सावितार देवतेने निर्माण केलेला जो पुरुष आहे, तो नेहमी तरुण, आपल्या घराचा स्वामी आणि संयमी असतो. त्याच्यावर भाग किंवा अर्यमान यांचा आशीर्वाद असावा, त्यांनी त्याच्यावर संपत्ती आणि सौंदर्याचा वर्षाव करावा. पृथ्वी सकाळच्या प्रभा प्रमाणे समृद्ध व्हावी, जेव्हा सामर्थ्यवान लोक एकत्र येतात, तेव्हा या स्तोत्र गायकाच्या स्तुतिसाठी सर्व पुरस्कार आमच्याकडे यावेत. त्याच्या कृपेने प्राचीन आणि विशाल गायीप्रमाणे समृद्धी पसरली आहे. या घरमालकाच्या घरात त्याचे सहकारी एकत्र राहत आहेत आणि एकाच अन्नावर पोसले जातात. स्वर्ग आणि पृथ्वी कशा जंगलातून, कोणत्या झाडापासून घडविल्या गेल्या, हे कोण जाणे! त्या दोन्ही अढळ, नाश न पावणाऱ्या आणि बलवान आधारांनी उभ्या आहेत; त्यांच्यावर कितीतरी दिवस आणि प्रभा वृद्ध झाल्या आहेत. यापलीकडे काही नाही, याहून मोठे काही नाही; एक बुल स्वर्ग आणि पृथ्वीला धारण करतो. स्वतःवर पोसणारे एक त्वचा, एक गाळणी तयार करतात आणि तेजस्वी लोक सूर्याला जणू घोड्यासारखा वाहून नेतात. तो बुल पृथ्वीवर कधीच थकत नाही; वाऱ्यासारखा तो आकाशात मुक्तपणे फिरतो. जिथे मित्र आणि वरुणाची पूजा होते, तिथे अग्नी जणू जंगलातील ज्वाळेसारखा, आपली उष्णता सोडत नाही. जेव्हा रथवान आपल्या घोड्यांना वेगाने हाकतो, तेव्हा तो चंचलांना स्थिर करतो आणि आपल्याच लोकांचे रक्षण करतो. जेव्हा पुत्र आईवडिलांपूर्वी जन्मतो, तेव्हा गाई हळूवार हंबरणे करतात, जणू वासरांची चौकशी होते. काही म्हणतात कण्व हा मानवाचा पुत्र आहे, आणि विजयी श्यावाने संपत्ती मिळवली आहे. उज्ज्वल लोक अंधारावर कृपा करतात; या बाबतीत आम्हाला कोणीच मागे टाकू शकत नाही. इच्छुक आणि विद्वान लोक त्यांच्या भेटवस्तूंनी आनंदी होऊन पुढे येवोत; हे इंद्रा, तू सोमरसाचा आस्वाद घेतल्यावर दोघांनाही संतुष्ट होवो. इंद्रा, तू स्वर्गातील तेजस्वी प्रदेश आणि पृथ्वीवरील जागा फिरतोस; जे तुझी स्तुती करतात, ते तुला संतुष्ट करो आणि शत्रूंना दूर करो. माझ्यासाठी हे अद्भुत असो—पुत्राने आपल्या पालकांचे ज्ञान शिकावे, पत्नी उत्साहाने पतीला सांभाळते; सजवलेले, श्रेष्ठ जोडपे सौभाग्य घेऊन जावोत. हेच तो तेजस्वी आसन आहे, जिथे गायी जणू दुधाळ गायीप्रमाणे जुंपायला तयार उभ्या आहेत; जेव्हा कळपाची माता, प्राचीन, सप्तस्वर रुपी वाणी प्रसवते. मी तुम्हाला देवांसाठी योग्य निवासस्थान सांगितले; तुर्वणी एकटीच रुद्रांसह जाते. त्यांच्या मध्ये जर वृद्धत्व किंवा मृत्यू असेल, तर या ज्वाळांसाठी मधाचे दान करा. पाण्यात लपलेले, ठेवलेले, देवांच्या ऋताचे रक्षण करणारे मला बोलले; हे इंद्रा, तुला हे समजले, आणि त्या शिकवणीने, हे अग्नी, मी आलो आहे. ज्याला क्षेत्र माहित नाही, पण जाणणाऱ्याच्या मार्गदर्शनाने तो पुढे जातो, त्याला योग्य मार्ग सापडतो. हाच शिक्षेचा लाभ आहे. आज जिवंत असणाऱ्याने हे अन्न खाल्ले; पोसला गेला, वाढला, पण वृद्धत्व त्याच्यावर आले, जरी तो तरुण होता; दानशूर, चांगल्या मनाचा, थकला आहे. चांगल्या कर्मांसाठी आपण यज्ञ करू या, हे कुरुश्रवण, भरपूर दान देऊ या; दान करणारे नेहमी उदार असोत; माझ्या अंतःकरणात जो सोम आहे, तो तसेच राहो. माझ्यात कोणीही मला बांधले नाही, मी पुषणाशिवाय पुढे जात आहे; मग सर्व देव मला रक्षण करो; अधार्मिकांचा आवाज उठला आहे. सर्व बाजूंनी, जणू स्पर्धक पत्नीप्रमाणे, माझ्या फुल्या मला त्रास देतात; असहायता मला दडपते, नग्नपणाने लाज वाटते, आणि माझे मन घोड्यासारखे थरथरते. मांजरासारखे उंदीर जसे कुरतडतात, तसे, हे शतशक्ती इंद्रा, ते तुझ्या गायकावर हल्ला करतात. एकदा तरी, हे दानशूर इंद्रा, आमच्यावर कृपा कर; वडिलांसारखा आम्हाला वागव. मी कुरुश्रवण राजाला, त्रासदस्यु या दानशूरात श्रेष्ठ असलेल्या राजाला, माझा ऋषी म्हणून निवडतो. त्याचा रथ तिघा तांबड्या घोड्यांनी ओढला जातो, उत्तम मार्गदर्शक आहे, आणि ज्याच्यासाठी हजारो दान दिल्या जातात. ज्याच्या गोड गाण्यांनी, उपमश्रवस या पित्याप्रमाणे, क्षेत्राची समृद्धी गायली आहे. उपमश्रवस या पुत्राला, मित्रातिथीच्या वंशजाला मी हाक मारतो; मी तुझ्या पित्याचा सन्मान करणारा आहे. जर मी अमर किंवा मर्त्यांवर राज्य करू शकलो, तर दानशूर माझ्यासाठी जिवंत राहो. कोणीही, शंभर आत्मा असला तरी, देवांच्या ऋतापलीकडे जाऊ शकत नाही; अशा जुव्याने तो वेगळा राहतो. विभीदकाच्या मजबूत फळांनी बनवलेली पासे मला उत्तेजित करतात; कोरड्या जमिनीवर फेकले की, ते मला आनंद देतात. मुझवत सोमाच्या स्वादिष्ट अन्नासारखे, हे चपळ पासे मला जागृत करतात. ती (पत्नी) कधीच मला नावे ठेवत नाही, नकार देत नाही; ती माझ्या मित्रांना आणि मलाही दयाळू आहे. पण एका पास्याच्या मोहासाठी मी माझ्या निष्ठावान पत्नीला सोडले आणि तिला रडवले. सासू सूनबाईला द्वेष करते, तिला रोखते; गरीब स्त्रीला आधार मिळत नाही. जुना घोडा जसा थकतो, तसा मी जिंकलेल्या जुगारात आनंद शोधू शकत नाही. इतरजण त्या जुगारीच्या पत्नीला स्पर्श करतात, तो जुगारी फेकण्यासाठी आसुसलेला असतो. वडील, आई, भाऊ म्हणतात, "आम्हाला तो माहीत नाही; त्याला घेऊन जा, तो बांधला गेला आहे." मी ठरवले, पण मी इतरांशी स्पर्धा केली नाही; जे गेले, त्यांच्यापासून मी मागे पडलो. तपकिरी पासे फेकले की, ते बोलतात; मी त्यांच्या मेळाव्यात जातो, जणू पत्नी प्रियकराकडे जाते. जुगारी सभेत शिरतो, "मी जिंकणार का?" असे विचारतो, त्याचे शरीर थरथरते; पण पासे त्याच्या इच्छेच्या विरुद्ध वागतात, आणि जिंकलेले दुसऱ्याला मिळते. पासे त्यांच्या हुकांनी, शिंगांनी त्रास देतात, फसवतात, जाळतात; पराभूत झालेल्यावर ते मुलांसारखे हसतात, मधाने माखलेले, जुगारीचे कौतुक करतात. त्रेपन्न पास्यांचा हा समूह, सावितारप्रमाणे नियम पाळतो; क्रूर माणसेही जुगारीला नमवत नाहीत, पण राजा सुद्धा त्यांना वंदन करतो. ते खाली फिरतात, वर उडतात; हात नसतानाही, हात असणाऱ्यांवर विजय मिळवतात. हे दैवी पासे, थंड असूनही, कोरड्या जमिनीवर फेकले तरी, हृदय जाळतात. जुगारीची पत्नी दुःखी आहे, सोडून दिलेली; भटकणाऱ्या मुलाची आई विचारते, "तो कुठे आहे?" कर्जात, भीतीने, संपत्तीच्या शोधात, तो रात्री इतरांकडे जातो. स्त्रीला पाहून जुगारी उत्तेजित होतो; दुसऱ्याच्या पत्नीचा, दुसऱ्याच्या भाग्याचा त्याला हेवा वाटतो. सकाळी तो आपले तांबडे घोडे जुंपतो, पण खेळाच्या अखेरीस, तो समाजबाह्य अग्नीसमोर पडतो. तुमच्यात जो प्रमुख होता, समूहात पहिला, त्याला मी सांगतो: मी तुझे धन मागत नाही, मी दावाही करत नाही; दहा दिवस मी पूर्वेकडे तोंड करून हे सत्य सांगतो. पास्यांशी खेळू नकोस; शेती कर, संपत्तीचा आनंद घे, स्वतःला भाग्यवान समज. तिथे गुरे आहेत, जुगारी, तिथे तुझी पत्नी आहे; सावितार श्रेष्ठाने मला हे दाखवले. मैत्री कर, आमच्यावर कृपा कर; आम्हाला क्रूरतेने जाऊ नकोस. तुझा राग, तुझी वैरभावना आमच्यात येऊ नये; दुसऱ्याचा पास्यांचा पाठलाग आमच्यापासून दूर असो. अशा प्रकारे ऋषी आपल्या अनुभवांमधून, देवांच्या कृपेने, जीवनातील शाश्वत नियम, कुटुंबातील प्रेम, दानशूरता, आणि जुगाराचे परिणाम यांचा गूढ आणि शहाणपणाने युक्त असा पाठ सांगतात.