एकदा ऋषी आणि यज्ञकर्ता भारद्वाज यांच्या सभेत सोमरसाचा महान यज्ञ सुरू झाला होता. त्या पवित्र प्रसंगी, ऋत्विजांनी सोमदेवताला साद घातली, “हे बुद्धिमान सोम, तू या गाळणीमधून पुढे ये, आम्हाला सामर्थ्य आणि कीर्ती प्रदान कर.” तेव्हा तेजस्वी, वेगाने वाहणारा, निःसृत झालेला सोम, आपल्या अमृतरसाने भारद्वाज ऋषींना वेढून टाकतो. तो गाळणीमधून ओघळतो, आपल्या प्राचीन मार्गांनी, अखंड आच्छादनांनी, हजारो प्रवाहांनी, सर्वत्र प्रियत्वाने पसरतो. “मित्रासारखा उदार हो, सोमरसाच्या थेंबा,” असे आवाहन होते, “दात्यासारखा उदार हो, शस्त्रधारीसारखा उदार हो.” सोमदेवतेस पुन्हा प्रार्थना होते, “हे सतत आह्वान झालेल्या इंदु, जे आमच्याविरुद्ध उभे राहतात त्यांची शक्ती तू नष्ट कर.” शंभर किंवा हजार शुद्ध सहाय्यांनी, तू प्रवाहित हो, विपुल संपत्ती घेऊन ये. सोमाच्या शक्ती जागृत झाल्या, त्यांनी असुरांचा नाश केला आणि विरोध करणाऱ्यांना दूर लोटले. या सामर्थ्याने, रथयुद्धात आणि संपत्तीच्या स्पर्धेत तू विजयी ठरला. तुझ्या प्रवाहाचे नियम कोणीही मोडू शकत नाही, तू विरोधकांचा नाश कर. पाण्यात, ऋत्विज त्या मद्याने भरलेल्या, पिंगट, वेगवान सोमरसाला प्रवाहित करतात—तो इंद्रासाठी प्रीतिकर ठरतो. प्राचीन आणि तेजस्वी सार, थकवा न येणाऱ्यांनी काढला—तोच तेजस्वी, हजारो प्रवाह असलेला, ऋषितुल्य सोम. सूर्याप्रमाणे सर्वत्र पाहणारा, तो सात प्रवाहांनी आकाशाकडे झेपावतो. शुद्ध झालेला सोम देव सर्व जगांवर श्रेष्ठ ठरतो—तो सूर्य नाही, पण सोमस्वरूप देव आहे. आपल्या दैवी सहाय्यासाठी, हे सोम, तू आमच्याभोवती प्रवाहित हो, गोधनाने युक्त संपत्ती घेऊन, शुद्ध होऊन, इंद्रासाठी प्रिय ठर. पुन्हा पुन्हा तुझ्या रसाने आम्हाला पोषण दे, सर्व कल्याण दे. इंदु, जसा तुझा स्तुति-गान होत आहे, तसा तुझा निःसृत रस जन्म घेतो, आणि तो प्रिय कुशावर स्थिर होतो. हे सोम, तुझ्या रसाने आमच्यासाठी प्रवाहित हो, गायी आणि घोडे दे, या दिवसांमध्ये सर्वात वेगवान हो. जो जिंकतो आणि कधीही हरत नाही, जो शत्रूचा निर्भयपणे नाश करतो—तू असेच प्रवाहित हो, सोम, हजारो विजय घेऊन ये. सोम, सत्यानुसार, वेगवान व विशाल, गाळणीमधून प्रवाहित होतो, असुरांना दूर लोटतो, दैवी स्वरूप घेतो. जेव्हा सोम बलासाठी वाहतो, शंभर प्रवाहांनी, अखंडित, तो इंद्राच्या मैत्रीत प्रवेश करतो. दहा कन्या, वधूसारख्या, तुझ्या प्रेमासाठी लालायित होतात; तू शुद्ध होतोस, सोम, यज्ञासाठी सज्ज होतोस. इंदु, इंद्र व विष्णूंसाठी गोडसर प्रवाहित हो, गायक व भक्तांचे रक्षण कर. तुझ्या प्रवाहांचे ओघ, आकाशातून पडणाऱ्या पावसासारखे, घोडे व गायींनी समृद्ध अशा बक्षिसाकडे धाव घेतात. सर्व सुंदर स्तोत्रांना पाहत, तो पिंगट सोमरस आपल्या शस्त्रांना जागृत करतो. शुद्ध झालेला, आपल्या सामर्थ्याने, तो राजसारख्या हत्तीप्रमाणे, व्रतस्थ राहतो, खांबावर बसलेल्या गरुडासारखा. तो शुद्ध सोम, स्वर्ग व पृथ्वीवरील सर्व संपत्ती आम्हाला देऊ करतो. आनंददायक सोमरसाचा प्रवाह वेगाने पुढे सरकतो. त्याच्या स्तोत्रांनी उषा देवीला जाग येते, आणि ती मनुष्यांच्या संपत्तीची, सौम्य तेजाची, वेगवान आणि प्रसन्नतेने चमकणारी देवी, ब्राह्मणांना देणगी दिली जाते. त्या दोन तेजस्वी देवतांकडून आम्ही हजारो दान देतो; उषा देवी सौम्य प्रकाशात, वेगाने पुढे जाते. त्या दोघांकडून आम्ही तीस अपत्ये व हजारो दान देतो; उषा देवी तशीच वेगाने, सौम्यतेने पुढे सरकते. हे सोम, गायींचा जिंकणारा, घोड्यांचा जिंकणारा, सर्वांचा जिंकणारा, युद्धात विजयी, प्रवाहित हो, आणि आम्हाला संततीयुक्त संपत्ती मिळवून दे. अविनाशींसाठी, वनस्पतींसाठी, विदुषी स्त्रियांसाठी, तू प्रवाहित हो. शुद्ध सोम, सर्व दोषांवर मात कर, ऋषितुल्य होऊन, पवित्र कुशावर विराजमान हो. शुद्ध, प्रकाशदायक, जन्मत: महान झालेला, इंदु, तू सर्वत्र पोहोचतोस. गायत्री छंदाने, शुद्ध, बुद्धिमान, हजारो डोळे असलेल्या इंदुला गा. हजारो डोळे आणि हजारो शक्ती असलेल्याकडे सर्वांनी अडथळे पार केले. शुद्ध सोम, तू सर्व अडथळे ओलांडून, पात्रांमध्ये धाव घेतोस, इंद्राच्या हृदयात प्रवेश करतोस. इंद्राच्या कृपेसाठी, सोम, प्रवाहित हो, बुद्धिमान; आम्हाला संततीयुक्त संपत्ती मिळवून दे. गाळणीभोवती प्रवाहित हो, इंदु, मद्यप्रिय; तू नव नद्या खाली आणल्या आहेत. अशा प्रकारे, एकाच वेळी, दिवोदासासाठी तू शंबराचा नाश केला; त्यानंतर तू तुर्वश व यदु यांचाही पराभव केला. अशा रीतीने, सोमाचा दिव्य प्रवाह ऋषींच्या यज्ञात अखंड वाहत राहिला, भक्तांना सामर्थ्य, कीर्ती, संपत्ती, संतती आणि विजय देत राहिला.