अग्ने हंसि न्यत्रिणं दीद्यन्मर्त्येष्वा । स्वे क्षये शुचिव्रत
अग्ने, तू आपल्या तेजाने माणसांत उजळतोस, व्रतशील राहून, आपल्या घरात वाईट गोष्टी दूर करतोस.
उत्तिष्ठसि स्वाहुतो घृतानि प्रति मोदसे । यत्त्वा स्रुचः समस्थिरन्
तुला योग्य रीतीने बोलावलं की, तू उठतोस, तुपाच्या आहुतींमध्ये आनंद घेतोस, तुझ्यासाठी पात्रं सजवली जातात.
स आहुतो वि रोचतेऽग्निरीळेन्यो गिरा । स्रुचा प्रतीकमज्यते
अग्ने, अशा प्रकारे बोलावल्यावर, स्तुतीस पात्र असलेला तू तेजाने प्रकाशतोस; तुपाच्या पात्राने तुझ्या मुखावर तूप लावलं जातं.
घृतेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः । रोचमानो विभावसुः
अग्निला तुपाने अभिषेक केला जातो, बोलावल्यावर त्याचं मुख मधासारखं गोड होतं; तेजस्वी अग्नि उजळतो.
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन । तं त्वा हवन्त मर्त्याः
वय वाढत असताना, अग्ने, तू देवांसाठी आहुती वाहून पेटतोस; माणसं तुला पुकारतात.
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत । अदाभ्यं गृहपतिम्
माणसं तुपाने तुझी पूजा करतात, अग्ने, अमर असलेल्या, अपराजित गृहस्वामीची.
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह । गोपा ऋतस्य दीदिहि
अग्ने, आपल्या अपराजित ज्वाळांनी तू राक्षसांचा नाश कर; सत्याचा रक्षक म्हणून उजळ.
स त्वमग्ने प्रतीकेन प्रत्योष यातुधान्यः । उरुक्षयेषु दीद्यत्
अग्ने, आपल्या तेजाने तू यातुधानांना दूर ठेव; विशाल घरांत तेजाने उजळ.
तं त्वा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे । यजिष्ठं मानुषे जने
माणसांनी स्तोत्रांनी तुला, अग्ने, विशाल घरांत प्रज्वलित केलं आहे; तू यज्ञासाठी सर्वांत योग्य आहेस.
इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति । कुवित्सोमस्यापामिति
माझ्या मनात सतत विचार येतो—'मला गाय मिळावी, घोडा मिळावा'; कदाचित मला सोमरस प्यायला मिळेल.
प्र वाता इव दोधत उन्मा पीता अयंसत । कुवित्सोमस्यापामिति
माझे विचार वाऱ्यासारखे हलले आहेत, ते उत्साही आणि मद्यपानाने भारले आहेत; कदाचित मला सोमरस प्यायला मिळेल.
उन्मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः । कुवित्सोमस्यापामिति
माझं मन जणू काही वेगवान घोड्यांनी रथ ओढावा तसं उंच झेप घेतंय; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव प्रियम् । कुवित्सोमस्यापामिति
माझी बुद्धी माझ्याजवळ आली, जशी गाय आपल्या लाडक्या वासराकडे धावते; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हृदा मतिम् । कुवित्सोमस्यापामिति
मी जणू एखादा कारागीर आपल्या कामाभोवती फिरतो तसं, मनानं विचारांच्या मागे भटकतो; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
नहि मे अक्षिपच्चनाच्छान्त्सुः पञ्च कृष्टयः । कुवित्सोमस्यापामिति
पाचही जमाती मला थांबवू शकल्या नाहीत; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन प्रति । कुवित्सोमस्यापामिति
ही दोनही जगं किंवा दुसरं कोणतंही पंख मला रोखू शकत नाही; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
अभि द्यां महिना भुवमभीमां पृथिवीं महीम् । कुवित्सोमस्यापामिति
मी माझ्या सामर्थ्यानं आकाशालाही, आणि या विशाल पृथ्वीला देखील मागे टाकतो; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
हन्ताहं पृथिवीमिमां नि दधानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति
ही पृथ्वी मी हवी तिथे ठेवू शकतो; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
ओषमित्पृथिवीमहं जङ्घनानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति
मी पृथ्वीला कोरडी करू शकतो किंवा तिला इकडे तिकडे हलवू शकतो; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
दिवि मे अन्यः पक्षोऽधो अन्यमचीकृषम् । कुवित्सोमस्यापामिति
माझा एक पंख आकाशात आहे, दुसरा मी खाली घातला आहे; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
अहमस्मि महामहोऽभिनभ्यमुदीषितः । कुवित्सोमस्यापामिति
मी मोठा आणि सामर्थ्यशाली आहे, शक्तीनं भरलेला आहे; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
गृहो याम्यरंकृतो देवेभ्यो हव्यवाहनः । कुवित्सोमस्यापामिति
मी माझ्या घराकडे जातो, सजलेला, देवांसाठी हवन वाहणारा; कदाचित हा सोमाचा परिणाम असावा.
तदिदास भुवनेषु ज्येष्ठं यतो जज्ञ उग्रस्त्वेषनृम्णः । सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रूननु यं विश्वे मदन्त्यूमाः
हेच खरं, सर्व सृष्टीत सर्वात मोठं आहे—ज्याच्यापासून तो भयंकर, तेजस्वी, पराक्रमी जन्मला. नुकताच जन्मलेला असूनही तो शत्रूंना लगेच जिंकतो, आणि सर्व शक्ती त्याच्यात आनंद मानतात.
वावृधानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसं दधाति । अव्यनच्च व्यनच्च सस्नि सं ते नवन्त प्रभृता मदेषु
तो आपल्या सामर्थ्यानं वाढतो, प्रचंड बळाचा आहे, शत्रूंना भीती दाखवतो आणि आपल्या सेवकांचं रक्षण करतो. तो सांभाळतो, पोसतो, आणि आनंदाच्या सभेत सर्वजण त्याला वंदन करतात.
त्वे क्रतुमपि वृञ्जन्ति विश्वे द्विर्यदेते त्रिर्भवन्त्यूमाः । स्वादोः स्वादीयः स्वादुना सृजा समदः सु मधु मधुनाभि योधीः
सर्वजण तुझी बुद्धी निवडतात; दोनदा, तिप्पट वेळा या शक्ती प्रकट होतात. गोडांमध्ये सर्वात गोड, आनंद मुक्त कर, मधासारख्या गोडपणानं गोडांशी स्पर्धा कर.
इति चिद्धि त्वा धना जयन्तं मदेमदे अनुमदन्ति विप्राः । ओजीयो धृष्णो स्थिरमा तनुष्व मा त्वा दभन्यातुधाना दुरेवाः
म्हणूनच, प्रत्येक आनंदात धन जिंकणारा म्हणून ऋषी तुझं स्तुती करतात. तू बळकट, धाडसी आणि स्थिर राहो; वाईट आत्मे तुला कधीही हरवू नये.
त्वया वयं शाशद्महे रणेषु प्रपश्यन्तो युधेन्यानि भूरि । चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामि ब्रह्मणा वयांसि
तुझ्या सोबत आम्ही युद्धात जिंकतो, अनेक युद्धकौशल्य पाहतो. मी तुझी शस्त्रं शब्दांनी जागृत करतो; प्रार्थनेनं तुझ्या शक्तीला बळ देतो.
स्तुषेय्यं पुरुवर्पसमृभ्वमिनतममाप्त्यमाप्त्यानाम् । आ दर्षते शवसा सप्त दानून्प्र साक्षते प्रतिमानानि भूरि
मी त्या अनेक रूपांच्या, बलाढ्य, अजिंक्य, मदतीच्या मदतीला स्तुती करतो. त्याच्या सामर्थ्यानं तो सात दानं दाखवतो; तो अनेक रूपं प्रकट करतो.
नि तद्दधिषेऽवरं परं च यस्मिन्नाविथावसा दुरोणे । आ मातरा स्थापयसे जिगत्नू अत इनोषि कर्वरा पुरूणि
तू वरचं आणि खालचं स्थान ठेवलेस, ज्याच्या आश्रयाला आम्ही घरात राहतो. तू मातांना, हालचाल करणाऱ्यांना स्थिर करतोस; तू अनेक वेगवान गोष्टी पुढे नेतोस.
इमा ब्रह्म बृहद्दिवो विवक्तीन्द्राय शूषमग्रियः स्वर्षाः । महो गोत्रस्य क्षयति स्वराजो दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः
हे ब्रह्म, बृहद्दिव याने निर्माण केलेली ही स्तोत्रे, तेजस्वी व बुद्धिमान अशी, इंद्रासाठी अर्पण केली आहेत. तोच सर्वश्रेष्ठ, प्रकाश देणारा, मोठ्या वंशाचा अधिपती आहे. त्याने सर्व दूरच्या जागा उघडल्या आणि आपल्याला संरक्षण दिले.