सिंधू नदी आपल्या प्रचंड प्रवाहाने, जणू काही गायी आपल्या वासराकडे धावून येतात तशी, हातात स्थिर झाली आहे. या वेळी, प्रिय आणि उत्साही, गजर करणारा सोम, शुद्ध होऊन इंद्राला अतिशय प्रिय वाटतो आणि तो सर्व शत्रूंना नष्ट करतो. शुद्ध झालेल्या सोमाच्या धाराही सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होतात आणि ते वैर्यांना दूर लोटतात; त्या द्रव्याला पेषणाच्या दगडाच्या गर्भात स्थान मिळते. महर्षीने स्वतःला विस्तारले आहे, तो नदीच्या लाटेवर विसावलेला आहे आणि अत्यंत इच्छित कार्य आपल्या अंगी घेतले आहे. जेव्हा पाच कुळे, आपापल्या नातलगांसह, एकत्र येऊन पेषणदगडाला आपल्या स्वरांनी पवित्र करतात, तेव्हा सर्व देवता या महान सोमरसाच्या आस्वादात तृप्त होतात, विशेषत: जेव्हा तो गायींच्या वस्त्रांनी सुशोभित असतो. सोम जेव्हा पेषला जातो, तेव्हा तो आपली आवरणे सोडून पुढे धावतो आणि आपल्या जुळ्या मित्रासोबत एकत्र येतो. तो शुद्ध, तरुण, विवस्वतच्या संततीसारखा, आपल्या बंधूंना घेऊन गायींना गाळणीतून पार घालतो. तो सर्व अडथळे ओलांडतो, अरुंद वाटा पार करतो, गोधनाच्या संपत्तीचा शोध घेतो आणि त्याला ओळखणाऱ्याला जागृत करतो. त्या प्रवाहांनी एकत्र येऊन, पोषणाच्या स्वामीला शुद्ध केले आहे; वेगवान धारांनी त्याच्या पाठीला पकडले आहे. हे सोम, तू स्वर्गातील आणि पृथ्वीवरील सर्व संपत्तीला स्पर्श केला आहेस; आता येथे असलेल्या संपत्तीपाशी ये. हा कुशल, सूक्ष्म सोम, जलद रथांप्रमाणे पुढे जातो, इंद्रासाठी अर्पण शोधतो. त्याचे अनेकांनी आपल्या मनाने स्तवन केले आहे, ज्या ठिकाणी अमर देवता वास करतात. पेषणदगडांनी प्रेरित होऊन, हा सोम तेजस्वी मार्गावरून पुढे नेला जातो. तो आपल्या शिंगांना हलवतो, कळपातील तरुण वृषा म्हणून, बळ आणि तेज घेऊन येतो. तो सोन्याच्या अलंकारांनी शोभलेला, चमकदार किरणांनी युक्त, नद्यांचा स्वामी होतो. हा सोम, संपत्तीचा आस्वाद घेत, कठीण वाटा पार करतो आणि पात्रांमध्ये ओघळतो. शुद्ध होण्यासाठी, धान्ये त्याला नांदण्यांमध्ये स्वच्छ करतात, तो प्रचंड शक्तीने प्रवाहित होतो. दहा बोटांनी आणि सात विचारांनी, अत्यंत मादक सोम आपले अस्त्र घेऊन शुद्ध होतो. कुशल पेषणाऱ्यांनी तुझ्या आनंदासाठी सोमरस ओतला आहे, जणू प्रवाह वेगाने वाहतो. कुशलतेच्या निर्धाराने, ज्ञानी मार्गावर, आम्ही गोधनाच्या शोधात, या उत्साही सोमरसात सहभागी होतो. पाण्यातील, अजिंक्य व कठीणपणे पार होणाऱ्या सोमाला गाळणीने मुक्त करा; इंद्रासाठी शुद्ध करा. शुद्ध करणाऱ्याच्या मनाने, सोम गाळणीतून प्रवाहित होतो आणि निर्धाराने आपली जागा घेतो. भक्तीने, सोमाचे थेंब इंद्रासाठी वाहतात, यज्ञकर्त्यांच्या महान अर्पणासाठी. शुद्ध होत, सोम आपल्या स्वरूपात सर्व तेजांमधून वाहतो; तो वीरासारखा गायींच्या मध्ये उभा राहतो. जणू स्वर्गाच्या पोषण करणाऱ्या कड्याप्रमाणे, पेषलेल्या सोमाचा प्रवाह गाळणीतून मुक्तपणे वाहतो. हे सोम, तू ज्ञानी असून, स्वतःच्या जीवनात स्वतःला शुद्ध करतोस, आवरणे दूर करतोस आणि पाण्यांना मुक्त करतोस. नद्या जशा अडथळ्यांना धडकून खाली उतरतात, तशा पेषणदगडांनी प्रेरित सोमाच्या वेगवान धाराही प्रवाहित होतात. उत्तम प्रकारे पेषलेले थेंब, जणू पावसासारखे, पृथ्वीवर पडतात आणि इंद्राकडे धाव घेतात. उत्साही, आनंददायी सोम गाळणीतून वाहतो, दुष्टांचा नाश करतो आणि दिव्य कृत्य करतो. तो पात्रांमध्ये धाव घेतो, शुद्ध करणाऱ्याभोवती ओतला जातो; यज्ञातील स्तोत्रांनी तो वाढतो. हे सोम, तू तीन तेजस्वी लोकांना मागे टाकतोस, वर चढून आकाशात चमकतोस; इच्छेने तू सूर्याला प्रेरित करतोस. ऋषींनी, यज्ञकर्त्यांनी, यज्ञाच्या शिखरावर तुझ्यासाठी प्रिय वस्तू ठेवून स्तुती केली आहे. हे बलवान सोम, पुरुष आपले विचार वापरून तुला शुद्ध करतात, देवत्वाच्या हेतूसाठी मदतीची याचना करतात. मधुरसाचा प्रबल प्रवाह, आसनात स्थिर होवो, सत्यासाठी, पानासाठी सुंदर असो. पेषलेला सोम पर्वतशिखरांभोवती शुद्ध करणाऱ्यात वाहतो; तू सर्व आनंदात उपस्थित आहेस. तू ऋषी आहेस, कवी आहेस, मधुर आहेस, उत्साही रसाचा जन्म आहेस; तू सर्व आनंदात उपस्थित आहेस. सर्व देवतांनी एकत्र येऊन तुझ्या पानाची इच्छा केली आहे; तू सर्व आनंदात उपस्थित आहेस. ज्याने सर्व इच्छित संपत्ती आपल्या हातात ठेवली आहे; तू सर्व आनंदात उपस्थित आहेस. जो विशाल पृथ्वी व आकाश एकत्र जणू माता दूध काढते तसा काढतो; तू सर्व आनंदात उपस्थित आहेस. अशा प्रकारे, सोमाचा दिव्य प्रवास, त्याच्या शुद्धतेचा, तेजाचा आणि देवांना प्रिय असण्याचा, या ऋग्वेदाच्या स्तोत्रांतून सुंदरतेने उलगडतो.