देवतांनी ऐलाला सांगितले, “जसा तू आहेस, तसा तू मृत्यूचा आप्त आहेस. तुझी संतती देवांना होम अर्पण करतात; आणि तू देखील स्वर्गात आनंद मानशील.” मग सभा-मंडपात एक महाबलवान देवतेसाठी स्तुती केली जाते—त्याच्या सामर्थ्याचा, उत्साहींच्या आनंदाचा, बलवानांच्या हर्षाचा शोध घेतला जातो. जशा हरि नावाच्या दिव्य अश्वांनी सुंदरपणे तुप ओतले जाते, तशीच ही सोन्यासारखी तेजस्वी स्तुती त्या देवतेपर्यंत पोहोचावी, अशी प्रार्थना होते. कारण, हरि या देवतेला आवाहक लोक आपल्याकडून ओततात, जणू काही स्वर्गातच. ते त्याला हरि अश्वांनी भरतात, जसे गायी दूधाने भरतात—आणि मग बलवान इंद्राची स्तुती करतात, जो हरि अश्वांसह येतो. त्याचा शस्त्र म्हणजे पिवळसर, लोखंडी वज्र; त्याच्या हातात हरि आहे, तो मुक्त आहे. तेजस्वी, सुंदर गालांचा, आणि हरिच्या प्रचंड शक्तीने युक्त, इंद्रामध्ये हरिच्या विविध रूपांची रचना झाली आहे. आकाशातील दीपासारखा, त्या पिवळसर चिन्हाची स्थापना झाली आहे; वज्रही त्या रंगासारखा चमकतो. इंद्राने हजार टोकांचा, लोखंडी जबड्याचा सर्प पराभूत केला—तो हरिची शक्ती घेऊन आला. हे पिवळसर केसांचे इंद्रा, पूर्वीचे उपासक जसे तुझी स्तुती करीत, तशीच आजही केली जाते. तू पिवळसर आहेस, तुझे संपूर्ण सामर्थ्य पिवळसर आहे; तुझी कृपा देखील त्या रंगातूनच उत्पन्न होते, आणि ती अत्यंत आनंददायक आहे. ते दोन पिवळसर अश्व, रथाला जोडलेले, इंद्राला—वज्रधारी, आनंदी, स्तुत्य—सोम पिळण्याच्या यज्ञस्थळी घेऊन जातात. त्याच्यासाठी अनेक पिवळसर सोमरस तयार केले आहेत; इंद्रासाठी, पिवळसरांनी सोम ओतला आहे. इच्छेसाठी, पिवळसरांनी सोमरस ओतला आहे; स्थिरतेसाठी, पिवळसर अश्व जुंपले आहेत, जे वेगवान आहेत. जो या पिवळसर घोड्यांना संतुष्ट करतो, तो आपली इच्छा पूर्ण करतो आणि पिवळसर आनंद मिळवतो. पिवळसर दाढी, पिवळसर केस, लोखंडी कवचधारी, जो पिवळसरांच्या संरक्षणात बळकट झाला आहे—तो घोड्यांना प्रसन्न करून, सर्व संकटांवर मात करतो. त्याचे पिवळसर अश्व दोन समईंसारखे वेगळे ठेवले आहेत; वेगवान अश्व बक्षिसासाठी विभागले गेले आहेत. यज्ञासाठी हे पिवळसर शुद्ध केले जातात, तेव्हा ते उत्साही, आनंददायक सोम पितात. आणि खरंच, उत्साहीच्या घरात, तो अश्व बक्षिसासाठी हंबरतो, जणू स्पर्धक आहे. तो महान, पोषक, उत्साही देव, आपल्या सामर्थ्याने, इतर उत्साहींमध्येही मोठे सामर्थ्य स्थापन करतो. आकाश व पृथ्वीवर, तुझे महत्त्व वाढवले जाते; प्रत्येक वेळी, माझ्या प्रिय स्तोत्रातही तू आनंद मानतोस. हे प्रभू, उपासकासाठी, सूर्याकरिता, त्या गायींच्या आनंददायक निवासाचे दर्शन कर. लोकांचे अश्व, जुंपलेले, तुला येथे घेऊन येवोत, हे पिवळसर अयाचे इंद्रा, रथावर. तुला हव्या तितक्या सोमरस प्या, हे उत्साही, यज्ञ स्वीकार, दहा ऋत्विजांसह सभेत. पूर्वी पिळलेले सोम आणि आत्ताचा हा सोम, हे उत्साही, पूर्णपणे तुझ्यासाठीच आहे. मधुर सोमरस प्या, हे इंद्रा, सामर्थ्याने; बलवान तो एकाच वेळी तुझ्या पोटात ओतू दे. या पुढे, प्राचीन काळी, देवांपूर्वी तीन युगांपूर्वी जन्मलेल्या त्या वनस्पतींची शेकड्यांनी आणि त्यांच्या सात निवासस्थानांची घोषणा केली जाते. हे माता वनस्पतींनो, तुमची शंभर निवासस्थाने, आणि हजारो रूपे आहेत. म्हणून, हे शतशक्ती असणाऱ्या वनस्पतींनो, माझ्या या माणसाला रोगमुक्त करा. फुलांनी समृद्ध, फळे धारण करणाऱ्या वनस्पतींनो, आनंद मानावात; जसे वेगवान घोडे, तसे औषधी वनस्पती आम्हाला आरोग्याच्या पार नेवोत. हे वनस्पतींनो, मी तुम्हाला देवी म्हणून, माता म्हणून संबोधतो: मला घोडा, गाय, वस्त्र, आणि तुमचा उत्साही आत्मा मिळू दे. तुमचे स्थान अश्वत्थ वृक्षाखाली आहे, तुमचे निवास पानात आहे. असे म्हणतात, गायीतून जन्म घेऊन, तुम्ही माणसाला जन्म देता. जिथे वनस्पती एकत्र जमल्या आहेत, जणू राजसभेत राजे, तिथे ऋषीच वैद्य म्हणून ओळखला जातो, जो रोग दूर करतो. सर्व वनस्पती, जे घोडे, सोम, बल आणि तेज देतात, त्यांनी आम्हाला पूर्ण संरक्षण द्यावे. वनस्पतींच्या प्रभावशाली शक्तीला, जणू गोठ्यात गायी ठेवतात, तशी जपली जाते; त्या संपत्ती देतात आणि तुमचा उत्साही आत्मा माणसाला मिळवून देतात. इष्कृति हे तुमच्या मातेस नाव आहे, आणि तुम्ही इष्कृति आहात; तुम्ही स्नायु, पंख असणाऱ्या, जेव्हा रोग दूर करता. तुम्ही सर्व अडथळे ओलांडले, जसे चोर गोठ्याच्या कुंपणावरून उडी मारतो; वनस्पतींनी शरीरावरील सर्व अशुद्धता झटकून टाकली आहे. जेव्हा मी बलाच्या इच्छेने या वनस्पती हातात घेतो, तेव्हा रोगाचा आत्मा निघून जातो, जणू प्राणाचा फास सुटतो. जिथे जिथे तुम्ही वनस्पती पसरता, अवयवागणिक, सांध्यागणिक, तिथून रोग दूर करा, जसे एखादा प्रखर, मध्यमांगी व्यक्ती. रोगासह, कर्कश घारेसह, वाऱ्याच्या झोकासह, आणि निघून जाणाऱ्या अंधारासह, तुम्ही निघून जा. तुमच्यातील एकीने दुसऱ्याचा पाठपुरावा करावा, आणि दुसऱ्याने आणखी एकाचा; सर्वजणी एकत्र येऊन मला हे वचन द्या. ज्या फळधारी आहेत, ज्या नाहीत, ज्या फुलांशिवाय, आणि ज्या फुलांनी युक्त आहेत—बृहस्पतीपासून जन्मलेल्या—त्या आम्हाला व्याधींपासून मुक्त करोत. त्या मला शापापासून, वरुणाच्या कोपापासून, यमाच्या बंधनातून, आणि सर्व दैवी अपराधांपासून मुक्त करोत. ज्या वनस्पती पृथ्वीवर पडतात आणि ज्या पडत नाहीत, आकाशात आणि पृथ्वीवर—ज्याला आम्ही त्यांच्याशी पोसतो, तो मनुष्य नष्ट होत नाही. या शेकड्यांनी असलेल्या, सोमाच्या अधिपत्याखालील, बुद्धिमान वनस्पतींमध्ये, तुम्ही श्रेष्ठ आहात; अनुकूल इच्छा आणि हृदयाला आनंद द्या. पृथ्वीवर स्थिर झालेल्या, बृहस्पतीपासून जन्मलेल्या, सोमाच्या अधिपत्याखालील त्या वनस्पती, त्यांची शक्ती या व्यक्तीस मिळो. ज्याच्यासाठी मी तुम्हाला उपटतो, त्याला खोदण्याने काही हानी होऊ नये; आमच्यातील सर्व द्विपाद आणि चतु:पादांना, सर्वांना रोगमुक्त करा. ज्या जवळ आहेत आणि ज्या दूर गेल्या आहेत—सर्व वनस्पती एकत्र येऊन, त्यांची शक्ती या व्यक्तीस मिळो. वनस्पती सोमराजासोबत बोलतात; ज्या व्यक्तीसाठी ब्राह्मण हे करतो, त्या राजासाठी आम्ही त्याला मुक्त करतो. तुम्ही वनस्पतींमध्ये श्रेष्ठ आहात; तुमच्या मुळांमध्ये पाया आहे. तो पाया आमचा असो, जो आमच्यावर आक्रमण करतो त्याविरुद्ध. पुढे, बृहस्पतीस उद्देशून प्रार्थना होते—“हे बृहस्पती, तू दैवीत्वासह माझ्याकडे ये—मित्र, वरुण, पूषण, आदित्य, वसु, मरुतांसह; पर्जन्याने संततीसाठी शुभ आशीर्वाद द्यावा. देवतांकडून वेगवान, बुद्धिमान, दैवी दूत माझ्याकडे येवो; माझ्याकडे वळ, मला कृपा कर, मी तुला तेजस्वी वाणीचे आसन अर्पण करतो. हे बृहस्पती, आमच्यात तेजस्वी, रोगमुक्त, पोषक वाणी स्थापन कर; जिच्यामुळे आम्ही संततीसाठी पाऊस मिळवू, जसे आकाशातून मधुर थेंब खाली येतो.” अशा प्रकारे, ऋषी, देवता, वनस्पती, आणि ब्रह्मतेज यांच्या संगतीत, मनुष्याच्या आरोग्य, समृद्धी, आणि कल्याणासाठी एक पवित्र कथा उलगडते.