग्याच्या जबड्यातून सोडलंत, हे नासत्यांनो. आणि पुरुभुजा या उदार स्त्रीसाठी, दुःखात असलेल्या त्या कवीला, तुम्ही समजूतदार केलंत.
चरित्रꣳ हि वेर् इवाच्छेदि पर्णम् आजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घाम् आयसीꣳ विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्य् अधत्तम्
जसा पक्ष्याचं पंख तुटतं, तसं तुम्ही रात्रीच्या खेळात विश्पलाचं पाय कापलात; पण लगेचच तिच्या पायाला लोखंडाचं पोटं बसवलंत, अश्विनिदेवांनो, म्हणून ती धनाच्या स्पर्धेत जिंकू शकली.
शतम् मेषान् वृक्ये चक्षदानम् ऋज्राश्वꣳ तम् पितान्धꣳ चकार । तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तꣳ दस्रा भिषजाव् अनर्वन्
तुम्ही ऋज्राश्व या अंध मुलाला शंभर मेंढ्या दिल्या; त्याच्या वडिलांनी त्याला अंध केलं होतं, पण तुम्ही, हे अद्भुत अश्विनिदेव, दोषरहित वैद्य, त्याला पुन्हा डोळस केलंत.
आ वाꣳ रथꣳ दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठद् अर्वता जयन्ती । विश्वे देवा अन्व् अमन्यन्त हृद्भिः सम् उ श्रिया नासत्या सचेथे
सूर्याची कन्या, विजयशाली घोड्यावर बसून, कुशल कारागिराच्या कलाकृतीसारखी चमकत, तुमच्या रथावर चढली, अश्विनिदेवांनो; सर्व देवांनी मनापासून तिचं कौतुक केलं आणि तुम्ही तिच्या तेजात सहभागी झालात.
यद् अयातꣳ दिवोदासाय वर्तिर् भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवद् उवाह सचनो रथो वाꣳ वृषभश् च शिꣳशुमारश् च युक्ता
जेव्हा तुम्ही दिवोदास आणि भरद्वाज यांच्यासाठी प्रकाश घेऊन आलात, अश्विनिदेवांनो, तेव्हा तुमचा रथ, बैल आणि मत्स्य यांना जोडलेला, समृद्धी घेऊन आला आणि सगळं सुरळीत घडलं.
रयिꣳ सुक्षत्रꣳ स्वपत्यम् आयुः सुवीर्यꣳ नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीꣳ समनसोप वाजैस् त्रिर् अह्नो भागꣳ दधतीम् अयातम्
नासत्यांनो, तुम्ही धन, उत्तम राज्य, संतती, दीर्घायुष्य आणि शौर्य या सर्व गोष्टी दिल्या. तुम्ही एकत्रितपणे जन्हवीकडे आलात, तिच्यासाठी बक्षिसे घेऊन, आणि तिला दिवसाच्या तीन भागांचा वाटा दिला.
परिविष्टꣳ जाहुषꣳ विश्वतः सीꣳ सुगेभिर् नक्तम् ऊहथू रजोभिः । विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वताꣳ अजरयू अयातम्
नासत्यांनो, तुम्ही सर्व बाजूंनी वेढलेल्या जाहुषाला रात्रीच्या वेळी तुमच्या वेगवान रथांनी सुरक्षितपणे नेले. तुमच्या तीव्र रथाने तुम्ही जुने, न संपणारे डोंगर ओलांडले.
एकस्या वस्तोर् आवतꣳ रणाय वशम् अश्विना सनये सहस्रा । निर् अहतꣳ दुच्छुना इन्द्रवन्ता पृथुश्रवसो वृषणाव् अरातीः
अश्विनीद्वय, एका घरासाठी तुम्ही युद्धासाठी संपत्ती, जिंकण्यासाठी हजारो वस्तू दिल्या. तुम्ही इंद्राच्या मदतीने शत्रूंना दूर हुसकावले, बलशाली आणि कीर्तीमान अशा तुम्ही शत्रूंना पराभूत केले.
शरस्य चिद् आर्चत्कस्यावताद् आ नीचाद् उच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन् नासत्या शचीभिर् जसुरये स्तर्यम् पिप्यथुर् गाम्
नासत्यांनो, एका बाणासाठीसुद्धा तुम्ही मदतीला आलात; वरून किंवा खाली जाऊन, तुम्ही तुमचे घोडे रक्षणासाठी तयार केले. झोपलेल्या व्यक्तीसाठीसुद्धा, तुमच्या सामर्थ्याने, उत्साही तरुणासाठी, तुम्ही गायीला दूधाने भरले.
अवस्यते स्तुवते कृष्णियाय ऋजूयते नासत्या शचीभिः । पशुꣳ न नष्टम् इव दर्शनाय विष्णाप्वꣳ ददथुर् विश्वकाय
जो बोलावतो, जो स्तुती करतो, त्याला तुम्ही, हे नासत्य, तुमच्या सामर्थ्याने प्रतिसाद देता; जसं हरवलेलं जनावर पुन्हा दिसावं, तसं सर्व इच्छा पूर्ण करणारी वस्तू तुम्ही शोधणाऱ्याला देता.
दश रात्रीर् अशिवेना नव द्यून् अवनद्धꣳ श्नथितम् अप्स्व् अ१न्तः । विप्रुतꣳ रेभम् उदनि प्रवृक्तम् उन् निन्यथुः सोमम् इव स्रुवेण
दहा रात्री आणि नऊ दिवस पाण्यात बांधून ठेवलेला, वेगळा पडलेला आणि मोठ्याने रडणारा रेभ याला, हे अश्विन, तुम्ही सोम जसा चमच्याने ओततात तसा बाहेर काढलात.
प्र वाꣳ दꣳसाꣳस्य् अश्विनाव् अवोचम् अस्य पतिः स्याꣳ सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्न् अश्नुवन् दीर्घम् आयुर् अस्तम् इवेज् जरिमाणꣳ जगम्याम्
हे अश्विन, मी तुमची अद्भुत कृत्ये सांगितली आहेत; मला उत्तम गायींचा आणि शूर वीरांचा स्वामी होऊ द्या; आणि पाहता-पाहता, खात-पीत, मला दीर्घायुष्य मिळू द्या, जसं सूर्यास्ताकडे माणूस जातो तसं मी वार्धक्याकडे जाऊ द्या.
मध्वः सोमस्याश्विना मदाय प्रत्नो होता विवासते वाम् । बर्हिष्मती रातिर्विश्रिता गीरिषा यातं नासत्योप वाजैः
अश्विनीद्वयांनो, जुना यजमान तुम्हाला गोड सोमरसाच्या आनंदासाठी बोलावतो आहे. कुशांनी सजवलेली, प्रसिद्ध अशी आहुती तयार आहे—नासत्यांनो, तुम्ही सामर्थ्याने या.
यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम्
अश्विनीद्वयांनो, तुमची रथ मनापेक्षा जलद आहे, उत्तम घोड्यांनी युक्त आहे, तो लोकांपर्यंत येतो; त्या रथाने तुम्ही सज्जनांच्या घरी जाता—तो मार्ग आम्हाला मिळू दे.
ऋषिं नरावंहसः पाञ्चजन्यमृबीसादत्रिं मुञ्चथो गणेन । मिनन्ता दस्योरशिवस्य माया अनुपूर्वं वृषणा चोदयन्ता
हे वीर अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही पाञ्चजन्य ऋषी अत्रीला संकटातून सोडवले, तुमच्या साथीद्वारे; दुष्ट शत्रूंच्या वाईट मायाजाळाचा नाश करून, तुम्ही योग्य वेळी पुढे जात असता.
अश्वं न गूळ्हमश्विना दुरेवैरृषिं नरा वृषणा रेभमप्सु । सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर्न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कृतानि
अश्विनीद्वयांनो, जसा लपलेला घोडा दूर पाण्यात असतो, तसा ऋषी रेभा पाण्यात होता; तुम्ही त्याला तुमच्या सामर्थ्याने सोडवले—तुमची जुनी कृत्ये कधीच निष्फळ होत नाहीत.
सुषुप्वांसं न निरृतेरुपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि क्षियन्तम् । शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातमुदूपथुरश्विना वन्दनाय
जो विनाशाच्या कुशीत झोपला होता, जसा सूर्य अंधारात असतो, अशा त्या व्यक्तीस, हे अद्भुत अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही जणू गडद मातीत गाडलेला तेजस्वी सोन्याचा दागिना उघडावा तसे, बाहेर काढले आणि त्याचे स्तवन व्हावे म्हणून प्रकट केले.
तद्वां नरा शंस्यं पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन् । शफादश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भाँ असिञ्चतं मधूनाम्
हे वीर अश्विनीद्वयांनो, कक्षीवत पज्रिया याच्यासाठी केलेले तुमचे हे स्तुत्य कार्य—तुमच्या वेगवान घोड्याच्या खुरातून लोकांसाठी शंभर मधाचे घडे ओतलेत.
युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय । घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम्
हे वीर अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही स्तुती करणाऱ्या कृष्णीयाला विष्णाप्व दिला, सर्वांना दिसावे म्हणून; आणि घोषा हिच्या वडिलांच्या घरी, वृद्ध होत असलेल्या तिला पती दिला.
युवं श्यावाय रुशतीमदत्तं महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय । प्रवाच्यं तद्वृषणा कृतं वां यन्नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम्
अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही श्यावाला तेजस्विनी स्त्री दिली, आणि कण्वाला पृथ्वीवरील मोठेपण दिले; हे तुमचे कार्य सर्वांनी ऐकावे असे आहे—जेव्हा तुम्ही नार्षदाला कीर्ती दिली.
पुरू वर्पांस्यश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । सहस्रसां वाजिनमप्रतीतमहिहनं श्रवस्यं तरुत्रम्
अनेक रूपे धारण करून, अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही वेगवान अशा पेडूला, हजारो सामर्थ्य असलेल्या, अजिंक्य, सर्पांचा नाश करणाऱ्या, कीर्तीमंत घोड्याला वाहून नेले.
एतानि वां श्रवस्या सुदानू ब्रह्माङ्गूषं सदनं रोदस्योः । यद्वां पज्रासो अश्विना हवन्ते यातमिषा च विदुषे च वाजम्
हे अश्विनीद्वयांनो, तुमची ही कीर्तिवंत, दानशूर कृत्येच गाणे, स्तुती आणि आकाश-पृथ्वी यांच्यातील स्थान आहेत; जेव्हा पज्र लोक तुम्हाला हाक मारतात, तेव्हा ज्ञानी आणि संपन्नतेसाठी या.
सूनोर्मानेनाश्विना गृणाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता । अगस्त्ये ब्रह्मणा वावृधाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम्
सूर्याच्या प्रमाणाने, हे अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही स्तुतीत आनंद मानता आणि विद्वानांना सामर्थ्य देता; अगस्त्याच्या प्रार्थनेने वाढून, नासत्यांनो, तुम्ही दोघांनी विश्पला हिला पुन्हा एकत्र केले.
कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा । हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन्
कुठे चाललात, हे स्तुत्य, सामर्थ्यशाली, जलद स्वर्गपुत्रांनो? जणू सोन्याचा कलश मातीत गाडला तसा, दहावा भाग तुम्ही त्या दिवशी प्रकट केला, अश्विनीद्वयांनो.
युवं च्यवानमश्विना जरन्तं पुनर्युवानं चक्रथुः शचीभिः । युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह श्रिया नासत्यावृणीत
अश्विनीद्वयांनो, तुम्ही वृद्ध झालेल्या च्यवनाला पुन्हा तारुण्य दिले; सूर्यकन्येने तुमचा रथ आणि सौंदर्यासह तुम्हाला निवडले.