एकदा ऋषी आणि यज्ञकर्ते आपल्या यज्ञमंडपात एकत्र जमले होते. त्यांच्या अंतःकरणातून, सोमदेवताचे गुणगान आणि प्रार्थना ओसंडून वाहत होती. त्यांनी अत्यंत श्रद्धेने आवाहन केले, “हे सोम, तू नेहमी विजयी आणि पवित्र करणारा आहेस. आम्हाला मोठे कीर्ती आणि यश लाभू दे आणि तुझ्या संपत्तीमध्ये आम्हालाही सामील कर.” पुन्हा त्यांनी म्हटले, “हे सोम, तू सदैव तेजस्वी आणि प्रकाशमान आहेस. सर्व शुभ गोष्टी आम्हाला लाभू दे आणि तुझ्या कृपेचा आम्हालाही भाग मिळू दे.” मग त्यांनी विनवले, “हे सोम, तू अत्यंत बुद्धिमान आणि कुशल आहेस. आमचे शत्रू दूर कर आणि तुझ्या दानात आम्हालाही सहभागी कर.” त्यांनी सोमरस शुद्ध करणाऱ्या यंत्रात सोमाला ओतले आणि म्हणाले, “हे पावन करणाऱ्यांनो, सोमरस शुद्ध करा, तो इंद्रासाठी पेय व्हावा. आणि आम्हालाही तुझ्या दानात सामील कर.” त्यानंतर ऋषी म्हणाले, “जसे तू सूर्याला देतोस, तसे आम्हालाही तुझ्या सामर्थ्याने आणि सहाय्याने दे. आम्हालाही तुझ्या दानात सहभागी कर.” “तुझ्या सामर्थ्याने आणि सहाय्याने आम्ही नेहमी सूर्याचे दर्शन करू दे, आणि तुझ्या कृपेत आम्हालाही भाग मिळू दे.” सोमाला त्यांनी आवाहन केले, “हे सोम, तुझ्या स्वतःच्या शस्त्रांनी प्रवाहित हो, दुहेरी बळ असलेली संपत्ती घेऊन ये, आणि आम्हालाही तुझ्या दानात सामील कर.” “अजिंक्य सोम, युद्धात विजयी होणारी संपत्ती घेऊन प्रवाहित हो, आणि आम्हालाही तुझ्या दानात सहभागी कर.” “तू यज्ञात बलवान झाला आहेस, हे पावन करणारा सोम; आम्हालाही तुझ्या दानात भाग मिळू दे.” “हे इंदु, अश्विनांप्रमाणे तेजस्वी, सर्वांना पोसणारी अद्भुत संपत्ती आम्हाला मिळू दे, आणि आम्ही तुझ्या दानात सहभागी होऊ दे.” यज्ञकुंडात अग्नि प्रज्वलित झाला आणि त्या प्रकाशात सोमदेवतेचे तेज प्रकट झाले. तो पावन करणारा सोम, सर्वांचा स्वामी, गर्जना करीत आनंद आणत होता. तो सोम, शरीराचा रक्षक, आपले शिंग तिखट करत, प्रवाहित होत होता आणि आकाशमध्यभागी तेजाने झळकत होता. तो रमणीय, पावन करणारा प्रवाह, मधुरसयुक्त आणि प्रकाशमान, संपत्तीप्रमाणे चमकत होता. “हे सुवर्णमय सोम, तू पूर्वेकडे कुशा पसरवतोस, देवांमध्ये देवासारखा पुढे जातोस, पावन करत पुढे सरसावतोस.” देवतांचे विशाल, उंच, सुवर्ण दरवाजे उघडतात, पावन करणाऱ्या सोमाने त्यांची स्तुती केली आणि ते विशेष स्थानावर ठेवले गेले. सृष्टीच्या कौशल्याने, महान आणि व्यापक सोम गर्जना करतो, तो रात्र आणि उषा यांच्यासारखा दिसतो. ऋषी म्हणतात, “मी दोन्ही दिव्य होतृ, देवांमधील ऋषी, पावन करणारा इंद्र, बलवान वृषभ यांना आवाहन करतो.” “भारती, सरस्वती आणि इला या तीन महान देवी, आमच्या यज्ञात या, या अलंकारिक देवींना आम्ही आमंत्रित करतो.” “मी तवष्टार या प्राचीन, गोधनाचे रक्षण करणाऱ्या, पुढे चालणाऱ्या देवतेस, इंदु, इंद्र, सुवर्णमय वृषभ, पावन करणारा, प्रजापती यांना बोलावतो.” “हे पावन करणारा सोम, तू वृक्षस्वामीसोबत, मध आणि प्रवाह घेऊन एकरूप हो. हजार शाखांनी युक्त, हिरवे, तेजस्वी, सुवर्णमय वृक्ष.” सर्व देवतांनी ‘स्वाहा’ असा उच्चार करत सोमाला वंदन केले – वायू, बृहस्पती, सूर्य, अग्नि, इंद्र – सर्व एकत्रित आणि सौहार्दाने आले. “आनंददायक प्रवाहाने, हे सोम, स्वतःला शुद्ध कर, बलवान, देवांसाठी; तू आवरणांमध्ये निष्कलंक आहेस, आमच्यासाठी उत्सुक आहेस.” “त्या मद्ययुक्त आनंदाकडे, हे सोमरसाचे थेंबा, इंद्राप्रमाणे वाहा; वेगवान घोड्यांकडे, रथांकडे वाहा.” “पिळून काढले गेलेले थेंबे, त्या प्राचीन आनंदाकडे, गाळणीतून, बळ आणि कीर्तीकडे वाहा.” “पाण्याप्रमाणे उतरणाऱ्या थेंबांनी, हे इंदु, प्रवाह केले; शुद्ध होऊन ते इंद्रापर्यंत पोहोचले.” दहा कुमारिका त्या सोमरसाला, जणू जंगलातील वेगवान धावपटूला खेळवत, शुद्ध करतात; तो अजिंक्य आहे. “तो वृषभ, गायींबरोबर असलेला रस, देवांचा आनंद, यज्ञासाठी सोडावा.” “तो देव, पिळलेला सोम, देव इंद्रासाठी शुद्ध केला जातो; त्याचे दूध त्याला फुगवते.” “यज्ञाचा आत्मा, आनंददायक, पिळलेला सोम शुद्ध होतो आणि तो प्राचीन ज्ञान ओततो.” “अशा प्रकारे शुद्ध झालेला इंदु, यज्ञासाठी सर्वोच्च आनंद घेऊन ये, गुप्तपणे गीतं ठेव.” सोमाचे थेंबे सत्याच्या मार्गावर, तेजस्वीपणे, आपली जूळ ओळखत प्रवाहित झाले. मधुरतेचा श्रेष्ठ प्रवाह, महान आणि विपुल, पसरतो, तो यज्ञात स्तुतीस पात्र आहे. वृषभ, वाणीमध्ये अग्रस्थानी, जुंपलेला, उपासकासाठी गर्जना करतो; खरे कर्म गृहात स्थिर होते. तो ऋषी, वीरत्वाने सुशोभित, गीतांसह चालतो आणि प्रकाशाचा लोक मिळवण्याचा प्रयत्न करतो. पवमान, शत्रूंना जिंकत, लोकांमध्ये राजासारखा बसतो, जेव्हा ज्ञानी लोक त्याला शुद्ध करतात. प्रिय पिवळसर सोम, जलात स्नान करून, जंगलात बसतो; त्याची गर्जना स्तोत्रांनी गौरवली जाते. तो आनंदाने वायू, इंद्र, अश्विनांसोबत जातो; जो स्वतःच्या नियमांनी प्रयत्नशील आहे. मित्र-वरुण, भाग यांच्यासाठी, मधुरतेचे लाटा, त्याच्या सामर्थ्याची जाण ठेवून, वाहतात. “हे द्यावा आणि पृथ्वी, आम्हाला संपत्ती, मधुरता, बळ, कीर्ती आणि एकत्र संपत्ती मिळू दे.” हे सोम, इंद्राची इच्छा वाढवणारे हे सोमरस प्रवाहित झाले, त्याच्या सामर्थ्याला बळ देतात. अशा प्रकारे त्या यज्ञमंडपात ऋषींच्या श्रद्धेने, भक्तीने आणि सोमदेवतेच्या गुणगानाने वातावरण पावन झाले. सोमाचे प्रवाह देवांना, यज्ञकर्त्यांना आणि सर्व सृष्टीला आनंद, बळ, संपत्ती आणि कीर्ती देत राहिले.