एकदा, ऋषीने आपल्या अंतःकरणातून अश्विनीकडून आर्ततेने आळवणी केली – “हे अश्विनिदेवता, मला ऐका, माझ्या वडिलांसारखे मला उपदेश द्या. माझी बुध्दी दुर्बल किंवा अज्ञान होऊ देऊ नका, माझ्यावर शत्रूचा शाप येऊ देऊ नका.” अश्विनिदेवांनी आपल्या दिव्य रथाने शुंध्यु याला आनंद दिला, पुरुमित्राची पत्नी घेऊन गेले, वध्रिमतीच्या हाकेला प्रतिसाद दिला आणि पुरंधीसाठी सोपी प्रसूती घडवून आणली. एक वृद्ध ऋषी, ज्याचे तारुण्य हरवले होते, त्याचे पुन्हा तारुण्य अश्विनिदेवांनी परत केले; खेळा याला पुन्हा तरुण केले; वंदनाला नदी पार करून दिली; आणि विश्पला हिला अचानक शर्यतीसाठी समर्थ केले. त्यांनी गुहेत लपलेल्या, जवळपास नष्ट झालेल्या रेभाला वर आणले; ऋभूंना पुन्हा जीवन दिले, आणि सात वध्रींसाठी तीन तापलेल्या जणांना जीवन दिले. पेडूला त्यांनी शुभ्र अश्व, नऊ पट शक्ती आणि नव्वद घोडे दिले; शत्रूंना दूर करणारा साथीदार दिला, जसा भग मानवांना इच्छित दान देतो. अश्विनिदेव ज्याला पुढे नेतात, त्याला कोणताही राजा, कोणतेही संकट, कोणतीही भीती छळू शकत नाही; त्यांच्या कृपेने, तो आणि त्याची पत्नी सुरक्षित असतात. ऋभूंनी तयार केलेल्या, विचारापेक्षाही वेगवान अशा रथावरून, अश्विनिदेव येतात; त्या रथाच्या जुळणीला आकाशकन्या जन्मते आणि विवस्वताची दोन्ही तेजस्वी दिवस पुन्हा नव्याने प्रकट होतात. त्या विजयाच्या मार्गाने ते पर्वत पार करतात; झोपलेल्या व्यक्तीसाठी गायीला दूध देतात; आणि लांडग्याच्या जबड्यातून पकडलेल्याला आपल्या सामर्थ्याने सोडवतात. हे अश्विनिदेव, आम्ही तुमच्यासाठी ही स्तुती रचली आहे, जशी भृगू ऋषींनी रथ तयार केला; आम्ही युवतीला युवकाला जोडतो तसे, पुत्राला आधार देतो तसे, ही स्तुती तुम्हाला अर्पण करतो. “हे मानवांनो, कोण तुमच्या तेजस्वी रथाचे स्वागत करतो, जेव्हा तुम्ही शुभेच्छांसाठी येता? कोण पहाटे तुम्हाला घराघरातून, आशीर्वाद घेऊन, भेटवस्तूंसह आदराने बोलावतो?” ऋषी विचारतो. “कुठे आहे तुमची पहाट, कुठे आहे तुमचे निवासस्थान, अश्विनिदेव? कोण विधवा जशी जावयाला, किंवा युवती युवकाला जसे बोलावते, तशी तुम्हाला आपल्या आसनावर बोलावते?” अश्विनिदेव पहाटे, वृद्ध स्त्रीप्रमाणे, घराघरात फिरतात, अर्घ्याने सन्मानित होतात; कोणाच्या पाहुणे होतात, कोणत्या राजाच्या सोमपानात सहभागी होतात? जसे वनातील पशू, तसे आम्ही पहाटे तुम्हाला अर्घ्याने बोलावतो; तुम्ही यजमानांसाठी पुरोहितासारखे अर्घ्य घेऊन जाता. राजकन्या घोषा हिनेही अश्विनिदेवांना आळवले; “दिवसा, कल्याणासाठी, घोडेस्वार, रथी, समर्थ अशा देवता, माझ्यासाठी या,” असे तिने मागितले. तुम्ही, अश्विनिदेव, बुद्धिमान आहात; तुमचे मधुर दान सर्वांना प्रिय आहे, जसे स्त्रीला आपले अलंकार प्रिय असतात. भुज्यु, वश, शिंजार आणि उशना यांना तुम्ही वाचवले; तुमचे दोन घोडे मैत्रीत बांधलेले आहेत; मीही तुमच्या कृपेची याचना करतो. कृश, शयु, विधांत, विधवा यांना तुम्ही मुक्त केले; हंबर करणाऱ्या गायीला साथिदारांपासून सोडवले, सातमुखी गोठा उघडला. एक युवती जन्मली, तिचे वस्त्र खाली पडले; तिच्या दातांमागे वनस्पती वाढल्या; तिच्यासाठी नद्या वाहू लागल्या, तिच्यासाठी दिवस तिचा पतन झाला. लोक जिवंतांसाठी शोक करतात, यज्ञात विखुरतात, पुरुष दीर्घ पथावर धावतात; जे पित्यांशी हे मान्य करतात, त्यांच्या पत्नी आनंदाने पतीला आलिंगन देतात. “हे अश्विनिदेव, आम्हाला खरे सांगा – तो युवक तरुणीच्या गर्भात राहतो का? आम्हाला प्रिय, तेजस्वी, वीर्यवान, बीजदाता याच्या घरी प्रवेश मिळू दे – हीच आमची इच्छा.” तुमची कृपा, अश्विनिदेव, घोडे देणारे, आम्हाला लाभो; इच्छा हृदयात प्रवेशो; तुम्ही दोघे, आर्यमानास प्रिय, जोडप्यांचे स्वामी, आमचे रक्षण करा – आम्ही सुरक्षित स्थळी पोहोचू दे. हे आनंददायक अश्विनिदेव, स्तुतीसाठी घरात बलवान पुत्रांसह संपत्ती आणा; मार्गावरील अडथळे दूर करा, पाय रोवायला जागा द्या, वाईट हेतू नष्ट करा. “आज कोणत्या भूमीत, कोणत्या घरी, हे अद्भुत अश्विनिदेव, तुम्ही रममाण होता? कोणाने तुम्हाला आमंत्रित केले, कोणाच्या घरी तुम्ही आलात?” आम्ही पहाटे पुन्हा पुन्हा आळवतो, सुंदर स्तुतिसह, तीन चाकांच्या, वेगवान, सभा वर्तुळात फिरणाऱ्या, स्तुतीप्रेमी अश्विनिदेवांचे रथ. नासत्य, पहाटेच तुमचे मधुर द्रव्याने भरलेले रथ जुंपता; त्यावर आरूढ होऊन, पूजा करणाऱ्या लोकांतून, यज्ञाकडे जाता. कोणताही मधुर हस्त असलेला पुरोहित, अग्नी प्रज्वलित करणारा, वा प्रेरित ऋषी, ज्याच्या स्तवनात तुम्ही सहभागी होता – अश्विनिदेव, त्या मधुर सोमपानासाठी या. आता, इंद्राच्या स्तुतीकडे वळूया. जसा कुशल कारागीर आपली साधने धार लावतो, तसाच योग्य स्तोत्र तयार करा; वाणीने, प्रेरितांनी, सोमासाठी, इंद्रासाठी स्तुती अर्पण करा. गाय दुधासाठी शोधा, मित्राला जागृत करा, वृद्ध इंद्राला हाक द्या; संपत्तीने भरलेल्या पात्रासारखे, नायकासाठी धनाची प्रेरणा द्या. “हे दानशूर, तुला लोक ‘भोगकर्ता’ म्हणतात, पण मी ऐकतोस की तू भोग्य नाहीस; माझी प्रार्थना, हे शक्रा, आम्हाला धनाचा भाग मिळवून दे, इंद्रा, आम्हाला आमचा हिस्सा मिळू दे.” लोक, एकत्र येऊन, सत्यसंगतीत, इंद्राला पुकारतात; जो यजमान सोम अर्पण करतो, त्याला इंद्र मित्र बनतो, तो सोम न ओतणाऱ्याशीही मैत्री करतो. जो, उत्साहाने, तुला बलवान सोम अर्पण करतो, त्याच्यावर संपत्तीचा वर्षाव होतो; त्याच्यासाठी तू शत्रूंना, प्रतिस्पर्ध्यांना सकाळीच पराभूत करतोस, आपल्या शस्त्राने वृत्राचा वध करतोस. आम्ही ज्या इंद्राची स्तुती करतो, ज्याने आम्हावर कृपा केली, त्या दानशूर इंद्रा, आमच्या इच्छा पूर्ण कर; शत्रू दूर असो, सर्व यश तुझ्या पुढे नतमस्तक होवो. हे महाबली, शत्रूंना दूर हाकल, जसे पूर्वी केलेस; आम्हाला बार्ली, गायी, ज्ञान आणि गायकाला बक्षिस मिळवणारी शक्ती दे. बलशाली, विपुल, सामर्थ्यवान सोम इंद्राला अर्पण केले गेले आहेत; मघवन् आपली उदारता रोखत नाही, परंतु जो सोम पिळतो त्याच्याकडे तो संपत्ती नेतो. ती वेगवान, तेजस्वी आहे, जी योग्य वेळी केलेले कार्य शोधते; जो देवांना इच्छितो, तो संपत्ती लपवत नाही, स्वतःवर पोसणारा मित्राला समृद्धी देतो. गायी, बार्ली, विविध अन्नाने, हे बहुप्रशंसित, आम्ही दूरच्या शत्रूंवर विजय मिळवू; आमच्या नेत्यांसह, आम्ही स्वतःच्या प्रयत्नाने श्रेष्ठ संपत्ती जिंकू. बृहस्पती मागून, वरून, खालीपासून, आपत्तीपासून आमचे रक्षण करो; इंद्र समोर आणि मध्ये आम्हाला रक्षण करो, आणि मित्राप्रमाणे मित्रांना मार्ग दाखवो. आमचे सर्व विचार तेजस्वी, शांत, इंद्राकडे पोहोचतात; लोक जसे आपल्या स्वामीला, तसे ते इंद्राला आलिंगन देतात, जसा तरुण मघवन् मदतीसाठी. माझा मन तुझ्यापासून दूर जात नाही, इंद्रा; माझी इच्छा फक्त तुझ्यात आहे; राजासारखा, हे अद्भुत, या पवित्र कुशावर बस, आणि हा सोमपान कर. इंद्र, जो समृद्धी वाढवतो, भूक दूर करतो, तोच धनाचा स्वामी आहे; त्याच्यासाठी, सात नद्या त्याच्या शक्तीने वाढतात, बैलाच्या सामर्थ्याने पोसल्या जातात. अशा प्रकारे, ऋषी अश्विनिदेव आणि इंद्र यांची स्तुती करतात, त्यांची करुणा, सामर्थ्य, आणि कृपा यांचे स्मरण करतात; त्यांच्या आशीर्वादाने मानवांचे जीवन समृद्ध, सुरक्षित आणि तेजस्वी होते.