श्रिये ते पृश्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः । यया स्वे पात्रे सिञ्चस उत्
तुझ्या तेजासाठी, पांढऱ्या डागांची गाय तुझे अर्घ्य असो; तुझ्या तेजासाठी, चमकणारे चमचे शुद्ध असो, ज्याने तू आपल्या पात्रात ओततोस.
शतं वा यदसुर्य प्रति त्वा सुमित्र इत्थास्तौद्दुर्मित्र इत्थास्तौत् । आवो यद्दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं प्रावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम्
शंभर वेळा असो वा एकदा, सुमित्राने तुला असे स्तुतिले, किंवा दुर्मित्राने असे स्तुतिले; जेव्हा तू कुत्सपुत्राला शत्रूंच्या वधात मदत केलीस, किंवा कुत्सालाही शत्रूंच्या वधात मदत केलीस.
उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियो वस्त्रापसेव । सध्रीचीना यातवे प्रेमजीगः सुदिनेव पृक्ष आ तंसयेथे
तुम्हा दोघांना हे नक्कीच हवे आहे, तुम्ही तुमची शरीरे आणि मनं विणकर जसे धागे ताणतात तसे ताणता. एकत्र, तुम्ही जावे अशी इच्छा आहे, चांगल्या दिवशी गुरे जशी जवळ येतात तसे तुम्ही त्याच्याकडे जाता.
उष्टारेव फर्वरेषु श्रयेथे प्रायोगेव श्वात्र्या शासुरेथः । दूतेव हि ष्ठो यशसा जनेषु माप स्थातं महिषेवावपानात्
उंट जसा काटेरी झाडीत विसावतो तसे तुम्ही, घोडी जशी लगामाने चालवली जाते तसे तुम्ही आहात. दूतासारखे लोकांत प्रसिद्ध आहात, पाण्याच्या जागेतून माकडासारखे स्थिर राहू नका.
साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरा गमिष्टम् । अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेव यजथः पुरुत्रा
जोडलेल्या जुवांसारखे, पक्ष्याच्या पंखांसारखे, जनावराच्या रंगांसारखे तुम्ही पुढे जायला उत्सुक आहात. अग्नी जसा देवांमध्ये तेजस्वी, रथवानासारखे तुम्ही अनेक ठिकाणी यज्ञ करता.
आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नृपतीव तुर्यै । इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै श्रुष्टीवानेव हवमा गमिष्टम्
तुम्ही आमच्याकडे जसा मुलगा वडिलांकडे येतो, तशी तेजस्वी शक्ती, जसा राजा विजयासाठी येतो, तसे समृद्धीसाठी, जसा किरण हाताला लागतो, तसे आमच्या बोलावणीला तत्परतेने या.
वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव ऋता शतरा शातपन्ता । वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषा सपर्या पुरीषा
जसा फांदी पोसणाऱ्याजवळ येते, शेंगा मित्राजवळ येतात, जसा शंभरपट फळ धर्मिष्ठाला मिळतो, तसे वेगवानाला बक्षीस मिळते, जसा उष्णतेला जोम मिळतो, मेंढपाळाला मेंढा मिळतो, जसा पूजक पूजेला येतो, तसे आमच्याकडे या.
सृण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरी पर्फरीका । उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरं मरायु
जसा नांगर शेतात जातो, धावपटू शर्यतीत धावतो, बलवान स्पर्धेत उतरतो, भांडे पाण्यात बुडते, प्यायला मद्य मिळते, तशी मला वृद्धत्वरहित शक्ती आणि अमर आयुष्य द्या.
पज्रेव चर्चरं जारं मरायु क्षद्मेवार्थेषु तर्तरीथ उग्रा । ऋभू नापत्खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद्रयीणाम्
जसा प्रियकर प्रेयसीकडे जातो, बलवान ध्येयाकडे पोहोचतो, कारागीर आपल्या कामाकडे वळतो, घोडा रथाकडे धावतो, हे बलशाली, तुम्ही ऋभूंसारखे थकता कामा नये, संपत्तीच्या घरात सदैव स्थिर राहा.
घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरी फारिवारम् । पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिङ्मनऋङ्गा मनन्या न जग्मी
जसा उष्णतेत मध असते, पोटात धन साठते, भाग्यवानाला हिस्सा मिळतो, शरीराला झाकण मिळते, पक्षी घरट्यात परततो, तेजस्वी चंद्राकडे येतो, मन ध्येयाकडे लागते, तसे तुम्ही आमच्याकडे या.
बृहन्तेव गम्भरेषु प्रतिष्ठां पादेव गाधं तरते विदाथः । कर्णेव शासुरनु हि स्मराथोऽंशेव नो भजतं चित्रमप्नः
जसा खोल पाण्यात मोठेपण टिकते, पावलात स्थैर्य असते, अडचणी ओलांडता येतात, कान ऐकणाऱ्याजवळ असतो, तसे आम्हाला आठवा; जसा हिस्सा मिळतो, तसे आम्हाला उत्तम भाग द्या.
आरङ्गरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे । कीनारेव स्वेदमासिष्विदाना क्षामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे
जसा मधाच्या भांड्यात गोडवा भरतो, गायी खालील कुरणात असते, कडेला घामाने ओलावा येतो, सुपीक जमिनीतून बळ मिळते, तसे तुम्ही पोषणाने एकरूप आहात.
ऋध्याम स्तोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोप यातम् । यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशो अश्विनोः काममप्राः
आपण स्तुतीत भरभराट मिळवू, बक्षीस मिळवू, आमच्या स्तोत्रासह रथावर येणाऱ्यांनो, आमचा यश गायींमध्ये मधासारखा पिकलेला असो, अश्विनीकडील इच्छा आम्हाला मिळो.
आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि
या लोकांची उदारता मोठी आणि स्पष्ट झाली आहे, तिने सर्व जीवांना अंधारातून मुक्त केले. पूर्वजांनी दिलेले महान तेज आले आहे; दानाचा विस्तृत मार्ग दिसून आला आहे.
उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण । हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः
आकाशात उंच उभे राहतात दान करणारे, घोडे देणारे, सूर्यासारखे बलवान; सोने देणारे अमरत्व मिळवतात, वस्त्र देणारे, सोम्या, त्यांचे आयुष्य वाढते.
दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि ते पृणन्ति । अथा नरः प्रयतदक्षिणासोऽवद्यभिया बहवः पृणन्ति
दान करणे हे दैवी कृत्य आहे, देवांना योग्य आहे, ते पात्रांना नाकारू नये; पण जे मनापासून दान देतात, ते अनेकांना चांगले भरभरून देतात.
शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम्
शंभर धारांचा वारा, सूर्य, प्रकाश जाणणारे, दृष्टी असणारे पुरुष, हे सर्व हवनांनी स्तुती करतात; जे संमेलनात देतात आणि पाठवतात, ते सात मातांचा दानरूपी दूध काढतात.
दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय
दान करणारा प्रथम बोलावला जातो, तोच सभेत सर्वांत पुढे असतो; मी त्यालाच लोकांचा राजा मानतो, जो सर्वांत आधी दान देतो.
तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध
त्यालाच ऋषी, त्यालाच ब्राह्मण, त्यालाच यज्ञगायक, त्यालाच स्तोत्रपठण करणारा म्हणतात; तेजस्वीचे तीन रूपे तो जाणतो, जो सर्वांत आधी दानाने तृप्त होतो.
दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन्
दान घोडा देते, दान गाय देते, दान चंद्र आणि सोने देते; जो स्वतःसाठी अन्न शोधतो, तो ज्ञानी दानालाच आपले कवच बनवतो.
न भोजा मम्रुर्न न्यर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः । इदं यद्विश्वं भुवनं स्वश्चैतत्सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति
उदार माणसे कधीही नष्ट होत नाहीत, त्यांचे नुकसान होत नाही, त्यांना दुःख लागत नाही, हे उदार लोक; हे सर्व जग, जे काही तेजस्वी आहे, ते दान करणाऱ्यांना मिळते.
भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं या सुवासाः । भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः प्रयन्ति
उदारांनी सुरुवातीला सुगंधी गर्भ मिळवला, त्यांनी सुंदर वस्त्रांची वधू मिळवली; त्यांनी आतल्या मद्याचा आस्वाद मिळवला, जे न बोलावता येतात, त्यांनाही त्यांनी जिंकले.
भोजायाश्वं सं मृजन्त्याशुं भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना । भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम्
उदारासाठी वेगवान घोडा सजवला जातो, त्यांच्या साठी कन्या स्वतःला सजवते; उदाराचे घर कमळाच्या तलावासारखे सुंदर सजलेले असते, जणू देवांचे दिव्य निवास.
भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः । भोजं देवासोऽवता भरेषु भोजः शत्रून्समनीकेषु जेता
भोजाचे घोडे उत्तम जुळवलेले आहेत, ते त्याला नेतात; त्याची सुंदर रथ दक्षिणेच्या दानामुळे पुढे जातो. देवता युद्धात भोजाचे रक्षण करतात; सभांमध्ये भोज शत्रूंवर विजय मिळवतो.
किमिच्छन्ती सरमा प्रेदमानड्दूरे ह्यध्वा जगुरिः पराचैः । कास्मेहितिः का परितक्म्यासीत्कथं रसाया अतरः पयांसि
सरमा, तुला काय हवे होते म्हणून तू दूरवर गेलीस, वाट सोडून दूरदेशी भटकत राहिलीस? तुझा हेतू काय होता, तुझा निर्धार कोणता होता? तू रसाच्या पाण्यांमधून कशी गेलीस?
इन्द्रस्य दूतीरिषिता चरामि मह इच्छन्ती पणयो निधीन्वः । अतिष्कदो भियसा तन्न आवत्तथा रसाया अतरं पयांसि
मी इंद्राचा दूत म्हणून चालले आहे, मोठ्या धनाचा शोध घेत आहे, जे पणींनी लपवले आहे. भीतीमुळे मी ते पाणी ओलांडले; म्हणून मी रसाच्या पाण्यांमधून गेले.
कीदृङ्ङिन्द्रः सरमे का दृशीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात् । आ च गच्छान्मित्रमेना दधामाथा गवां गोपतिर्नो भवाति
इंद्र कसा आहे, सरमा, त्याचे रूप कसे आहे, ज्याच्यासाठी तू दूत म्हणून दूरवरून आलीस? तू जात असताना आपण मैत्री करू या; मग तो आमच्यासाठी गायींचा स्वामी होईल.
नाहं तं वेद दभ्यं दभत्स यस्येदं दूतीरसरं पराकात् । न तं गूहन्ति स्रवतो गभीरा हता इन्द्रेण पणयः शयध्वे
जो भीतीदायक आहे आणि ज्याने मला दूत म्हणून दूरवरून पाठवले, त्याला मी ओळखत नाही. खोल वाहणाऱ्या नद्या त्याला लपवत नाहीत; इंद्राने तुम्हा पणींना पराभूत केले आहे.
इमा गावः सरमे या ऐच्छः परि दिवो अन्तान्सुभगे पतन्ती । कस्त एना अव सृजादयुध्व्युतास्माकमायुधा सन्ति तिग्मा
सरमा, ज्या गायी तू शोधत होतीस, त्या आकाशाच्या कडा-कडांवर उडत आहेत, भाग्यवती. त्या शस्त्रधारी गायींना आमच्यासाठी कोण सोडवेल? आमची शस्त्रेही तीक्ष्ण आहेत.
असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः । अधृष्टो व एतवा अस्तु पन्था बृहस्पतिर्व उभया न मृळात्
पणींनो, तुमची वचने योग्य नाहीत; तुमची शरीरे दुर्बल आणि अस्थिर होवोत. तुमचा मार्ग अडथळ्यांचा असो; बृहस्पती आम्हा दोघांनाही कल्याण देवो.