ऋग्वेदातील या पवित्र ऋचांमध्ये सोमरसाच्या पावित्र्याचा, इंद्रासाठी त्याच्या प्रवाहाचा, तसेच अग्नीच्या उदयाचा आणि त्याच्या तेजस्वी स्वरूपाचा सुंदर वर्णन केले आहे. पुरातन औषधी वनस्पती, पक्ष्यांची पाने, लोहाराच्या दगडांनी, तसेच स्वर्गीय सुवर्णांनी सोमरस दाबला जातो, कारण तो इंद्रासाठी वाहतो. प्रत्येकजण, मग तो कवी असो, वैद्य असो, संकलक असो, विभागणारा किंवा घोषणावीर असो—सर्वांची मनोवृत्ती विविध असते, पण संपत्तीच्या शोधात आम्ही गायींसारखे एकत्र उभे राहतो. घोडा आनंददायी रथ ओढतो, त्याच्या मागे हसणारा आणि सोबती असतो; त्याची शेपटी केसाळ, दोन तडाखेबाज, किंवा पाण्यातील बेडूक—हे सर्व इंद्रासाठी सोमरस दाबण्याची इच्छा बाळगतात. "हे सोम, इंद्रासाठी वाह!" इंद्र, जो वृत्राचा संहारक आहे, त्याने शर्यणवती काठी सोमपान करावे, स्वतःमध्ये सामर्थ्य स्थापन करून महान पराक्रमाचा संकल्प करावा. "हे सोम, पूर्व दिशेकडून उडून ये, सत्य वचन, श्रद्धा आणि तप यातून दाबला जाऊन इंद्रासाठी वाह!" सूर्यकन्या त्या महान सोमाला घेऊन येते, जो पर्जन्याने वाढवला आहे. गंधर्वांनी त्याला स्वीकारले, आणि त्यातील सार सोमामध्ये ठेवले. "हे सोम, इंद्रासाठी वाह!" जे सत्य बोलतो, सत्याची कीर्ती ज्याच्याकडे आहे, जे खरे बोलतो, खरे कर्म करतो, श्रद्धेचे उच्चारण करतो—तो सोमराज सृष्टीकर्त्याने घडवला आहे. "हे सोम, इंद्रासाठी वाह!" त्या प्रचंड, उग्र सोमामधून सत्य वाहते; रस एकत्रित होतात, स्तोत्रांनी शुद्ध झालेले सार एकत्र येते. "हे पिंगट सोम, इंद्रासाठी वाह!" जिथे ऋत्विक छान्दस वाणी उच्चारतो, तिथे दगडांनी सोमाची स्तुती केली जाते, आणि सोमामुळे आनंद निर्माण होतो. "हे सोम, इंद्रासाठी वाह!" जिथे अनंत प्रकाश आहे, जिथे स्वर्ग स्थिर आहे, तिथे, "हे शुद्ध सोम, मला अमरत्वाच्या, नाशरहित जगात ने!" जिथे यमराज आहेत, जिथे स्वर्गाचा परिसर आहे, जिथे नद्या वाहतात, तिथे मला अमर कर! जिथे मुक्त संचार आहे, तिहेरी स्वर्गात, तिहेरी आकाशात, जिथे सर्व जग प्रकाशमय आहेत, तिथे मला अमर कर! जिथे इच्छा आणि पूर्ण झालेल्या इच्छा आहेत, जिथे तेजस्वी लोकांचे राज्य आहे, जिथे पोषण आणि समाधान आहे, तिथे मला अमर कर! जिथे आनंद, सुख, महान सुख आहे, जिथे इच्छा पूर्ण होतात, तिथे मला अमर कर! "हे सोम, इंद्रासाठी वाह!" जो प्रवाही इंद्राच्या मार्गावर चालतो, त्याला श्रेष्ठ जन्म लाभतो असे म्हणतात; "हे सोम, तुझ्या प्रज्ञेने इंद्राभोवती प्रवाहित हो!" कश्यप ऋषी, ऋषिंनी रचलेल्या स्तोत्रांनी अंगिरसांची स्तुती करतात; आपण सोमराजाची उपासना करू, जो वनस्पतींचा अधिपती म्हणून जन्मला; "हे सोम, इंद्राभोवती प्रवाहित हो!" सात दिशांना विविध सूर्य आहेत, सात ऋत्विज आहेत; "हे सोम, त्या सात आदित्यांसह आम्हाला रक्षण कर, इंद्राभोवती प्रवाहित हो!" राजस, शुद्ध अर्पणाने, "हे सोम, आम्हाला रक्षण कर; शत्रू आपल्याकडे येऊ नये, काहीही अपाय होऊ नये; इंद्राभोवती प्रवाहित हो!" वेदाच्या पुढील भागात अग्नीचा उदय वर्णिला आहे. उषांचा आरंभ होताच, तो महान अग्नी सरळ उभा राहिला, अंधकार दूर करून प्रकाशासह प्रकट झाला. तेजस्वी स्वरूपाचा अग्नी जन्मास आला आणि सर्व निवासस्थानात पोहोचला. जन्म घेतल्यावर, अग्नी पृथ्वी आणि आकाशाचा गर्भ ठरला, सुंदर, वनस्पतींमध्ये वहाणारा; तेजस्वी बालक, तो मातांमध्ये गर्जना करतो, अंधकार दूर करतो. विष्णू, सर्वश्रेष्ठ जाणणारा, सामर्थ्यवान असा जन्म घेतो आणि तिसऱ्या पातळीचे रक्षण करतो; जेव्हा त्याचे दुग्ध तयार केले जाते, ज्ञानी त्या इथे त्याची उपासना करतात. पोषक मातांनी ज्या अग्नीला अन्नाने वाढवले, तो पोषित होत जातो, विविध रूप धारण करून पुन्हा परततो आणि मानवांमध्ये पुरोहित म्हणून कार्य करतो. तो तेजस्वी रथाचा पुरोहित, यज्ञाचा चिन्ह, देवाच्या महिम्याने विरोधक; "हे अग्नी, तू लोकांचा पाहुणा आहेस, कीर्तीमय!" अग्नी वस्त्र व अलंकार धारण करतो, पृथ्वीचा नाभी आहे; तेजस्वी जन्म घेऊन, इलाच्या पायथ्याशी तो मुख्य पुरोहित, राजा होतो आणि देवतांवर राज्य करतो. स्वर्ग आणि पृथ्वी नेहमी अग्नीचे पालन करतात जसे पुत्र मातांचे करतो; "हे कनिष्ठ, तेजस्वी अग्नी, प्रकट हो, आणि देवांना येथे आपल्या सामर्थ्याने आण!" "हे कनिष्ठ तेजस्वी, ऋतू जाणणारा, ऋतुपती, देवांना तृप्त कर; तू दैवी पुरोहितांमध्ये सर्वश्रेष्ठ आहेस." "तू पुरोहित आणि शुद्ध करणारा, धनदाता, धर्मशील; 'स्वाहा' उच्चारून आम्ही अर्पण करतो; अग्नी, देवांना यथायोग्य पूजन कर." "आम्ही देवांच्या मार्गावर आलो आहोत; जसे जमेल तसे पुढे जाऊ; अग्नी, जाणता, तू पूजन कर, यज्ञांची आणि ऋतूंची व्यवस्था कर." "जेव्हा आम्ही तुमच्या संकल्पांचे उल्लंघन करतो, देवहो, ज्ञानींपेक्षा कमी बुद्धीचे असतो; अग्नी, जाणता, सर्व व्यापतो आणि ऋतूंनुसार देवांची व्यवस्था करतो." "जेव्हा दुर्बल मनाने, कौशल नसताना, मानव यज्ञाकडे दुर्लक्ष करतात; अग्नी, पुरोहित म्हणून, शक्ती जाणून, सर्वश्रेष्ठ पूजनीय आहे आणि ऋतूनुसार देवांची पूजा करतो." "सर्व यज्ञांचा स्पष्ट चिन्ह, तेजस्वी ध्वज, सृष्टीकर्त्याने तुला निर्माण केले; म्हणून श्रेष्ठांचे अनुसरण करून, इच्छित संपत्ती, विपुल दान मिळू दे." "स्वर्ग, पृथ्वी, पाणी, त्वष्टा आणि श्रेष्ठजन्मांनी तुला निर्माण केले; पूर्वजांचा मार्ग अनुसरून, हे तेजस्वी अग्नी, प्रज्वलित हो." "हे राजन, आनंद प्रज्वलित झाला आहे, कौशलासाठी तीव्र, तेजस्वी आणि स्पष्ट; ज्ञानी, तो महान तेजाने चमकतो, शुभ्र अग्नीची स्तुती केली जाते." "ती काळी, तिच्या स्वरूपाने, जेव्हा तरुण कन्येला जन्म देते, महान पित्याची मुलगी; ती सूर्याचे तेज वर नेते, आनंद स्वर्गीय संपत्तींसह प्रकट होतो." "भाग्यशाली एकत्र येतात, प्रियकर मागून बहिणीकडे जातो; अग्नी स्पष्ट चिन्हांसह, स्वर्गीय रंगांनी, सौंदर्याने आपले स्थान घेतो." "त्याच्या हालचाली महानांसारख्या, गुप्त नाहीत; अग्नीचे साथी, शुभ, प्रज्वलित होतात; श्रेष्ठ, सामर्थ्यवान, प्रशंसित, त्याचे श्वास रात्री विविध तेजाने चमकतात." "त्याचे श्वास, गूंजणाऱ्यांसारखे, तेजस्वी, महान, प्रखर; ज्येष्ठ, सामर्थ्यवान, खेळकर, विपुल किरणांसह, तो आकाशाला अपाय करत नाही." "त्याच्या शक्ती दिसतात, लपलेल्या नाहीत, गूंजणाऱ्या सहाय्यकांसह प्रयत्नशील; प्राचीन, तेजस्वी, दिव्य, आनंद देणाऱ्यांसह, आनंद सर्वत्र पसरतो." "तो आम्हाला वाहून नेईल, आमच्यासोबत बसलेला असेल, स्वर्ग-पृथ्वीचा आनंद, तरुण; हे श्रेष्ठजन्म अग्नी, श्रेष्ठजन्म घोड्यांसह, वेगवान येथे येऊ दे." "तुला अर्पण करतो, माझी भावना पाठवतो, जेणेकरून अर्पणात तू आमच्या स्तुतिस पात्र व्हावास; जसे वाळवंटात पाणी, तसा तू उपासकांसाठी स्रोत आहेस, हे प्राचीन अग्नी, राजा!" अशा प्रकारे, ऋग्वेदातील या ऋचांमध्ये सोम, इंद्र, अग्नी यांची स्तुती, त्यांचे कार्य, त्यांच्या पूजनाचे विधी आणि त्यातून मिळणारे अमरत्व, आनंद, संपत्ती आणि शांती यांचे सुंदर वर्णन केले आहे.