एकदा ऋषी सोमदेवतेचे स्तवन करीत होते. सोम, जो शुद्ध, स्वच्छ प्रवाही, आनंददायक आणि जलतरंगासारखा खेळणारा आहे, तो द्रव रूपाने ओघळतो. त्याने आपल्या सामर्थ्याने दोन पिवळ्या दगडांतून मार्ग काढला आणि तो गवळ्यांच्या गोठ्यात, घोड्यांकडे, शूर योद्ध्यासारखा धाडसीपणे पोहोचला. मग ऋषी म्हणतात, “हे सोम, ये, ओघळ, आणि तुझ्या स्तुतिस्वरूप आमच्या मध्ये झेपाव; जलद घोड्यासारखा, आकाश व्यापणारा, लाकडांवरून उड्या मारणारा, उसळणारा हो.” सोम हा हजार प्रवाह असलेला, वृषभासारखा, अमृतमय, देवाच्या जन्मासाठी प्रिय आहे. सत्यातून उत्पन्न झालेला, तो सत्याने महान झाला आहे—राजा, देव, विशाल सत्याचा अधिपती. “हे धनसमृद्ध प्रभो, कीर्तीने उजळून निघा, पूज्य देवता, मधल्या पात्रात प्रवेश करा, हे तरुण सोम!” ऋषी प्रार्थना करतात. त्याच सोमाला कुशलतेने, च्यावणाच्या पात्रात दाबले गेले आहे. तो वंशप्रमुखासारखा, लोकांच्या अग्निसारखा बोलतो; स्वर्गातील पावसासारखा, जलप्रवाहासारखा वहात राहतो आणि गोमांस मिळविण्याच्या इच्छेला प्रेरित करतो. हा सोम, जो कधीही न संपणारा, हजार प्रवाह असलेला वृषभ, आकाशातून दुग्धासारखा दुधाळला गेला आहे, सर्व संपत्ती घेऊन येतो. वृषभाचा जन्म झाला, त्याने अमरत्व निर्माण केले, अंधकार दूर करून प्रकाश दिला. कवींनी स्तुती केलेल्या या सोमाने त्रिस्थानी शक्तीने मार्ग दाखवला. जो धनाचा दाता, इच्छापूर्ती करणारा, सुख-समृद्धी देणारा आहे, तो सोम दाबला जातो. त्याचा आस्वाद इंद्र, मरुत, भाग, मित्र, वरुण—हे सर्व देव घेतात; त्याने इंद्राला आमचा महान सहायक बनवू दे. इंद्रासाठी दाबलेला सोम, पुरुषांसह, स्वयंसज्ज, अत्यंत आनंददायक, मधुर प्रवाही होतो. “हे सोम, इंद्राच्या हृदयात जा, जसा नदी समुद्रात मिळते; मित्र, वरुण, वायूसाठी प्रिय, तू स्वर्गाचा सर्वोच्च आधार आहेस.” पुढे ऋषी म्हणतात, “हे सोम, इंद्र, मित्र, पूषण, भाग यांच्यासाठी मधुरतेने वहा. इंद्रा, दाबलेला सोम तुझ्यासाठी, निश्चयासाठी, कौशल्यासाठी, आणि सर्व देवांसाठी पिण्यायोग्य असो. अमरत्वासाठी, महान निवासासाठी, तो तेजस्वी, स्वर्गीय, पोषक सोम वहात आहे.” सोम हा महासागरासारखा वहातो—तो देवांचा पिता, सर्व निवासांचा स्वामी. तेजस्वी सोम, देवांसाठी, स्वर्गासाठी, पृथ्वी आणि संततीच्या कल्याणासाठी वहातो. तो स्वर्गाचा आधार, तेजस्वी, पोषक; सत्य मार्गाने, जलद वहा. “हे सोम, प्राचीन ऋषींच्या मार्गावर, कीर्तीने, उत्तम प्रवाहाने, महान व्हा. मानवांनी शुद्ध केलेला, जन्मलेला सोम आनंददायक, प्रकाश जाणणारा, सर्वत्र वहात आहे. इंदु, शुद्ध, संतती वाढवणारा, आम्हाला सर्व संपत्ती दे.” “हे सोम, निश्चयासाठी, कौशल्यासाठी, जणू सज्ज घोड्यासारखा, धनासाठी जलद वहा. दाबणारे ते रस शुद्ध करतात, सोम, कीर्तीसाठी. ते नवजात, पिवळ्या रंगाच्या सोमाला गाळणीत शुद्ध करतात, देवांसाठी.” इंदु, सुंदर, आनंदासाठी, जलांच्या कुशीत, ज्ञानी, भागासाठी वहातो. त्याने इंद्राचे सुंदर नाव धारण केले आहे, ज्याने सर्व शत्रूंना पराभूत केले. सर्व देव, मानवांनी दाबून, दूध मिसळून त्याचा आस्वाद घेतात. दाबलेला, हजार प्रवाह असलेला सोम गाळणीतून अडथळ्यांशिवाय झपाट्याने वाहतो. तो जलद, हजार बीजांचा वाहक, जलाने शुद्ध होतो आणि गोधनाने सुशोभित होतो. “हे सोम, मानवांनी दगडांनी दाबून तयार केलेला, इंद्राच्या उदरात जा.” जलद, हजार प्रवाह असलेला सोम गाळणीतून इंद्रासाठी वाहतो. ते त्याला मधुरतेच्या साराने अभिषेक करतात, तो थेंब इंद्र-वृषभासाठी, आनंदासाठी. देवांसाठी, कीर्तीसाठी, ते पिवळ्या सोमाला, जलांनी वेष्टित, शुद्ध करतात. तो थेंब इंद्राला आनंद देतो, पुन्हा पुन्हा; सुशोभित, सामर्थ्यवान, जलांना दूर करणारा. आता सोम, प्रवाहासारखा, बळ मिळविण्यासाठी वहा; सामर्थ्याने अडथळे तोडा; कर्जदारासारखा, शत्रूंपलीकडे जा. आम्ही तुझ्यात, दाबलेल्या सोमात, युद्धातील महान सामर्थ्यात आनंद घेतो; प्रवाही, तू बक्षिसांकडे पुढे जातो. शुद्ध सोमाने सूर्य निर्माण केला, आपल्या सामर्थ्याने दूध निर्माण केले; गोधनासह, समृद्धीने, तू पुढे जातोस. तू मर्त्यांमध्ये अमरत्व निर्माण केले, सत्याचा आणि सुंदर अमराचा आधार धरलास; सदैव वहात, तू साधकाला बळ देतोस. आपल्या कीर्तीने तू सर्वत्र झिरपलास, जणू कधीही न आटणारा झरा; बाणांनी सज्ज, तू आपल्या हातांनी पुढे जातोस. काहीजण, त्या प्राचीन संपत्तीचे दर्शन घेत, तेजस्वी, स्वर्गीय संपत्तीच्या मागे गेले; जसा देव सविता आपली छाया पसरवतो, तसा सोमाचा महिमा सर्वत्र पसरतो. अशा रीतीने सोम, देवांचा प्रिय, अमृतमय, सत्याचा आधार, पृथ्वी-आकाशाचा पोषक, इंद्राचा मित्र, सर्वांना आनंद आणि संपत्ती देत, सतत पवित्र प्रवाहासारखा वहात राहतो.