प्राचीन काळी, तेजस्वी आणि वीजेसारख्या प्रकाशमान असलेल्या एका दिव्य शक्तीने, मंत्रज्ञान संपादन केले होते. तो देवत्वाच्या विशाल आसनावर स्थिर झाला आणि आपल्या सहकाऱ्यांसह, आपल्या सातव्या भावाच्या मायावी शक्तींवर विजय मिळवला. सूर्याभोवती प्रदक्षिणा घालताना, तो सर्व अडथळे पार करून विजयाचे फळ घेऊन आला. तो दूर आणि जवळ असलेले सर्व काही देतो, गुपिते जाणतो आणि आपल्या सामर्थ्याने सुप्रजननाच्या विरोधात असलेल्या देवांना नष्ट करतो. हा तरुण, पृथ्वी आणि गायी अर्पण करतो, स्पर्धांमध्ये अग्रगण्यांमध्ये वावरतो. जिथे जुंपलेले प्राणी पायहीन आणि घोड्याविना असतात, तिथे घाटात जन्मलेले घोडे तुप ओढतात. तो रुद्रांसह संकटे दूर करतो, ऋभुंसह येतो, मृत्यूच्या निवासस्थानाला मागे टाकतो. मला वाटते, त्याने कोमल द्वय रूप प्रकट केले, अन्न आणले आणि लपलेले जागृत केले. शक्तिशाली, तीक्ष्ण दात आणि तीन डोकी असलेल्या दस्याला त्याने जिंकले. त्रिताने, त्याच्या सामर्थ्याने बळकट होऊन, पाण्यातील रानडुकराला श्रेष्ठ शस्त्राने पराभूत केले. तो मानवांमध्ये सरळ, स्पष्टदृष्टी असलेल्या व्यक्तीसाठी शस्त्र उचलतो. वीर्यवान, नहुष, आमच्यात जन्मलेला, शत्रूंना पराभूत करतो आणि विरोधकांचा नाश करतो. मेघाप्रमाणे, तो आमच्या निवासासाठी चारा आणतो, मार्ग जाणतो. जेव्हा तो आपल्या देहासह चंद्राजवळ बसतो, तेव्हा गरुड वेगाने शत्रूंवर झडप घालतो. आपल्या सामर्थ्याने, त्याने कुत्सासाठी शुष्णाला दूर केले, कंजुषाला पराभूत केले. हा कवी, स्तुत्य, आणि उपहार घेऊन येणाऱ्यांना तसेच मानवांना मार्गदर्शन करतो. हा दिव्य, श्रेष्ठांसह आनंद देणारा, कृपाळू आहे. देवांमध्ये बलशाली, वरुणासारखा, मायेत निपुण. हा तरुण, ऋताचा रक्षक, अज्ञात मोजतो आणि चार पायांवर चालणारे जाणतो. उषिजचा पुत्र ऋजिश्वाने, आपल्या स्तुतींनी, बलवान वृषभासह पिप्रूचे आवरण फोडले. सोमपान केल्यानंतर, तो गीताने उजळला, आपले रूप पुढे नेले. हे महाबलवान असुर, महानतेसाठी, कोमल रूपाने इंद्राजवळ पावलांनी येतो. पुढे जात, तो आम्हाला कल्याण, बळ, पोषण आणि सर्व प्रकारची समृद्धी देतो. आता, आम्ही इंद्राला प्रार्थना करतो—आमचे धन दृढ कर. येथे, स्तुतीने, आमच्या वाढीसाठी सोमपान कर. सविता देव आणि अन्य देव आमचे रक्षण करो; आम्ही अदितीची निवड करतो, जी सर्वश्रेष्ठ वरदान देणारी आहे. वाहकासाठी भाग आणा, पुरोहितासाठी अर्पण करा; ते वायूसाठी, शुद्ध, पूजा-घोषासाठी जावो. ज्याने गायीचे दूध चाखले, आम्ही अदितीची निवड करतो, जी सर्वश्रेष्ठ वरदान देणारी आहे. सविता देव आम्हाला प्रेरणा देवो, यज्ञकर्त्याला सरळ मार्गावर नेवो. जसे आम्ही देवांना पिकलेल्या फळासारखे अलंकारित करतो, तसे आम्ही अदितीची निवड करतो. इंद्र आमच्यावर कृपादृष्टी ठेवो, सोमराजा समृद्धी देवो. मित्र आणि धिती आपली शक्ती एकत्र करोत; आम्ही अदितीची निवड करतो. इंद्राने स्तुती आणि सामर्थ्याने संरक्षण पसरवले; बृहस्पती आयुष्य वाढवणारा आहे. यज्ञ, मनु, आणि शहाणपणाचे विचार—आमचे पितर—यांच्या सोबत, आम्ही अदितीची निवड करतो. इंद्राच्या सत्कृत्यांची दिव्य शक्ती, घरातील अग्नी, बुद्धिमान कवी, आणि सभेत सुंदर यज्ञ—हे सर्व, म्हणून आम्ही अदितीची निवड करतो. आम्ही गुप्तपणे फारसे पाप केले नाही, ना देवांना अप्रिय असे कृत्य केले आहे, हे वसूंनो. देवांनी खोटेपणामुळे आम्हाला नाकारू नये; म्हणून आम्ही अदितीची निवड करतो. सविता देव आजार आणि संकटे दूर करो; पाणी सर्व हानीकारक गोष्टी दूर करो. जिथे दगड गोड सोम बाहेर काढतो, तिथे आम्ही अदितीची निवड करतो. दगड उभा राहो, हे वसूंनो, सोमपानाच्या वेळी; तो द्वेष आणि शत्रुत्व दूर करो. सविता देव आमचा स्तुत्य रक्षक असो; म्हणून आम्ही अदितीची निवड करतो. गायींना समृद्ध गवत आणि पोषण मिळो, ज्या सत्याच्या निवासात आणि पात्रात राहतात. आमच्या शरीराला आरोग्य लाभो; म्हणून आम्ही अदितीची निवड करतो. गायकाला दीर्घकाळ टिकणारे बळ लाभो; इंद्राची कृपा आणि शहाणपण सोमपान करणाऱ्यांसाठी असो. ज्याच्या स्वर्गीय पात्रात अर्घ्य भरले आहे, म्हणून आम्ही अदितीची निवड करतो. तुझे तेज दिव्य आहे, तुझे सामर्थ्य पूर्तता आणते; सहाय्यक जलद व अजिंक्य आहेत. उत्तम रथासह, गायींच्या स्तुतीसह, गायक अर्घ्याभोवती प्रदक्षिणा घालतो, कृपा मागतो. मग, मित्रांनो, एकचित्ताने जागे व्हा; अग्नी प्रज्वलित करा, सर्वजण एकत्र या. मी दधिक्रा, अग्नी, उषा देवी आणि इंद्र यांना मदतीसाठी हाक देतो. आपले विचार मंगल करा, त्यांना विस्तार द्या; हानी न होता पार करणारी नौका तयार करा. नाला तयार करा, साधने सज्ज करा; मित्रांनो, यज्ञ पुढे चालवा. नांगर जुंपा, जुवे वाढवा; तयार केलेल्या सरीत बीज पेरा. आवाज आणि प्रयत्नाने, कामगार सज्ज राहो; जवळच्या शेतात पिकलेले धान्य मिळो. कवींनी नांगर जुंपले, जुवे वेगवेगळ्या दिशांनी वाढवले; ज्ञानी लोक देवांकडे कृपेसाठी वळले. सरी करा, जुवे एकत्र ठेवा; नाल्यात पाणी ओता, उत्तम सिंचन, अखंड प्रवाह. नाला तयार करा, उत्तम पाणी द्या, सुपीक करा; सरीत अखंड प्रवाह ओता. घोड्यांना खाऊ घाला, बक्षीस जिंका; सौभाग्य देणारा रथ तयार करा. सरी तयार करा, दगडी चाक, पात्र भरा, नेत्यांसाठी ओता. कुंपण करा, ते तुमच्या नेत्यांसाठी आहे; जाड, रुंद कवच शिवा. लोखंडी दुर्ग करा, अजिंक्य; शत्रूने तुमचे सुंदर पात्र फोडू नये. हे देवांनो, आम्ही आमचा पवित्र विचार तुमच्याकडे मदतीसाठी वळवतो; दिव्य, पूजनीय देवी येथे पूजित होवो. ती, हजार धारांनी दूध देणाऱ्या गायीसारखी, आमच्यासाठी विपुलता देओ. सोनेरी रंगाचे अर्घ्य पात्रात ओता; कुऱ्हाडीने, दगडी साधनांनी त्यास घडवा. दहा पट्ट्यांनी त्यास आलिंगन द्या; दोन्ही जुवे जुंपा, अग्नी जागी लावा. अग्नी, दोन्ही जुवांतील अर्घ्य पितो, गर्भात असलेल्या द्विजन्म्यासारखा आत फिरतो. लाकडी खांब लाकडात रोवा; तो खाली ठेवा, आणि विहीर खोदू द्या. हे पुरुषांनो, प्रसिद्ध, नावाजलेल्या गोष्टी उंच करा; प्रेरणा द्या, सामर्थ्याच्या बक्षिसासाठी खोदणी करा. काठीधारी मुलास चालू करा; इंद्राला येथे सोमपानासाठी बोलवा. इंद्र आपल्या सामर्थ्याने तुमच्या उत्तम जुळलेल्या रथाचे रक्षण करो. या युद्धात, हे बहुप्रार्थित, कीर्ती आणि धनासाठी, आमचे रक्षण कर. वारा वाहतो, त्याचे वस्त्र रथावर आहे, जेव्हा त्याने हजार जिंकले. गायींसाठीच्या स्पर्धेत मुद्गलानी रथचालक झाली; इंद्राच्या सैन्याने युद्धात शत्रूंचा पराभव केला. जो हानी करतो त्याचे शस्त्र थांबव, हे इंद्रा, आक्रमकावर. दास असो वा आर्य, हे उदार, शत्रूचे शस्त्र नष्ट होवो. त्याने खोल तलावातील पाणी पिले, गर्जना केली; तो किल्ला फोडून, शत्रूवर विजय मिळवला. कीर्तीच्या आकांक्षेने, त्याने जलद हातांनी जड ओझे उचलले, विजयासाठी प्रयत्न केला. ते गर्जत आले, त्याला वेढून, वासरांच्या झुंडीत वळू जसा मूत्रविसर्जन करतो तसे केले. त्या शक्तीने, मुद्गलाने युद्धात शंभर, हजार गायी स्पर्धेत जिंकल्या. अशा प्रकारे, या ऋग्वेदातील मंत्रांनी दिव्य शक्ती, यज्ञ, देवता, आणि मानवांच्या प्रयत्नांची, विजयाची, समृद्धीची आणि कल्याणाची कथा सांगितली आहे.