एका पवित्र आणि तेजस्वी ऋषीपरंपरेतील कथा सुरू होते. एकदा जंगलातील सशाने धारदार वस्त्रासारखा उस्तरा तयार केला, दूरवरून आपल्या पावलांनी दगड फोडला. मोठ्या, बलाढ्य असणाऱ्यालाही, जणू वासरू बैलाला चाटते तसा, भेदून टाकले. नंतर गरुडानेही आपले नख धारदार केले, सिंह जसा वाटेवर संयमित असतो तसा तो स्थिर राहिला. आपला वेग रोखलेला असतानाही, रानगवा धावण्याची इच्छा धरतो, आणि मग सरड्याने हे सर्व दूर ओढून नेले. ज्यांनी वेदवचनांना विरोध केला आणि केवळ अन्नावर ताव मारला, त्यांच्यातूनही सरडाच हे दूर ओढून नेतो. बैलापासून मोकळे झालेल्या वासरांनी आपापल्या शक्तीने अंग वाढवले आणि कुरतडायला सुरुवात केली. काही जणांनी शमी वृक्षाच्या फांद्यांनी छायाकीत आश्रय घेतला; तर काहींनी सोम स्तोत्रांच्या अलंकारांनी आपले शरीर सुशोभित केले. हे मानवासारखे बोलणारे, सामर्थ्याने आमच्याकडे या; स्वर्गात, हे वीर, तू आपली कीर्ती आणि नाव अजरामर केले आहेस. वनातील झाडासारखा जो कोणी स्थिर आहे, त्याच्यावर तुझी स्तुती तेजस्वी आणि उत्कटतेने फुलली आहे. ज्या मानवांसाठी इंद्र यज्ञकर्ता आहे, तोच खरा पुरुषार्थी आणि रात्रिचा स्वामी आहे. आम्ही तुझ्यासाठी दूरच्या प्रभाताला जाऊ आणि सर्वात पुरुषार्थी नृत्यात सहभागी होऊ. त्रिशोकाच्या मागे, शंभर मानवांसह, त्या रथात कुत्सासह विजय मिळविणारा. हे इंद्रा, तुझे कोणते उत्साहजनक आनंद आमच्यासाठी मधुर आहे? हे प्रखर वीर, दूरवरून आमच्या स्तोत्रांना धावून ये. कोणता सहाय्यक, जवळ येणारा, माझ्या विचारांनी येईल, जेणेकरून तुझ्या परम कृपेने आम्हाला अन्नासहित लाभ मिळावा? मानवांना तू कोणती कीर्ती देतोस, कोणत्या बुद्धीने कार्य करतोस, कोण तुझ्याकडे येतो? मित्रासारखा, सेवेत सच्चा, तू सर्वत्र स्तुत्य आहेस, जेंव्हा आमचे विचार अन्नात एकरूप होतात. सूर्याला दूरच्या ध्येयासाठी पाठव, ज्या संततीसारख्या इच्छा करणाऱ्यांसाठी. तुझ्या असंख्य स्तुती, हे इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्याने जन्मलेले पुरुष, अन्न देऊन उत्तर देतात. तुझ्या आईसाठी, तुझ्यासाठी, सुमित्रासाठी, प्राचीन आकाश आपली शक्ती आणि पृथ्वी आपली बुद्धी घेऊन उपस्थित असो. तुझ्या आनंदासाठी, शुद्ध हविर्भाग आणि मधुर सोमपान तयार असो. इंद्रासाठी मधुर सोमपान ओतले गेले, कारण तो खरोखरच उदार आहे. आपल्या पराक्रमाने आणि महान कर्मांनी तो पृथ्वीवर अधिक महान झाला आहे. आपल्या शक्तीने इंद्र युद्धातील सैन्याचा पराभव करतो; बरेच जण त्याच्या मैत्रीसाठी झगडतात. युद्धात रथासारखा स्थिर राहा, कारण त्याच्या कृपेमुळे तू पुढे जातोस. आता या यज्ञस्थळी देवांसाठी स्तोत्र वाहू द्या, जणू मनाच्या वेगाने जाणारे अर्पण. मित्र आणि वरुण यांच्या धर्माचे पालन करणाऱ्या तुम्ही आम्हाला व्यापक आणि तेजस्वी कीर्ती द्या. हे ऋत्विजांनो, आपल्या अर्पणांसह सज्ज व्हा, भक्तीने आणि उत्कटतेने या. पिवळसर, सुंदर पंख असलेला देव तुम्हाला पहात आहे; आपल्या बळकट हातांनी सोमपानाचा प्रवाह ओता. हे ऋत्विजांनो, पाण्याच्या जवळ जा, समुद्राकडे जा, जलपुत्राची अर्चना करा. तो तुम्हाला शुद्ध, फेसाळ लाट देईल; त्याच्यासाठी मधुर, मधुर सोमपान तयार करा. जो इंधनाशिवाय पाण्यात तेजस्वी आहे, त्याला ध्यानस्थ ऋषी यज्ञात बोलावतात. हे जलपुत्रा, आम्हाला ती मधुर धार दे, ज्यामुळे इंद्राची शक्ती वाढली. ज्यामुळे सोम आनंदित होतो, जणू सुंदर कुमारिका सोबत तरुणाचा उत्साह; हे ऋत्विजा, पाण्याकडे जा, जेणेकरून त्या वनस्पतींसह तुम्ही सोम शुद्ध करू शकाल. येथे त्या कुमारिका वाकतात, बोलावल्यावर उत्साहाने येतात. त्या मनाने आणि हेतूने एकत्र होतात—हे ऋत्विजांनो आणि विदुषी जलदेवतांनो. ज्याने बंदिस्त जागेतून तुम्हाला मार्ग दिला, मोठ्या शापातून मुक्त केले, त्या इंद्राला मधुर लाट अर्पण करा, हे पाण्यांनो, दिव्य, उत्साही पेय. त्याच्यासाठी मधुर लाट ओता, तुम्हा नद्यांचे गर्भ, मधाचा स्त्रोत. तुपयुक्त, यज्ञात स्तुत्य असणाऱ्या पाण्यांनो, माझ्या आर्जवाला प्रतिसाद द्या. हीच ती उत्साही, इंद्रासाठी प्यायची लाट, नद्यांनो, जी दोन्ही जगांनी प्रवाहित केली—ती मदमस्त, आकाशातून जन्मलेली, स्रोताभोवती फिरणारी, धागा विणणारी. नेहमी वाहणारी, आता दोन प्रवाहांत विभागलेली, जणू गायी गोठ्यात जातात तशी—नद्यांनो, ऋषींच्या माता, जगाच्या पत्नी, त्या एकाच आसनावर बसणाऱ्या, त्यांची स्तुती करा, हे महाबळ. आमच्यासाठी देवांना योग्य यज्ञ ओता; धनप्राप्तीसाठी प्रार्थना करा. सत्यसंयोगात, त्रुटीपासून मुक्त राहा; आमचे ऐका, हे पाण्यांनो. हे तेजस्वी पाण्यांनो, खरा संपत्ती तुमच्याकडे आहे; चांगला सल्ला आणि अमरत्व द्या. तुम्ही संपत्तीच्या स्वामिनीच्या पत्नी आहात; सरस्वती, आम्हाला ती कीर्ती दे जी सर्वत्र गायली जाते. जेव्हा पाणी तुप, दूध आणि मध घेऊन प्रकट होते, वाहते, तेव्हा त्या ऋत्विजांसोबत मनाने एकरूप होतात आणि पिचलेला सोम इंद्राला अर्पण करतात. आता तेजस्वी, जीवनदायी पाणी आले आहे; हे ऋत्विजांनो, त्यांना आसन द्या. सोम अर्पण पवित्र कुशावर ठेवा, जलपुत्रासह एकत्र. उत्साही पाणी या पवित्र कुशावर आली आहेत, त्या यज्ञात बसल्या आहेत, देवांची सेवा करण्याची इच्छा धरून. हे ऋत्विजांनो, इंद्रासाठी सोम पिचा; तुमचा देवांना प्रिय यज्ञ यशस्वी झाला आहे. देवतांचे आशीर्वाद आमच्यावर येवोत, पूजनीय, सर्व शक्तीने आमचे रक्षण करोत. त्यांच्या सहवासाने आम्ही चांगले मित्र होऊ, सर्व संकटांवर मात करू. कोणीही अधर्माने संपत्तीची इच्छा धरू नये; तो सत्याच्या मार्गाने, श्रद्धेने ती मिळवावी. तो आपल्या मनाने ठरवून बोलेल आणि श्रेष्ठ ज्ञान मिळवेल. प्रेरित विचार प्रकट झाला आहे; स्तोत्रे जणू पवित्र स्थळी वाहणाऱ्या नद्यांसारखी वाहतात, कृपावंताला शोधतात. आम्ही उदार, ज्ञानी देवतेच्या कृपेच्या जवळ गेलो, आणि जणू अमर झालो. जो नेहमी तरुण, आपल्यावर संयम ठेवणारा, आणि कुटुंबाचा स्वामी आहे, त्याला सविता देवाने उत्पन्न केले. भाग किंवा अर्यमान त्याच्याकडून गायी दूर ठेवू नये; तो सौंदर्याने त्याला आच्छादित करो. ही पृथ्वी प्रभातांप्रमाणे समृद्ध होवो, जेव्हा बलवान एकत्र येतात. या गायकाच्या स्तुतीसाठी, जलद बक्षिसे आमच्याकडे येवोत. त्याची कृपा पसरली आहे, ती प्राचीन, विशाल गाय. या स्वामीच्या घरी, सोबती एकत्र पोषणात वावरतात. तो कोणता वन होता, आणि कोणते झाड होते, ज्यापासून स्वर्ग आणि पृथ्वी घडली? ती दृढ, अविनाशी उभी आहेत, बलाढ्य आधारांनी; अनेक दिवस आणि प्रभात जुने झाले. यापलीकडे काही नाही, काही मोठे नाही; वृषभाने स्वर्ग आणि पृथ्वी धारण केली आहेत. स्वयंभूजांनी एक कातडी, एक गाळणी केली, आणि तेजस्वींनी सूर्याला जणू घोडा नेतो तसे नेले. तो वृषभासारखा पृथ्वीला कंटाळत नाही; वाऱ्यासारखा आकाशात मुक्तपणे फिरतो. जिथे मित्र आणि वरुणाची पूजा होते, आणि अग्नी, वनातील ज्वाळेसारखा, आपले ताप सोडत नाही. जेव्हा सारथी वेगाने रथ हाकतो, तो अस्थिरांना स्थिर करतो, आपल्याला जपतो. जेव्हा पुत्र पालकांपूर्वी जन्मतो, गाय हळूवार हंबरते, जेव्हा वासरांची चौकशी होते. काही म्हणतात कण्व मानवाचा पुत्र आहे, आणि श्याव विजयी होऊन संपत्ती मिळवतो. तेजस्वी काळ्याला ओततात; या बाबतीत, कोणीही आम्हाला मागे टाकले नाही. उत्साही, विद्वान, उत्तम दान घेऊन पुढे येतात, आणि इंद्रा, सोमपान करून तू दोघांवरही प्रसन्न हो. हे इंद्रा, तू तेजस्वी स्वर्गलोक आणि पृथ्वीचे प्रदेश पार करतोस, हे बहुस्तुत्य. जे तुला यज्ञात वाहतात, त्यांचे बलवंत स्वर तुला संतुष्ट करो आणि शत्रू दूर करो. अशा प्रकारे ऋषी, देवता, निसर्ग, यज्ञ, पाणी, सोम, आणि इंद्र यांच्या स्तुती, कृपा आणि एकात्मतेने भरलेली ही कथा अखंड वाहत राहते.