एकदा ऋषींच्या पवित्र सभेत, जिथे प्रेमळ वडिलांच्या घरासारखी आपुलकी आणि आनंद नांदत होता, तिथे सर्वजण एकत्र आले होते. त्या सभेत देवांची स्तुती, विशेषतः रुद्र आणि मरुत यांची कीर्ती, सर्वत्र पसरली होती. गोधनामुळे समाजात आपली ख्याती वाढो आणि समृद्धीच्या माध्यमातून आम्ही नेहमी देवांशी एकरूप होऊ, अशी प्रार्थना सर्वांनी केली. मरुत, इंद्र, वरुण, मित्र—या देवांनी दिलेली अंतर्दृष्टी, जणू गायीला दूध भरावं तशी, त्यांनी आमच्यात भरावी, आणि कदाचित आमच्या स्तुती त्यांच्या रथावर घेऊन जातील, अशी आशा व्यक्त झाली. मरुतांनी आम्हाला आपले बंधू म्हणून ओळखले असावे; जिथे आपण सर्वजण नाभीस्थानी एकत्र जमतो, तिथे अदितीने आपली वंशपरंपरा स्थिर करावी, अशी कामना होती. स्वर्ग आणि पृथ्वी या दोन महान मातृदेवता, ज्या जन्मतःच पूजनीय आहेत, त्या दोघींनी सर्व जगाचे पालन केले आहे. त्या पितरांसह अनेक बीजांची वृष्टि करतात. त्यांच्या यज्ञकर्मामुळे सर्व इच्छित गोष्टी साध्य होतात; बृहस्पती हा दानशूर आणि उदार आहे; जिथे यज्ञशिलेतून मधुर नाद उमटतो, तिथे ज्ञानी आणि प्रेरित लोक आपल्या विचारांनी महानता शोधतात. अशा प्रकारे ऋषी, सत्याचा जाणकार, संपत्तीचा दाता, आपल्या स्तोत्रांनी आणि विचारांनी दैवी जन्मांना जीवन देतो. प्लतीचा पुत्र, अदितीचे ज्ञानी आदित्य, सर्व देवांच्या कृपेने बळकट झाला आहे. अमर शक्तीचे स्वामी हे स्वर्गीय वंश जीवनाने स्थिर राहो, अशी प्रार्थना झाली. नंतर, अग्नि, इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमान, वायु, पूषण, सरस्वती, आदित्य, विष्णु, मरुत, स्वरभानु, सोम, रुद्र, अदिती आणि बृहस्पती—हे सर्व एकत्र आले. इंद्र आणि अग्नि, ज्यांनी वृत्राचा पराभव केला, हे सत्यस्वरूप आणि विजयी देव, परस्परांना प्रेरित करून, आपली शक्ती आकाशमध्यभागी भरतात. सोम त्यांच्या कीर्तीला तुपासारखा उजळवतो. या सर्व तेजस्वी, निर्दोष, सत्यवर्धक देवांना ऋषीने स्तुती अर्पण केली. ज्यांच्याकडे जल, समुद्र आणि दानशूरता आहे, त्यांनी आम्हाला उत्तम मैत्रीचा लाभ द्यावा, अशी मागणी होती. या तेजस्वी देवांनी आकाश, पृथ्वी आणि विशाल भूमी आपल्या सामर्थ्याने स्थिर केली. जणू नद्या वाहतात तशी देवांची स्तुती मानवजातीच्या कल्याणासाठी केली जाते. मित्र आणि वरुण या दोन उदार, अखंड सत्यविचार असलेल्या राजांना सेवा द्या. त्यांच्या निवासात धर्म तेजस्वी आहे आणि त्यांची महानता आकाश-पृथ्वी व्यापून आहे. गायी आपल्या मार्गावरून फिरून, सतत दूध देते, व्रतानिष्ठ राहते, आणि वरुण व इतर देवांना हव्या त्या आहुती अर्पण करते. स्वर्गवासी, अग्नितुल्य जिह्वा असलेले, सत्यवर्धक देव, सत्याच्या गर्भात ध्यान करतात. आपल्या सामर्थ्याने त्यांनी आकाश स्थिर केले आणि यज्ञ साधला. दोन प्राचीन पितर, स्वर्ग आणि पृथ्वी, सत्याच्या गर्भात राहतात; त्यांनी वरुणासाठी तुपयुक्त दूध ओतले. पर्जन्य, वायू, इंद्र, वायु, वरुण, मित्र, अर्यमान, आदित्य, अदिती, आणि पृथ्वी, आकाश, जलातील सर्व देवांना आवाहन करण्यात आले. त्वष्टा, वायू, ऋभु, दिव्य होतार, उषा, बृहस्पती, सोम, आणि धनदात्यांना सुद्धा बोलावले. देवांनी प्रार्थना, गोधन, घोडे, वनस्पती, वृक्ष, पृथ्वी, पर्वत, जल निर्माण केले. त्यांनी सूर्याला आकाशात उगवले आणि पृथ्वीवर श्रेष्ठ धर्म स्थापन केला. अश्विनांनी भुज्यूचे रक्षण केले, वध्रिमतीच्या काळ्या पुत्राला पुढे आणले, आणि विविध रूपधारी विष्णाप्वाचे बंधन सोडवले. पावीरवी, वज्रधारीचा एकपाद संतान, स्वर्गाचा आधार, नदी, समुद्रात जन्मलेली, आणि सरस्वती व पुरंद्धी—या सर्वांनी ऋषीच्या शब्दांना ऐकावे, अशी विनंती झाली. सर्व ज्ञानी, पुरंद्धीसह, अमर, सत्यदर्शी, दानशूर, सहायक, प्रकाशदाते, स्वर्गगायक देवांनी हे स्तोत्र स्वीकारावे. वसिष्ठ ऋषीने अमर देवांची पूजा केली, जे सर्व लोकांत व्यापलेले आहेत. त्यांनी आम्हाला आज विशाल आश्रय द्यावा आणि सदैव कल्याणाने रक्षण करावे, अशी प्रार्थना झाली. पुढे ऋषी म्हणतात, "मी प्रसिद्ध देवांना, ज्यांनी प्रकाश निर्माण केला, यज्ञाचे ज्ञानी, सर्वज्ञ, अमर सत्यधारक, इंद्रप्रमुख देवांना मंगलासाठी बोलावतो." इंद्रजन्मे, वरुणाच्या आदेशाने, सूर्याच्या प्रकाशाचा भाग घेणारे, मरुतांचे समुदाय, यज्ञासाठी योग्य अशा या सर्वांना स्तुती अर्पण केली. इंद्र-वासु जीवनाचे रक्षण करो, अदिती-आदित्य आश्रय देवो, रुद्र-रुद्रगण कृपा करो, त्वष्टा-देवी शुभ प्रेरणा देवो. अदिती, स्वर्ग-पृथ्वी, महान सत्य, इंद्र-विष्णु, मरुत, तेजस्वी प्रकाश, आदित्य, वसु, रुद्र आणि उत्तम सल्ल्याचा सावितृ—या सर्वांना मदतीसाठी बोलावले. सरस्वती, वरुण, पूषण, विष्णु, वायु, अश्विन—या अमर, प्रार्थनाकार, सर्वज्ञ देवांनी आम्हाला त्रिविध रक्षण द्यावे. यज्ञ बलवान असो, देव बलवान असोत, आहुती बलवान असो; स्वर्ग-पृथ्वी, पर्जन्य, गायक—सर्व सामर्थ्यवान असोत. अग्नि-सोम, देवांना प्रिय, बलदायक, यांना त्रिविध रक्षण आणि सुरक्षितता मागितली. राजे, यज्ञकर्ता, तेजस्वी, स्वर्गात शोभणारे, अग्नि होतार, सत्यधारक, आपत्तीपासून मुक्त, त्यांनी वृत्राचा वध करून जल मुक्त केले. स्वर्ग-पृथ्वीने धर्मानुसार जल, वनस्पती, वृक्ष निर्माण केले; देवांनी तेजस्वी आकाशमंडल विस्तारले आणि आपल्या देहांची रूपे घडवली. ऋभु, वायू, पर्जन्य, जल, वनस्पती, भाग—या सर्वांना स्तुती अर्पण केली. महासागर, नद्या, दिशा, आकाश, एकपाद संतान, वज्रधारी, पुर—या सर्वांना आणि अहि बुध्न्य, सर्व देव, श्रेष्ठ लोकांना आवाहन केले. "हे मनुपुत्रांनो, आम्ही तुमच्या कृपेचे पात्र होऊ; आमचा यज्ञ योग्य मार्गाने पुढे न्या," अशी प्रार्थना केली. देवतांचे होतार, पहिले पुरोहित, सत्यमार्गी, यांना अनुसरून आम्ही क्षेत्रपती, शेजारी, अमर देवांची दाने मागतो. वसिष्ठांनी पूर्वजांसारखे वचन रचले; देवांनी, स्तुतीच्या इच्छेने, कल्याणासाठी, आपली कृपा केली. आप्तांसारखे, देवांनी आमची इच्छा पूर्ण करून, आपत्ती दूर केली. वसिष्ठ ऋषीने अमर देवांची पूजा केली, जे सर्व जगांत व्यापलेले आहेत. त्यांनी आम्हाला आज विशाल संरक्षण द्यावे आणि सदैव कल्याणाने रक्षण करावे. एकदा, पित्याने हा महान, सातमुखी, सत्यातून जन्मलेला दृष्टांत शोधून काढला. त्याने चौथा, सार्वत्रिक संतान निर्माण केले; त्याच्यापासून इंद्रासाठी स्तोत्र निर्माण झाले. सत्य बोलणारे, तेजस्वी, स्वर्गपुत्र, असुरांचे वीर—अंगिरस—यांनी यज्ञाचे पहिले स्थान मनाशी धरले आणि ते मार्गदर्शक ठरले. राजहंसासारखे, एकत्र बोलणारे, दगडाचे बंधन फोडणारे, बृहस्पतीने मोठ्याने गर्जना केली. त्याने गाणे उमटवले, ज्ञानी ऋषीने उच्च स्वरात स्तुती गायली. अशा प्रकारे, ऋषी आणि देवांच्या या पवित्र संवादात, स्तुती, प्रार्थना, यज्ञ, आणि दैवी शक्तींचा संगम होत राहिला. हे सर्व मानवाच्या कल्याणासाठी, धर्माच्या स्थैर्यासाठी आणि देवत्वाच्या प्राप्तीसाठी घडत राहिले.